Mßnudagurinn 18. nˇvember 2019

Nˇbelsver­launa­hafinn Krugman hŠ­ist a­ leitinni a­ blˇmstrandi a­haldsrÝki - bendir ß ˇhef­bundi­ kraftaverkaland


1. febr˙ar 2013 klukkan 14:58
Paul Krugman

Paul Krugman, Nˇbelsver­launahafi Ý hagfrŠ­i, ■reytist ekki ß ■vÝ Ý dßlki sÝnum Ý The New York Times a­ gagnrřna ■ß sem beitt hafa a­haldsa­ger­um og ni­urskur­i ß rÝkis˙tgj÷ldum til a­ sigrast ß fjßrmßlakreppunni sem hˇfst hausti­ 2008. Hann gerir ■etta enn Ý bla­inu f÷studaginn 1. febr˙ar. Hann telur a­ hi­ versta sÚ a­ baki en samt rÝki mikil efnahagslŠg­ beggja vegna Atlantshafs og miki­ atvinnuleysi. ElÝtan sem mˇti efnahagsstefnu heimsins hafi upp til hˇpa einhvern veginn komist a­ ■eirri ni­urst÷­u a­ atvinnuleysi­ sÚ ekki neitt sÚrstakt ßhyggjuefni, mestu skipti a­ halda rÝkissjˇ­shalla Ý skefjum.

Krugman minnir ß a­ hann hafi oftar en einu sinni fŠrt r÷k fyrir ■vÝ Ý dßlki sÝnum a­ alltof miki­ sÚr gert ˙r hŠttunni af rÝkissjˇ­shalla. A­ ■essu sinni vilji hann hins vegar rŠ­a anna­ en skylt ÷rvŠntingarmßl fyrir marga, ■a­ er hina ßk÷fu leit a­ einhverju dŠmi sem sřni a­ a­haldsstefna hafi skila­ ßrangri. A­haldssinnar hafi bo­a­ tvennt: a­ ni­urskur­ur ˙tgjalda mundi annars vegar koma Ý veg fyrir kreppu og hins vegar lei­a til hagsŠldar.

Leit ■eirra a­ sßrsaukalausu landi hafi fyrst beint athygli a­ ═rlandi. Ůar hafi menn gripi­ til mikils ni­urskur­ar sk÷mmu eftir a­ fasteignabˇlan sprakk og hloti­ miki­ lof fyrir a­ger­irnar. Jean-Claude Trichet, ■ßv. forseti bankastjˇrnar Se­labanka Evrˇpu, hafi lřst ═rlandi sem fyrirmynd allra skuldsettra rÝkja Ý Evrˇpu. BandarÝskir Ýhaldsmenn hafi jafnvel gengi­ lengra. Arnold Reynolds vi­ Cato-stofnunina hafi til dŠmis sagt a­ stefna ═ra sřndi hvert BandarÝkjamenn Šttu einnig a­ halda.

Trichet hafi flutt efnahagsbo­skap sinn Ý mars 2010, ■ß hafi atvinnuleysi ß ═rlandi numi­ 13,3%. SÝ­an hafi menn hampa­ hverju skrefi Ý efnahagsbata ═rlands og tali­ s÷nnun ■ess a­ ■jˇ­in vŠri a­ nß sÚr ß strik ľ atvinnuleysi­ Ý sÝ­asta mßnu­i hafi hins vegar veri­ 14,6%, sjˇnarmun minna en ■a­ var­ mest fyrr ß sÝ­asta ßri.

Frß ═rlandi hafi menn sÝ­an haldi­ til Bretlands, ■ar sem rÝkisstjˇrn Ýhaldsmanna hafi ľ vi­ dřr­ars÷ng margra ßlitsgjafa ľ teki­ upp a­haldsstefnu um mitt ßr 2010. ┴ Bretalandi hafi ekki veri­ nein sÚrst÷k ■÷rf ß slÝkum a­ger­um en tali­ um gott gengi ═ra hafi a­ hluta rß­i­ ßkv÷r­un rÝkisstjˇrnarinnar. Bretar geti enn eins og sÚrhver ■rˇu­ ■jˇ­ sem skuldi Ý eigin gjaldmi­li teki­ fÚ a­ lßni ß s÷gulega lßgum v÷xtum. RÝkisstjˇrn Davids Camerons hafi engu a­ sÝ­ur sagt a­ sker­a yr­i harkalega ˙tgj÷ld rÝkisins til a­ rˇa lßnardrottna og ■etta yr­i til ■ess a­ řta undir hagv÷xt.

