Laugardagurinn 17. įgśst 2019

Sjįlfstęši Skotlands: Hvķtbók birt 26. nóvember - efnahagsmįlin vega žyngst - ótti viš upptöku evru


25. nóvember 2013 klukkan 14:53

Žrišjudaginn 26. nóvember mun Skoski žjóšernisflokkurinn (Scottish National Party (SNP)) sem ręšur heimastjórn Skotlands leggja fram hvķtbók um sjįlfstęši Skotlands, rof Sameinaša konungdęmisins (United Kingdom (UK)). Um mįliš veršur kosiš ķ žjóšaratkvęšagreišslu 18. september 2014. Markmiš hvķtbókarinnar er aš kynna leišina til sjįlfstęšis og lżsa žvķ sem bķšur skosku žjóšarinnar aš žvķ fengnu.

Fánar Bretlands og Skotlands.

Alex Salmond, forsętisrįšherra Skotlands śr SNP, segir aš velferš Skota rįšist ekki af hollustu viš engilsaxneskar hefšir sem męlt sé fyrir um frį London, žeir geti žess ķ staš lįtiš reyna į stjórnarhętti aš fyrirmynd frį Svķum. „Žvķ nęr sem žjóšaratkvęšagreišslan er žvķ flóknari viršast višfangsefnin ķ efnahagsmįlum,“ segir David Cobham viš Heriot-Watt hįskólann ķ Edinborg ķ samtali viš Le Monde.

Meginspurning er hvernig stašiš verši aš skiptingu olķuaušlindanna komi til sjįlfstęšis Skotlands. Sérfręšingar telja aš 90% af nżtanlegum kolefnum innan Sameinaša konungdęmisins sé į langrunni Skotlands. Sé litiš į skatttekjur stjórnvalda ķ London nema tekjur af žessari olķuvinnslu 1,2% af heildartekjum en 15% af tekjum sjįlfstęšs Skotlands.

SPN segir aš žessar tekjur valdi žvķ aš Skotland verši eitt rķkjasta land ķ heimi og verg landsframleišsla į mann (VLF) muni nema 31.130 evrum į móti 26.240 evrum annars stašar innan Sameinaša konungdęmisins. Žį muni stjórnin ķ London ekki lengur hafa neitt um olķuvinnsluna aš segja.

Bent er į aš tekjur af kolefnum, renni žęr allar til Skota, dugi ekki til aš tryggja stöšugleika ķ rķkisfjįrmįlum Skotlands. Verš į olķu og gasi sé mjög sveiflukennt og tekjurnar kunni aš vera ķ frjįlsu falli į milli 3 og 15,7 milljarša evra eftir heimsmarkašsverši į olķu. SNP svarar žessu meš žvķ aš benda į ašrar tekjulindir: feršamenn, wisky-framleišslu og endurnżjanlega orkugjafa.

Hvaš um opinberar skuldir Skotlands? Meš sjįlfstęši yršu Skotar aš taka aš sér hluta skulda Sameinaša konungdęmisins. Hvernig į aš skipta žeim? Žetta yrši ein af stóru spurningum sem žarf aš svara yrši sagt jį viš sjįlfstęši ķ žjóšaratkvęšagreišslunni um leiš og tekist yrši į um eignarhaldiš į olķunni.

Tališ er aš skuldahlutfall hins nżja rķkis yrši į milli 75% og 120% af VLF, aš öllum lķkindum kringum 85%. Tališ er aš vextir til tķu įra į žessum skuldum verši į bilinu 0,72% og 1,65% hęrri en į skuldum Breta (2,79%). Lįnardrottnar hefšu ķ upphafi minni trś į hinu nżja rķki en žvķ gamalgróna.

Til aš nį 60% skuldahlutfalli af VLF sem vęri naušsynlegt til aš fara aš kröfum ESB yrši skoska rķkiš aš verša rekiš meš 4,3% til 5,4% afgangi mišaš viš VLF ķ 10 įr. Sérfręšingar segja aš žetta krefjist meira ašhalds ķ rķkisfjįmįlum en SNP hafi lofaš meš fyrirheiti um aš meš sjįlfstęši kęmist žjóšin undan ašhaldsokinu frį London.

Rķkisstjórn Skotlands kynni aš vilja semja um skuldamįl viš stjórnina ķ London – lęgra skuldahlutfall gegn hlutdeild ķ olķuvinnslu.

