Mi­vikudagurinn 29. jan˙ar 2020

GrŠnlendingar vilja vita hvort NSA njˇsni um ■ß - ekki ˇlÝklegt segja sÚr­frŠ­ingar - vaxandi herna­arlegt mikilvŠgi kalli ß auki­ eftirlit


26. desember 2013 klukkan 13:38

.

GrŠnlendingar krefjast n˙ svara af Nicolai Wammen, varnarmßlarß­herra Dana, um hvort stjˇrnmßlamenn ß GrŠnlandi sÚu undir smßsjß Ůjˇ­ar÷ryggisstofnunar BandarÝkjanna (NSA) og annarra njˇsnastofnana. Sara Olsvig, ■ingma­ur Ý Kaupmannah÷fn og ß ■inginu Ý Nuuk, hefur lagt fram fyrirspurn um mßli­ ß danska ■jˇ­■inginu.

Sara Olsvig

„Hafi Danir vitneskju um njˇsnir Ý GrŠnlandi eigum vi­ einnig a­ fß a­ vita um ■a­,“ segir Sara Olsvig vi­ Jyllands-Posten fimmtudaginn 26. desember. H˙n telur sÝ­ur en svo ˇhugsandi a­ upplřsingar um ■etta komi fram Ý skj÷lum sem bandarÝski uppljˇstrarinn Edward Snowden hefur leki­. H˙n segir vi­ bla­i­:

„Almennt ver­um vi­ v÷r vi­ vaxandi ßhuga me­al annarra ■jˇ­a ß GrŠnlandi um ■essar mundir. Ůetta stafar me­al annars af ■vÝ a­ Ý i­rum jar­ar kunna a­ leynast ver­mŠti en einnig af ■vÝ a­ menn vilja vita hvernig vi­ Štlum a­ haga stjˇrn ■ess mikla svŠ­is sem fellur undir okkur ß nor­urslˇ­um, svŠ­is sem skiptir sÝfellt meira mßli ■egar rŠtt er um al■jˇ­amßl.“

Bla­ama­ur Jyllands-Posten leitar ßlits sÚrfrŠ­inga ß svi­i njˇsna og grŠnlenskra mßlefna. Ůeir eru sammßla S÷ru Olsvig um a­ vissulega sÚ hugsanlegt a­ BandarÝkjamenn lÝti yfir ÷xlina ß GrŠnlendingum

Niels Christian Juul, lektor Ý t÷lvutŠkni vi­ Roskilde Universitet:

„╔g veit au­vita­ ekki fyrir vÝst hvort njˇsna­ sÚ um grŠnlenska stjˇrnmßlamenn. Kynni ma­ur sÚr hins vegar hve vÝ­a NSA leitar fanga finnst mÚr engin ßstŠ­a til a­ Štla anna­ en ■a­ sÚ gert ľ ■a­ er ■eim mun lÝklegra ■egar liti­ er til ■ess hve GrŠnland skiptir miklu Ý ljˇsi al■jˇ­legra ÷ryggismßla.“

Peter Lauritsen, sÚrfrŠ­ingur Ý njˇsnastarfsemi, forst÷­uma­ur Forum for Overvňgningsstudier vi­ Aarhus Universitet, telur einnig lÝklegt a­ njˇsna­ sÚ um GrŠnlendinga:

„═ ■essu samhengi er um tvenns konar eftirlit a­ rŠ­a: Annars vegar er um s÷fnun svonefndra metadata a­ rŠ­a, ■ar leggur NSA ˙t mj÷g stˇrt net og safnar mj÷g miklu magni upplřsinga. ŮŠr eru um ■a­ hver hringir Ý hvern og slÝka hluti. Ůa­ kŠmi mÚr ß ˇvart mi­a­ vi­ umfangi­ ef ■etta net nŠr ekki einnig til GrŠnlendinga.

Hins vegar er um markvissari ÷flun upplřsinga a­ rŠ­a eins og kynnt var til s÷gunnar ■egar sagt var frß ■vÝ a­ bandarÝska njˇsnastofnunin haf­i einnig hlera­ farsÝma hjß Angelu Merkel Ůřskalandskanslara. Ůß kemur fram Ý Snowden-skj÷lunum a­ NSA hlera­i sÝma 34 annarra rÝkisoddvita.