Ůess Ý sta­ hafi breskt efnahagslÝf sta­na­. Fyrir innlei­ingu a­haldsstefnunnar hafi Bretar veri­ a­ nß sÚr ß strik svo a­ segja Ý takt vi­ BandarÝkjamenn. SÝ­an hafi bandarÝskt efnahagslÝf haldi­ ßfram a­ dafna en alger lognmolla rÝki ß Bretlandi.

Krugman segir a­ vi­ ■essar a­stŠ­ur hef­i mßtt Štla a­ a­haldssinnar ßttu­u sig ß a­ ekki vŠri allt sem sřndist og greining ■eirra vŠri ef til vill ekki rÚtt. Nei, ■eir hafi ekki lßti­ segjast heldur haldi­ leit sinni ßfram og nŠst numi­ sta­ar Ý Lettlandi. Ůetta sÚ nŠsta fyndi­: a­haldsstefnu hafi veri­ fylgt alls sta­ar Ý Evrˇpu, ■ˇ hafi ekki veri­ unnt a­ finna betra dŠmi um ßrangur af henni en hjß ■jˇ­ ■ar sem Ýb˙arnir sÚu fŠrri en til dŠmis Ý Brooklyn. Al■jˇ­agjaldeyrissjˇ­urinn hafi a­ vÝsu nřlega gefi­ ˙t tvŠr skřrslur um efnahagsßstandi­ Ý Lettlandi. ŮŠr nřtist vel til a­ setja hlutina Ý samhengi.

Vissulega megi Lettar ver­a hreyknir af ■vÝ sem ■eim hafi tekist. Ůeir hafi ■ola­ miklar efnahags■rengingar en sÝ­ustu tv÷ ßr hafi ■rˇunin sn˙ist til betri vegar me­ ÷ruggum vexti og minnkandi atvinnuleysi. Ůrßtt fyrir ■a­ hafi ■eim ekki tekist a­ endurheimta fyrri st÷­u ■egar liti­ sÚ til framlei­slu og atvinnu ľ atvinnuleysi sÚ enn um 14%. SÚ ■etta efnahagslegt kraftaverk a­ mati a­haldssinnanna geri ■eir ekki miklar kr÷fur.

Krugman segir a­ vilji menn gera sÚr mat ˙r reynslu lÝtilla ■jˇ­a og nota hana sem s÷nnun fyrir a­ efnahagsstefna skili ßrangri megi ■eir ekki gleyma hinu raunverulega efnahagslega kraftaverki sem sÚ ═sland (the true economic miracle that is Iceland) [hann tengir ■essa fullyr­ingu vi­ skřrslu Al■jˇ­agjaldeyrissjˇ­sins um ═sland frß oktˇber 2012] ľ ■ar sÚ um a­ rŠ­a ■jˇ­ sem hafi molna­ undan ofur■unga fjßrmßlakreppunnar (was at ground zero of the financial crisis) en sem geti ■akka­ ■a­ ˇhef­bundnum ˙rrŠ­um a­ h˙n hafi nŠstum nß­ sÚr a­ fullu a­ nřju (but which, thanks to its embrace of unorthodox policies, has almost fully recovered).

