Vikið að Icesave-deilunni í samningsafstöðu Íslands gagnvart ESB - lofað að innleiða ákvæði varðandi stofnanir sem brjóta í bága við stjórnar­skrá

Í samningsafstöðu íslensku ríkisstjórnarinnar vegna fjármálaþjónustu sem hefur verið kynnt ESB er vikið að Icesave-málaferlunum og látin í ljós sú von „að allir hlutaðeigandi aðilar munu virða niðurstöðu EFTA-dómstólsins varðandi þetta mál“. Hingað til hefur því verið haldið fram af hálfu íslenskra ráðherra að ESB-aðildarviðræðurnar og Icesave-málið eða málaferlin væru tvö aðskilin mál. Í samningsafstöðunni er hins vegar lýst þeirri von að niðurstaða EFTA-dómstólsins leysi málið á milli viðræðuaðila.

Þá er því heitið í samningsafstöðunni að Ísland muni „framkvæma allan þann undirbúning sem krafist er til að taka fullan þátt í starfsemi eftirlitsstofnananna eins fljótt og auðið er, annaðhvort samkvæmt EES-samningnum eða við aðild í síðasta lagi“. Þarna er vísað til þriggja eftirlitsstofnana sem deilt er um hvort falli undir EES-samninginn. Geri þær það geti Ísland ekki orðið aðili að þeim að óbreyttri stjórnarskrá að mati tveggja lagaprófessora.

Utanríkisráðuneytið birti mánudaginn 11. júní samningsafstöðu Íslands í ESB-viðræðunum um 9. samningskafla um fjármálaþjónustu. Í inngangi 12 bls. skjalsins segir:

1. EES-samningurinn tekur til 9. kafla um fjármálaþjónustu. Ísland innleiðir jafn óðum og beitir regluverki sem varðar Evrópska efnahagssvæðið og fellur undir þennan kafla.

2. Ísland fellst á sameiginlega regluverkið sem varðar 9. kafla eins og það stóð 1. mars 2012. Ísland mun hafa lokið við innleiðingu á öllu regluverki, sem fellur undir þennan kafla fram til þess dags og ekki hefur verið innleitt, við aðild.

3. Ísland hefur þann löggjafar- og stofnanaramma sem nauðsynlegur er til að halda áfram að innleiða regluverkið í þessum kafla.

4. Ísland óskar eftir einni aðlögun samkvæmt þessum kafla (sjá beiðni um samningaviðræður).

Beiðnin um viðræður í 4. tölulið lýtur að Viðlagatryggingu og segir um hann í lok skjalsins:

Ísland óskar eftir að eftirfarandi aðlögunartexta verði bætt við 5. lið 8. gr. tilskipunar

2009/138/EB (Gjaldþolsáætlun II):

„á Íslandi, Viðlagatrygging Íslands“

Skýring:

„Á Íslandi er Viðlagatrygging Íslands opinber stofnun sem vátryggir gegn tjóni af völdum náttúruhamfara sem einkarekin tryggingafélög bæta ekki. Viðlagatrygging Íslands fellur undir

lög um vátryggingastarfsemi og lög um opinbert eftirlit með fjármálastarfsemi. Hlutverk Viðlagatryggingar Íslands er sambærilegt hlutverki þeirra stofnana sem um getur í 8. gr. tilskipunarinnar þar sem umfang starfsemi stofnunarinnar takmarkast við náttúruhamfarir.

Það er afstaða Íslands að gildissvið tilskipunarinnar myndi vera óþarflega íþyngjandi fyrir Viðlagatryggingu Íslands.“

Að Iceave-málinu er vikið í þessum kafla:

„Tilskipun 94/19/EB (innlánatryggingakerfi) er tekin upp í íslenskan rétt með lögum nr. 98/1999, um innstæðutryggingar og tryggingakerfi fyrir fjárfesta, og reglugerðum nr. 120/2000 og 864/2002. Tilskipun 2009/14/EB, um breytingu á tilskipun 94/19/EB, hefur ekki enn verið tekin upp í EES-samninginn. Þó er verið að ljúka við frumvarp að lögum sem innleiða tilskipun 2009/14/EB og verður það lagt fyrir Alþingi strax eftir að tilskipunin hefur verið tekin upp í EES-samninginn. Tekið skal fram að Eftirlitsstofnun EFTA (ESA) hefur höfðað samningsbrotamál á hendur Íslandi fyrir EFTA-dómstólnum vegna beitingar tilskipunar 94/19/EB (Mál E-16/11). Ísland hefur lagt fram greinargerð sína um málsvörn þar sem kröfum Eftirlitsstofnunarinnar er hafnað og þess krafist að EFTA-dómstóllinn vísi kröfum stofnunarinnar frá. Málinu mun væntanlega ljúka á næstu mánuðum og Ísland væntir þess að allir hlutaðeigandi aðilar munu virða niðurstöðu EFTA-dómstólsins varðandi þetta mál.“

Að eftirlitsstofnunum þremur er vikið í þessum kafla samningsafstöðunnar:

„Reglugerðir (ESB) nr. 1093/2010, 1094/2010 og 1095/2010 um að koma á fót þremur evrópskum eftirlitsstofnunum (ESA) hafa ekki enn verið teknar upp í EES-samninginn. Ísland mun framkvæma allan þann undirbúning sem krafist er til að taka fullan þátt í starfsemi eftirlitsstofnananna eins fljótt og auðið er, annaðhvort samkvæmt EES-samningnum eða við aðild í síðasta lagi. Ísland hefur nú stöðu áheyrnarfulltrúa hjá eftirlitsstofnununum í kjölfar þátttöku í nefndum sem voru fyrirrennarar stofnananna.“