Formaður utanríkis­mála­nefndar alþingis tekur undir með Mariu Damanaki - telur óhjákvæmilegt að semja við ESB um makríl

Maria Damanaki, sjávarútvegsstjóri ESB, lagði þunga áherslu á að Íslendingar yrðu að semja við ESB um veiðikvóta á makríl þegar hún dvalist hér á landi í síðustu viku. Árni Þór Sigurðsson, formaður utanríkismálanefndar alþingis, sem nú situr fund formanna Evrópunefnda þjóþinga ESB-ríkja og umsóknarríkja tekur undir nauðsyn þess að samið sé um makrílveiðarnar í pistli sem hann ritar á Smuguna, vefsíðu VG, og birtist sunnudaginn 8. júlí.

mbl.is/Eggert Jóhannesson

Össur Skarphéðinsson utanríkisráðherra fagnar ræðu Árna Þórs Sigurðssonar, formanns utanríkismálanefndar alþingis, í þingsal.

Árni Þór gefur til kynna í pistli sínum að hann efist um að Damanaki hafi sett sem skilyrði fyrir frekari aðildarviðræðum við Íslendinga að makríldeilan leysist. Slíkri tengingu hafi íslensk stjórnvöld ítrekað andmælt, öðru hafi þó verið haldið fram í fjölmiðlaumræðu.

„Hvað mig varðar þá hef ég notað hvert tækifæri að undanförnu [til að halda málstað Íslands fram], á fundum í sameiginlegu þingmannanefnd Íslands og ESB, á vettvangi formanna utanríkismálanefnda og evrópunefnda þjóðþinga ESB og umsóknarríkja, á fundi með Stefan Füle stækkunarstjóra ESB með fulltrúum úr utanríkismálanefnd Alþingis í maí og einnig m.a. í apríl sl. á fundi með José Manuel Barrosso, forseta framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins og fjölmiðlar greindu frá.“ Þessi fundur með Barroso var fjölmenn ráðstefna í Kaupmannahöfn þar sem Árni Þór lagði spurningu fyrir forseta framkvæmdastjórnarinnar þar sem hann sat í pallborði. Svarið bar með sér að Barroso lítur makríldeiluna alvarlegum augum og hún skapi vanda í aðildarviðræðunum.

Framkvæmdastjórn ESB er bundin af umboði frá ráðherraráði ESB en innan þess getur eitt ESB-ríki brugðið fæti fyrir framhald viðræðna við umsóknarríki. Í mars 2012 gaf sjávarútvegsráðherra Íra til kynna að hann mundi beita sér gegn framhaldi aðildarviðræðna við Ísland ef íslensk skip héldu áfram makrílveiðum án samkomulags við ESB. Írar taka við formennsku í ráðherraráði ESB 1. janúar 2013.

Í pistli sínum segir Árni Þór ekki skoðun sína á hótunum ESB um viðskiptaþvinganir og aðrar refsiaðgerðir en segir þó ekki ólíklegt að hann geri það síðar og „þá svara fullyrðingum og áburði sem ég hef orðið fyrir vegna þess máls“.

Árni Þór hafnar að réttmætt sé að jafna makríldeilunni við baráttuna um stækkun fiskveiðilögsögunnar. „Þessi samlíking er vægast sagt fráleit,“ segir formaður utanríkismálanefndar. Makríll sé flökkustofn og um þá stofna semji Íslendingar t.d. við Norðmenn, Færeyinga og Rússa. Engum hafi til þessa dottið í hug „að tengja slíkt reiptog við útfærslu landhelginnar“. Enda sé það hrein fjarstæða. Verði ekki annað séð en að með slíkri fjarstæðu sé reynt „að koma því inn hjá þjóðinni að veiðar á makríl snúist um sjálfstæði Íslands hvorki meira né minna“!

Pistlinum lýkur Árni Þór á þessum orðum:

„Óhjákvæmilegt er að finna lausn á makríldeilunni og raunar skylt skv. Alþjóðahafréttarsáttmálanum. Við þurfum að ná samkomulagi við ESB, Færeyjar, Noreg og Rússland í því sambandi. Þessir aðilar eiga ekki að komast upp með að blanda samskiptum við okkur að öðru leyti við þetta viðfangsefni – og á sama hátt – eigum við ekki að láta afstöðu okkar til þess hvernig makríldeilan verður leyst, litast af afstöðu okkar til annarra samskipta við samningsaðilana. Þetta er sjálfstætt úrlausnarefni þar sem íslensk stjórnvöld hafa og munu áfram halda fram sjónarmiðum og röksemdum Íslands fyrir sanngjarnri hlutdeild í heildaraflanum um leið og tryggja verður ábyrga og sjálfbæra nýtingu makrílstofnsins til framtíðar.

Já, við eigum að gæta makrílsins.“