Krugman lřkur grein sinni ß lei­araopnu The New York Times ß ■essum or­um:

„Hva­ getum vi­ lŠrt a­ ■essari frekar aumkunarver­u leit a­ ßrangri vegna a­halds? Vi­ sjßum a­ kenningin sem hefur rß­i­ efnahagsumrŠ­u elÝtunnar undanfarin ■rj˙ ßr reynist Ý ÷llum atri­um r÷ng. Okkur hefur ekki a­eins veri­ stjˇrna­ af ˇtta vi­ haldlausar hŠttur, okkur hefur einnig veri­ lofa­ endurgjaldi sem sß ekki dagsins ljˇs og mun aldrei gera. Ůa­ er tÝmi til ■ess kominn a­ řta ■rßhyggjunni vegna rÝkissjˇ­shallans til hli­ar og sn˙a sÚr frekar a­ hinum raunverulega vanda ľ ■a­ er atvinnuleysi sem er ˇbŠrilega miki­.“

 
Senda ß Facebook  Senda ß Twitter  Vista sem pdf  Prenta

 
Pistill

Bˇlgan vex en hja­nar samt

N˙ mŠla hagvÝsar okkur ■a­ a­ atvinnuleysi fari vaxandi og jafnframt a­ ver­bˇlgan fŠrist Ý aukana. Ůa­ er rÚtt a­ atvinnuleysi­ er a­ aukast og er ■a­ Ý takt vi­ a­ra hagvÝsa um minnkandi einkaneyslu, slaka Ý fjßrfestingum og fleira. Ůa­ er hinsvegar rangt a­ ver­bˇlgan sÚ a­ vaxa.

 
Mest lesi­
Fleiri frÚttir

Kolbeinn ┴rnason: Ë■arfi a­ rŠ­a frekar vi­ ESB vegna afst÷­u Brusselmanna Ý sjßvar­˙tvegsmßlum - tvŠr Evrˇpu­skřrslur sty­ja sjˇnarmi­ L═┌

Kolbeinn ┴rnason, framkvŠmda­stjˇri Lands­sambands Ýslenskra ˙tvegs­manna (L═┌) segir a­ Ý tveimur nřlegum Evrˇpu­skřrslum, frß HagfrŠ­i­stofnun H═ og Al■jˇ­a­mßla­stofnun H═, komi fram r÷k sem sty­ji ■ß afst÷­u L═┌ a­ ═sland eigi a­ standa utan ESB. Ůß segir hann ˇ■arfa a­ ganga lengra Ý vi­rŠ­um vi­ ES...

Nor­urslˇ­ir: Risastˇrir ÷skuhaugar fastir Ý Ýs?

Rannsˇknir benda til a­ hlřnun jar­ar og s˙ brß­nun hafÝss, sem af henni lei­ir geti losa­ um 1 trilljˇn ˙rgangshluta ˙r plasti, sem hafi veri­ hent Ý sjˇ og sitji n˙ fastir Ý Ýsbrei­um ß Nor­urslˇ­um. Ůetta segja rannsakendur a­ geti gerzt ß einum ßratug. Me­al ■ess sem rannsˇknir hafa leitt Ý ljˇs er a­ slÝkir ÷skuhaugar sÚu a­ myndast ß Barentshafi.

Ůřzkaland: Merkel segir ESB ekki bandalag um fÚlagslega ■jˇnustu

Angela Merkel liggur n˙ undir har­ri gagnrřni fyrir ummŠli, sem h˙n lÚt falla, n˙ nokkrum d÷gum fyrir kosningar til Evrˇpu­■ingsins ■ess efnis a­ Evrˇpu­sambandi­ vŠri ekki „socialunion“ e­a bandalag um fÚlagslega ■jˇnustu.

Holland: ┌tg÷nguspßr benda til a­ Frelsis­flokkur Wilders tapi fylgi

┌tg÷nguspßr, sem birtar voru Ý Hollandi Ý gŠrkv÷ldi benda til a­ Frelsis­flokkur Geert Wilders muni tapa fylgi Ý kosningunum til Evrˇpu­■ingsins sem hˇfust Ý gŠrmorgun og a­ ■ingm÷nnumhans ß Evrˇpu­■inginu fŠkki um tvo en ■eir hafa veri­ fimm. Ůetta gengur ■vert ß spßr um uppgang flokka lengst til hŠgri Ý ■eim kosningum.

 
 
    Um Evrˇpuvaktina     RSS