Žrišjudagurinn 19. nóvember 2019

Utanrķkis­rįšuneytiš brżtur opinbera ķslenska mįl­stefnu


Björn Bjarnason
10. jślķ 2010 klukkan 11:51

Hinn 11. mars, 2009, hljóp Möršur Įrnason, žingmašur Samfylkingarinnar, sęll og glašur aš eigin sögn, ķ skaršiš fyrir forystumenn menntamįlanefndar alžingis og flutti framsögu fyrir įliti nefndarinnar um tillögu frį fyrrverandi menntamįlrįšherra Žorgeši Katrķnu Gunnarsdóttur um ķslenska mįlstefnu. Ķ lok ręšu sinnar sagši Möršur:

„Ég held aš samstaša alžingismanna um ķslenska opinbera mįlstefnu og stušning viš ķslenska tungu, žaš heit sem Alžingi vinnur aš žvķ aš ķslenska sé notuš į öllum svišum ķslensks samfélags, kunni aš verša til žess aš endurreisa žį viršingu og oršstķr [žingsins] ķ einhverju. Ég tel aš žingiš geti veriš stolt af žvķ, žaš žing sem nś situr, aš samžykkja žingsįlyktunartillöguna.“

Tillagan var samžykkt samhljóša 12. mars, 2009. Ķ tillögum Ķslenskrar mįlnefndar, sem alžingi samžykkti meš įlyktun sinni, er mešal annars vikiš aš mikilvęgi žżšinga og vķsaš til starfa Žżšingarmišstöšvar utanrķkisrįšuneytisins, sem hefši į aš skipa séržjįlfušu starfsliši, sem leitašist viš aš koma flóknum ESB-textum til skila į skżru og skiljanlegu mįli.

Er aš sjįlfsögšu gengiš aš žvķ sem vķsu meš įlyktun alžingis, aš ķslenska rķkiš gangi į undan meš góšu fordęmi viš žżšingar į žeim skjölum, sem varša stöšu Ķslands ķ samfélagi žjóša og stjórnarhętti eša stjórnkerfi landsins.

Rśmum fjórum mįnušum eftir einróma samžykkt alžingis į tillögunni um um ķslenska opinbera mįlstefnu, samžykkti naumur meirihluti žingmanna aš hefja ašlögunarvišręšur viš Evrópusambandiš. Sķšan hafa hin formlegu samskipti Ķslands og stofnana ESB vaxiš stig af stigi.

Frį upphafi ESB-vegferšarinnar varš žess vart, aš markmiš hinnar opinberu ķslensku mįlstefnu uršu aš vķkja fyrir óšagots-markmišum Össurar Skarphéšinssonar, Maršar Įrnasonar og annarra ESB-ašildarsinna. Žvķ var illa tekiš, žegar leitaš var eftir, aš utanrķkisrįšuneytiš tryggši ašgang Ķslendinga aš samskiptagögnum viš ESB į ķslensku. Einstök rįšuneyti hafa lįtiš ķslenska gögn į sķnu verksviši.

Hinn 7. jślķ ręddi ESB-žingiš ķ Strassborg įlyktun til stušnings žeirri nišurstöšu leištogarįšs ESB frį 17. jśnķ, aš saminn skuli samningsrammi fyrir Ķsland og gengiš til višręšna viš fulltrśa žess į grundvelli hans. Umręšurnar stóšu ķ klukkustund og drįpu ręšumenn į mįlefni, sem brżnt er, aš séu ašgengileg öllum Ķslendingum.

Af hįlfu Evrópuvaktarinnar var spurt, hvort utanrķkisrįšuneytiš ętlaši ekki aš sjį til žess, aš įlyktun ESB-žingsins og umręšur um hana yršu žżddar į ķslensku og birtar į upplżsingavef rįšuneytisins. Žį var svaraš, aš rįšuneytiš teldi žetta ekki mešal „lykilskjala“ varšandi samskiptin viš ESB.

Vissulega mį deila um margt, sem sagt er og gert į ESB-žinginu. Utanrķkisrįšuneyti Ķslands getur hins vegar ekki litiš fram hjį žvķ, aš ESB-žingiš gegnir lykilhlutverki varšandi ašild Ķslands, įn samžykkis žess kęmi ekki til višręšna um hana. Žess vegna hljóta ręšur um mįliš į žingi ESB aš skipta miklu viš mat į stöšu Ķslendinga ķ žessum višręšum.

