Mi­vikudagurinn 17. j˙lÝ 2019

Sjˇslys vi­ GrŠnland: 55 ßr frß ■vÝ a­ Hans Hedtoft s÷kk - a­eins bjarghringur fannst ß ═slandi - ■ßttaskil Ý leit og bj÷rgun vi­ GrŠnland


2. febr˙ar 2014 klukkan 16:38
Nolimitsdiving
Hans Hedtoft

Ůess er n˙ minnst a­ 55 ßr eru li­in frß ■vÝ a­ danska skipi­ Hans Hedtoft fˇrst undan Hvarfi (Kap Farvel) sy­sta odda GrŠnlands. Ekkert fannst af skipinu nema bjarghringur. Hann rak hjß Magn˙si Hafli­asyni ß Hrauni vi­ GrindavÝk hinn 7. oktˇber 1959. Mynd Ëlafs K. Magn˙ssonar, ljˇsmyndara Morgunbla­sins, af Magn˙si bˇnda me­ bjarghringinn vakti gÝfurlega athygli Ý Danm÷rku, birtist h˙n til dŠmis yfir ■vera forsÝ­u Berlingske Tidende og Ý ÷llum ÷­rum d÷nskum bl÷­um.

Ůessa mikla sjˇslyss er n˙ minnst ß vefsÝ­u danska hersins ■ar sem Per Herholdt Jensen, yfirma­ur Ý flotanum, skrifar grein um atbur­inn. Er stu­st vi­ hana hÚr.

Herstjˇrnin ß GrŠnlandi, Gr°nlands Kommando, bar ßbyrg­ ß bj÷rgunara­ger­um en til hennar barst fyrsta ney­arkalli­ frß Hans Hedtoft klukkan 14. 15 f÷studaginn 30. jan˙ar 1959. Ůß var yfirstjˇrnendum herstjˇrnarinnar skřrt frß ■vÝ a­ hi­ nřja flaggskip Den Kongelige Gr°nlandske Handels, Konunglegu GrŠnlandsverslunarinnar, Hans Hedtoft hef­i rekist ß Ýsjaka og komi­ hef­i leki a­ skipinu sem var ß siglingu Ý jˇmfr˙arfer­ sinni frß Julianehňb ß GrŠnlandi til Kaupmannahafnar.

Eftir a­ ney­arkalli­ barst hˇfst bj÷rgunara­ger­in Operation Isbjerg sem var hin vi­amesta Ý s÷gu GrŠnlands og laut h˙n stjˇrn Gr°nlands Kommando.

Hans Hedtoft var nřsmÝ­a­ skip, 2.800 lestir, og haf­i haldi­ Ý jˇmfr˙arfer­ sÝna frß Kaupmannah÷fn 7. jan˙ar 1959. Ůa­ var nefnt eftir forsŠtisrß­herra ˙r r÷­um danskra jafna­armanna (1903-1955) sem haf­i sřnt framf÷rum ß GrŠnlandi ßhuga.

═ GrŠnlandi haf­i skipi­ komi­ vi­ Ý ■orpunum Julianehňb, Godthňb, Holsteinsborg og Sukkertoppen. Ůß voru bŠjarn÷fn almennt d÷nsk ß GrŠnlandi. ┴­ur en skipi­ lag­i af sta­ frß GrŠnlandi fˇr ■a­ a­ nřju til Julianehňb til a­ bŠta ß sig frystum sjßvarafur­um. Julianehňb var ■vÝ fyrsta og sÝ­asta h÷fn skipsins ß GrŠnlandi og ■ar Ý kirkjunni er n˙ bjarghringurinn sem Magn˙s Hafli­ason fann vi­ GrindavÝk.

Ůegar yfirmanni danska hersins ß GrŠnlandi barst ney­arkalli­ frß Hans Hedtoft haf­i hann ekki miki­ svigr˙m til a­ger­a. Vi­ bryggju hjß herst÷­inni Ý Gr°nnedal lßgu tveir k˙tterar danska flotans: Teisten og Skarven. Teisten var sendur af sta­ ßn tafar en Skarven var ekki unnt a­ hreyfa ■ar sem vÚl hans haf­i veri­ tekin Ý sundur vegna eftirlits. Skipstjˇrinn var settur um bor­ Ý skip landsh÷f­ingjans sem hÚt H.J.Rink og var ■a­ sent af sta­ til nßgranna■orpsins Ivittuut.