E­li mßlsins veit Úg ekki hva­ NSA tekur sÚr fyrir hendur en ■a­ er enginn vafi um BandarÝkjamenn hafa margra hagsmuna a­ gŠta ß GrŠnlandi sem kalla ß njˇsnir og ■eir hafa ■ess vegna einnig hag af ■vÝ a­ beina athygli sÚrstaklega a­ grŠnlenskum stjˇrnmßlam÷nnum fyrir utan almenna s÷fnun upplřsinga. Ůeir rß­a yfir getunni til ■ess og hitt skiptir ekki minna mßli a­ ■a­ ■jˇnar hagsmunum ■eirra.“

Jyllands-Posten segir a­ ßstŠ­an fyrir ■vÝ a­ sÚrfrŠ­ingarnir telja lÝklegt a­ fylgst sÚ me­ grŠnlenskum stjˇrnmßlam÷nnum sÚ einkum s˙ a­ hin sÝ­ari ßr hafi GrŠnland teki­ a­ skipta meira mßli en ß­ur fyrir ■rˇun al■jˇ­legra ÷ryggismßla. Ůar megi sÚrstaklega nefna nřlega ßkv÷r­un grŠnlenska ■ingsins um a­ afnema banni­ vi­ a­ vinnslu ß ˙rani.

Lars Hovbakke S°rensen, sagnfrŠ­ingur og sÚrfrŠ­ingur Ý grŠnlenskum mßlefnum vi­ Kaupmannahafnarhßskˇla, segir:

„╔g hef engar forsendur til leggja dˇm ß hvort al■jˇ­legar njˇsnastofnanir fylgist me­ GrŠnlendingum en hinn mj÷g umdeilda ßkv÷r­un um vinnslu ß ˙rani var tekin nřlega og auk annars lei­ir h˙n til a­ meiri athygli en ß­ur beinist a­ GrŠnlandi vegna ÷ryggishagsmuna.“

Hann bendir sÚrstaklega ß a­ kÝnversk fyrirtŠki hafi lßti­ Ý ljˇs ßhuga ß fß leyfi til vinnslu ß ˙rani.

Lars Hovbakke S°rensen segir a­ nor­urslˇ­ir sÚu Ý heild mi­lŠgar ■egar huga­ sÚ a­ ÷ryggismßlum. Loftslagsbreytingar hafi leitt til ■ess a­ stˇr svŠ­i sem ß­ur voru einungis hvÝtur blettur ß landakortinu hafi n˙ breyst Ý einn mikilvŠgasta sta­ jar­arinnar frß herna­arlegum sjˇnarhˇli:

„═sinn brß­nar og ■ß koma nřjar siglingalei­ir til s÷gunnar og ■eim tengjast bŠ­i vi­skiptalegir og herna­arlegir hagsmunir ■vÝ a­ annars vegar eru BandarÝkin og Kanada og hins vegar R˙ssland.“

Ůegar Helle Thorning-Schmidt, forsŠtisrß­herra Dana, var spur­ Ý oktˇber hvort danskir stjˇrnmßlamenn hef­u sŠtt hlerunum svara­i h˙n ß ■ann veg a­ h˙n hef­i „ekki ßstŠ­u til a­ Štla a­ stundu­ hafi veri­ ˇl÷gleg njˇsnastarfsemi gegn Danm÷rku“ eins og h˙n or­a­i ■a­ ß bla­amannafundi.

Peter Lauritsen segir vi­ Jyllands-Posten a­ lÝklega fßi GrŠnlendingar svipa­ svar frß danska varnarmßlarß­herranum ß nřju ßri og forsŠtisrß­herrann gaf ß sÝnum tÝma en ■a­ jafngildi ■vÝ ekki a­ enginn fylgist me­ grŠnlenskum rß­am÷nnum:

„Til ■essa hafa danskir stjˇrnmßlamenn teki­ ■ß stefnu a­ segja a­ ■eir hafi ekki vitneskju um “ˇl÷glega njˇsnastarfsemi„. ═ ■vÝ felst ekki a­ ■eir ˙tiloki njˇsnastarfsemi. ═ or­unum felst a­ ekki anna­ en a­ anna­hvort er h˙n l÷gleg e­a menn vita hreinlega ekki um hana.“

Jyllands-Posten minnir ß a­ bandarÝski bla­ama­urinn Glenn Greenwald, sem hefur starfa­ me­ Snowden a­ ■vÝ a­ segja frß NSA-hlerununum, hafi sÝ­an Ý oktˇber 2013 bo­a­ a­ skj÷l vŠru ß lei­inni um Danm÷rku. Enn sÚ ■ˇ ˇljˇst hva­ skj÷lin hafi a­ geyma e­a hvenŠr ■au ver­i birt.