Hvaša mynt veršur ķ Skotlandi? Įrum saman hefur SNP bošaš upptöku evru. Vandręšin į evru-svęšinu hafa hins vegar minnkaš įhuga į žeim kosti. Nś er rętt um tvęr leišir:

Ķ fyrsta lagi eigin mynt meš eigin sešlabanka. Žessi leiš er talin krefjast strangs ašhalds ķ rķkisfjįrmįlum um margra įra skeiš.

SNP vill um žessar mundir lķklega fara leiš tvö, žaš er halda ķ sterlingspundiš meš óformlegu myntbandalagi – eins og Ekvador heldur į mįlum meš Bandarķkjadollar sem gjaldmišil. Tališ er aš stjórnvöld ķ London hafni žessari leiš, žau telji sig ekki hagnast neitt į henni. Žó er bent į aš ķ London muni menn ekki slį į žessa hugmynd ķ ašdraganda žjóšaratkvęšagreišslunnar žvķ aš ķ henni sjį žeir tękifęri til aš hręša Skota frį aš ljį sjįlfstęšishugmyndinni liš. Bošaš verši aš vegna pundsins sé óhjįkvęmilegt eftir sjįlfstęši aš fylgja meira ašhaldi ķ skoskum rķkisfjįrmįlum en gert sé į evru-svęšinu.

Reist į grein eftir Marie Charrel ķ Le Monde.

 
Senda į Facebook  Senda į Twitter  Vista sem pdf  Prenta

 
Pistill

Umsóknarferli ķ andaslitrum - straumhvörf hafa oršiš ķ afstöšu til ESB-višręšna - réttur žjóšar­innar tryggšur

Žįttaskil uršu ķ samskiptum rķkis­stjórnar Ķslands og ESB fimmtudaginn 12. mars žegar Gunnar Bragi Sveinsson utanrķkis­rįšherra aftenti formanni rįšherrarįšs ESB og višręšu­stjóra stękkunarmįla ķ framkvęmda­stjórn ESB bréf. Textinn sem gildir gagnvart ESB er į ensku. Žar segir: „The Government of...

 
Mest lesiš
Fleiri fréttir

Kolbeinn Įrnason: Óžarfi aš ręša frekar viš ESB vegna afstöšu Brusselmanna ķ sjįvar­śtvegsmįlum - tvęr Evrópu­skżrslur styšja sjónarmiš LĶŚ

Kolbeinn Įrnason, framkvęmda­stjóri Lands­sambands ķslenskra śtvegs­manna (LĶŚ) segir aš ķ tveimur nżlegum Evrópu­skżrslum, frį Hagfręši­stofnun HĶ og Alžjóša­mįla­stofnun HĶ, komi fram rök sem styšji žį afstöšu LĶŚ aš Ķsland eigi aš standa utan ESB. Žį segir hann óžarfa aš ganga lengra ķ višręšum viš ES...

Noršurslóšir: Risastórir öskuhaugar fastir ķ ķs?

Rannsóknir benda til aš hlżnun jaršar og sś brįšnun hafķss, sem af henni leišir geti losaš um 1 trilljón śrgangshluta śr plasti, sem hafi veriš hent ķ sjó og sitji nś fastir ķ ķsbreišum į Noršurslóšum. Žetta segja rannsakendur aš geti gerzt į einum įratug. Mešal žess sem rannsóknir hafa leitt ķ ljós er aš slķkir öskuhaugar séu aš myndast į Barentshafi.

Žżzkaland: Merkel segir ESB ekki bandalag um félagslega žjónustu

Angela Merkel liggur nś undir haršri gagnrżni fyrir ummęli, sem hśn lét falla, nś nokkrum dögum fyrir kosningar til Evrópu­žingsins žess efnis aš Evrópu­sambandiš vęri ekki „socialunion“ eša bandalag um félagslega žjónustu.

Holland: Śtgönguspįr benda til aš Frelsis­flokkur Wilders tapi fylgi

Śtgönguspįr, sem birtar voru ķ Hollandi ķ gęrkvöldi benda til aš Frelsis­flokkur Geert Wilders muni tapa fylgi ķ kosningunum til Evrópu­žingsins sem hófust ķ gęrmorgun og aš žingmönnumhans į Evrópu­žinginu fękki um tvo en žeir hafa veriš fimm. Žetta gengur žvert į spįr um uppgang flokka lengst til hęgri ķ žeim kosningum.

 
 
    Um Evrópuvaktina     RSS