Gr°nlands Kommando rÚ­ ekki yfir fleiri skipum. Um bor­ Ý ÷­rum skipum h÷f­u menn heyrt ney­arkalli­ frß Hans Hedtoft. BandarÝska strandgŠsluskipi­ USCG Campell hra­a­i sÚr ß vettvang en ■a­ var Ý um 300 mÝlna fjarlŠg­ frß Hans Hedtoft. Far■egarskipi­ Umanak tˇk stefnu Ý su­ur frß Godthňb (Nuuk) og ßtti ■vÝ einnig langa lei­ fyrir h÷ndum. FŠreyskur togari ßtti nˇg me­ sig Ý aftakave­ri. NŠst slyssta­ var vestur-■řskur togari, Johannes KrŘss.

Frß Johannes KrŘss nß­u menn loftskeytasambandi vi­ Hans Hedtoft og gßtu mŠlt sta­ skipsins. Ëvissa var um nßkvŠma sta­setningu Hans Hedtofts og um bor­ Ý Johannes KrŘss var ßkve­i­ a­ treysta ß eigin mŠlingu ß sta­ skipsins. Ve­ri­ var slŠmt, stormur, snjˇkoma og klakamyndun ľ togarinn var einnig Ý hŠttu.

17.36 berast ■au bo­ frß Hans Hedtoft a­ skipi­ s÷kkvi hŠgt og ver­i a­ fß tafarlausa a­sto­ til bjargar ßh÷fninni. D÷nsku flotaforingjarnir senda bo­ til ■řska togarans um a­ hann hra­i sÚr sem hann mest hann megi. Klukkan 17.45 rofnar loftskeytasamband togarans vi­ hi­ s÷kkvandi skip. Klukkan 17.50 berst Julianehňb Radio lokaskeyti frß Hans Hedtoft: „Vi­ s÷kkvum n˙na.“ Klukkan 18.06 berast nokkur veik, ruglingsleg bo­ sem sÝ­an rofna.

Flaggskip GrŠnlandsverslunarinnar haf­i sokki­ Ý jˇmfr˙arfer­ sinni me­ 95 manns um bor­ ľ 40 manna ßh÷fn og 55 far■egum. Teisten og H.J. Rink hafa ekki enn nß­ Ý Julianehňbsflˇann.

Klukkan 19.27 er Johannes KrŘss kominn ß sta­inn ■ar sem skipi­ ßtti a­ vera en frß togaranum sjß menn hvorki skip, bj÷rgunarbßta e­a fljˇtandi brak. Togaranum er siglt Ý hringi me­ og ßh÷fnin leitar Ý ljˇsi kastara en sÚr ekkert.

Teisten, lÝti­ trÚskip smÝ­a­ til strandsiglinga vi­ GrŠnland, kemst ß sta­inn ■ar sem tali­ er a­ Hans Hedtoft hafi veri­ sˇlarhring eftir a­ slysi­ var­. Skipi­ mß sÝn lÝtils vi­ hinar erfi­u a­stŠ­ur og fŠr skipstjˇrinn fyrirmŠli um a­ sigla Ý var. Landstjˇraskipi­, H. J. Rink, komst aldrei frß landi enda ekki smÝ­a­ til ˙thafssiglinga. Leita­ er en hinn 6. febr˙ar 1959 er Operation Isbjerg hŠtt.

Vegna slyssins var stofna­ til fyrstu al■jˇ­legu leitar vi­ GrŠnland me­ skipum og flugvÚlum frß Danm÷rku, ═slandi, Kanada og BandarÝkjunum. Ekkert sßst nema olÝuflekkur og si­an bjarghringurinn Ý oktˇber.

┴­ur en Hans Hedtoft s÷kk haf­i m÷nnum veri­ ljˇst a­ efla yr­i danska flotann vi­ GrŠnland. Flotinn rÚ­ yfir ˙thafsskipum sem gßtu a­eins athafna­ sig a­ sumarlagi vi­ GrŠnland. ┴ sj÷tta ßratugnum hˇfst undirb˙ningur a­ smÝ­i nřrra „GrŠnlandsfreigßtna“ en eftir a­ Hans Hedtoft s÷kk tˇk mßli­ nřja stefnu. ┴ri­ 1960 var flotanum gefin heimild til a­ lßta smÝ­a fj÷gur eftirlitsskip me­ ■yrlu um bor­. Ůß ur­u til skipin sem ■ekkt eru undir samheitinu: Hvidbj°rnen-klassen en fyrsta skipi­ heitir Hvidbj°rnen. Ůessi skip hafa veri­ tÝ­ir gestir Ý ReykjavÝkurh÷fn Ý tŠpa hßlfa ÷ld.