Nicolai Wammen varnarmßlarß­herra svara­i ekki spurningum Jyllands-Posten um GrŠndlandsmßli­ en flokksbrˇ­ir hans, talsma­ur jafna­armanna Ý varnarmßlum ß ■ingi, John Dyrby Paulsen, segist ekki hafa neina vitneskju um ˇl÷glegar hleranir ß GrŠnlandi. Hann segir:

„╔g vil ekki hafna ■vÝ a­ stunda­ar sÚu hleranir ß GrŠnlandi en sÚ svo eru ■Šr ger­ar innan ramma gildandi laga og ■ß vegna ˇtta vi­ hry­juverk e­a anna­.“

 
Senda ß Facebook  Senda ß Twitter  Vista sem pdf  Prenta

 
Pistill

Umsˇknarferli Ý andaslitrum - straumhv÷rf hafa or­i­ Ý afst÷­u til ESB-vi­rŠ­na - rÚttur ■jˇ­ar­innar trygg­ur

Ůßttaskil ur­u Ý samskiptum rÝkis­stjˇrnar ═slands og ESB fimmtudaginn 12. mars ■egar Gunnar Bragi Sveinsson utanrÝkis­rß­herra aftenti formanni rß­herrarß­s ESB og vi­rŠ­u­stjˇra stŠkkunarmßla Ý framkvŠmda­stjˇrn ESB brÚf. Textinn sem gildir gagnvart ESB er ß ensku. Ůar segir: äThe Government of...

 
Mest lesi­
Fleiri frÚttir

Kolbeinn ┴rnason: Ë■arfi a­ rŠ­a frekar vi­ ESB vegna afst÷­u Brusselmanna Ý sjßvar­˙tvegsmßlum - tvŠr Evrˇpu­skřrslur sty­ja sjˇnarmi­ L═┌

Kolbeinn ┴rnason, framkvŠmda­stjˇri Lands­sambands Ýslenskra ˙tvegs­manna (L═┌) segir a­ Ý tveimur nřlegum Evrˇpu­skřrslum, frß HagfrŠ­i­stofnun H═ og Al■jˇ­a­mßla­stofnun H═, komi fram r÷k sem sty­ji ■ß afst÷­u L═┌ a­ ═sland eigi a­ standa utan ESB. Ůß segir hann ˇ■arfa a­ ganga lengra Ý vi­rŠ­um vi­ ES...

Nor­urslˇ­ir: Risastˇrir ÷skuhaugar fastir Ý Ýs?

Rannsˇknir benda til a­ hlřnun jar­ar og s˙ brß­nun hafÝss, sem af henni lei­ir geti losa­ um 1 trilljˇn ˙rgangshluta ˙r plasti, sem hafi veri­ hent Ý sjˇ og sitji n˙ fastir Ý Ýsbrei­um ß Nor­urslˇ­um. Ůetta segja rannsakendur a­ geti gerzt ß einum ßratug. Me­al ■ess sem rannsˇknir hafa leitt Ý ljˇs er a­ slÝkir ÷skuhaugar sÚu a­ myndast ß Barentshafi.

Ůřzkaland: Merkel segir ESB ekki bandalag um fÚlagslega ■jˇnustu

Angela Merkel liggur n˙ undir har­ri gagnrřni fyrir ummŠli, sem h˙n lÚt falla, n˙ nokkrum d÷gum fyrir kosningar til Evrˇpu­■ingsins ■ess efnis a­ Evrˇpu­sambandi­ vŠri ekki „socialunion“ e­a bandalag um fÚlagslega ■jˇnustu.

Holland: ┌tg÷nguspßr benda til a­ Frelsis­flokkur Wilders tapi fylgi

┌tg÷nguspßr, sem birtar voru Ý Hollandi Ý gŠrkv÷ldi benda til a­ Frelsis­flokkur Geert Wilders muni tapa fylgi Ý kosningunum til Evrˇpu­■ingsins sem hˇfust Ý gŠrmorgun og a­ ■ingm÷nnumhans ß Evrˇpu­■inginu fŠkki um tvo en ■eir hafa veri­ fimm. Ůetta gengur ■vert ß spßr um uppgang flokka lengst til hŠgri Ý ■eim kosningum.

 
 
    Um Evrˇpuvaktina     RSS