Fleiri rß­stafanir voru ger­a eftir slysi­: Flugv÷llurinn Ý Narsarsuaq var opna­ur a­ nřju en BandarÝkjamenn l÷g­u hann Ý sÝ­ari heimsstyrj÷ldinni. Komi­ var ß fˇt „Ýsmi­st÷­“ Ý Narsarsuaq til a­ mi­la upplřsingum um hafÝs til ßhafna skipa. Ůa­ var upphaf a­ kerfi sem n˙ er ■ekkt sem GREENPOS. Ůß var komi­ ß fˇt f÷stum flugbj÷rgunarsveitum Ý Narsarsuaq og Sy­ri-Straumfir­i.

Ůrßtt fyrir margar tilraunir hefur m÷nnum aldrei tekist a­ finna flaki­ af Hans Hedtoft. ┴ri­ 2005 var sett minningarskj÷ldur me­ n÷fnum ■eirra 95 sem fˇrust ß Nordatlantens Brygge Ý Kaupmannah÷fn. Ůa­an sigldu skipin ß sÝnum til GrŠnlands og ■ar l÷g­u ■au a­ vi­ komuna til Kaupmannahafnar.

 
Senda ß Facebook  Senda ß Twitter  Vista sem pdf  Prenta

 
Pistill

Umsˇknarferli Ý andaslitrum - straumhv÷rf hafa or­i­ Ý afst÷­u til ESB-vi­rŠ­na - rÚttur ■jˇ­ar­innar trygg­ur

Ůßttaskil ur­u Ý samskiptum rÝkis­stjˇrnar ═slands og ESB fimmtudaginn 12. mars ■egar Gunnar Bragi Sveinsson utanrÝkis­rß­herra aftenti formanni rß­herrarß­s ESB og vi­rŠ­u­stjˇra stŠkkunarmßla Ý framkvŠmda­stjˇrn ESB brÚf. Textinn sem gildir gagnvart ESB er ß ensku. Ůar segir: äThe Government of...

 
Mest lesi­
Fleiri frÚttir

Kolbeinn ┴rnason: Ë■arfi a­ rŠ­a frekar vi­ ESB vegna afst÷­u Brusselmanna Ý sjßvar­˙tvegsmßlum - tvŠr Evrˇpu­skřrslur sty­ja sjˇnarmi­ L═┌

Kolbeinn ┴rnason, framkvŠmda­stjˇri Lands­sambands Ýslenskra ˙tvegs­manna (L═┌) segir a­ Ý tveimur nřlegum Evrˇpu­skřrslum, frß HagfrŠ­i­stofnun H═ og Al■jˇ­a­mßla­stofnun H═, komi fram r÷k sem sty­ji ■ß afst÷­u L═┌ a­ ═sland eigi a­ standa utan ESB. Ůß segir hann ˇ■arfa a­ ganga lengra Ý vi­rŠ­um vi­ ES...

Nor­urslˇ­ir: Risastˇrir ÷skuhaugar fastir Ý Ýs?

Rannsˇknir benda til a­ hlřnun jar­ar og s˙ brß­nun hafÝss, sem af henni lei­ir geti losa­ um 1 trilljˇn ˙rgangshluta ˙r plasti, sem hafi veri­ hent Ý sjˇ og sitji n˙ fastir Ý Ýsbrei­um ß Nor­urslˇ­um. Ůetta segja rannsakendur a­ geti gerzt ß einum ßratug. Me­al ■ess sem rannsˇknir hafa leitt Ý ljˇs er a­ slÝkir ÷skuhaugar sÚu a­ myndast ß Barentshafi.

Ůřzkaland: Merkel segir ESB ekki bandalag um fÚlagslega ■jˇnustu

Angela Merkel liggur n˙ undir har­ri gagnrřni fyrir ummŠli, sem h˙n lÚt falla, n˙ nokkrum d÷gum fyrir kosningar til Evrˇpu­■ingsins ■ess efnis a­ Evrˇpu­sambandi­ vŠri ekki „socialunion“ e­a bandalag um fÚlagslega ■jˇnustu.

Holland: ┌tg÷nguspßr benda til a­ Frelsis­flokkur Wilders tapi fylgi

┌tg÷nguspßr, sem birtar voru Ý Hollandi Ý gŠrkv÷ldi benda til a­ Frelsis­flokkur Geert Wilders muni tapa fylgi Ý kosningunum til Evrˇpu­■ingsins sem hˇfust Ý gŠrmorgun og a­ ■ingm÷nnumhans ß Evrˇpu­■inginu fŠkki um tvo en ■eir hafa veri­ fimm. Ůetta gengur ■vert ß spßr um uppgang flokka lengst til hŠgri Ý ■eim kosningum.

 
 
    Um Evrˇpuvaktina     RSS