Ķ neitun rįšuneytisins felst lķtilsviršing į oršum ESB-žingmanna og įlyktun žeirra. Afstaša rįšuneytisins snżst einnig um višhorf til žżšingarmįla almennt. Žar segir, eins og fram kemur ķ frétt Evrópuvaktarinnar 10. jślķ:

„Nś er žaš svo, aš žessar umręšur eru ašgengilegar m.a. į ensku og dönsku, tungumįlum, sem allir Ķslendingar lęra ķ grunnskóla. Lęsi og fęrni Ķslendinga į enska tungu er meš žvķ besta, sem gerist ķ heiminum utan landa, sem eiga ensku aš móšurmįli um žaš eru allir, sem sękja landiš heim sammįla.“

Sé žetta tślkun utanrķkisrįšuneytisins į hinni opinberu ķslensku mįlstefnu, sem alžingi samžykkti 12. mars, 2009, er full įstęša fyrir Katrķnu Jakobsdóttur, menntamįlarįšherra, aš grķpa til sinna rįša og minna utanrķkisrįšuneytiš į įlyktun alžingis og tillögur ķslenskrar mįlnefndar.

Ķ ķslenskri mįlstefnu er žess hvergi getiš, aš opinberir ašilar skuli taka įkvaršanir sķnar um žżšingar į mati utanrķkisrįšuneytisins į tungumįlakunnįttu Ķslendinga eša žvķ, hvaš erlendir feršamenn segja um hana. Nś er rekiš mįl fyrir dómstóli ķ New York, žar sem krafist er frįvķsunar, af žvķ aš Ķslendingar, sem ķ hlut eiga, hafi ekki nęgilegt vald į enskri tungu til aš geta varši hendur sķnar. Eru žar žó žeir menn į ferš, sem fremstir fóru ķ śtrįsinni svonefndu, og töldu sig geta sigraš heiminn fyrir hrun.

Aš utanrķkisrįšuneytiš neiti aš verša viš tilmęlum um aš žżša į ķslensku umręšur um Ķsland ķ ESB-žinginu, brżtur ķ bįga viš ķslenska mįlstefnu. Utanrķkisrįšuneytiš er ekki hafiš yfir žį stefnu.

 
Senda į Facebook  Senda į Twitter  Vista sem pdf  Prenta

Björn Bjarnason var žingmašur Sjįlfstęšisflokksins frį įrinu 1991 til 2009. Hann var menntamįlarįšherra 1995 til 2002 og dóms- og kirkjumįlarįšherra frį 2003 til 2009. Björn var blašamašur į Morgunblašinu og sķšar ašstošarritstjóri 1979 til 1991.

 
 
Pistill

Umsóknarferli ķ andaslitrum - straumhvörf hafa oršiš ķ afstöšu til ESB-višręšna - réttur žjóšar­innar tryggšur

Žįttaskil uršu ķ samskiptum rķkis­stjórnar Ķslands og ESB fimmtudaginn 12. mars žegar Gunnar Bragi Sveinsson utanrķkis­rįšherra aftenti formanni rįšherrarįšs ESB og višręšu­stjóra stękkunarmįla ķ framkvęmda­stjórn ESB bréf. Textinn sem gildir gagnvart ESB er į ensku. Žar segir: „The Government of...

 
Mest lesiš
Fleiri leišarar

Rśssar lįta Finna finna fyrir sér

Žaš hefur ekki fariš fram hjį lesendum Evrópu­vaktarinnar aš umręšur ķ Finnlandi um öryggismįl Finna hafa aukizt mjög ķ kjölfariš į deilunum um Śkraķnu. Spurningar hafa vaknaš um hvort Finnar eigi aš gerast ašilar aš Atlantshafsbandalaginu eša lįta duga aš auka samstarf viš Svķa um öryggismįl.

ESB-žingkosningar og lżšręšisžróunin

Kosningar til ESB-žingsins eru ķ Bretlandi og Hollandi fimmtudaginn 22. maķ og sķšan ķ hverju ESB-landinu į eftir öšru žar til sunnudaginn 25. maķ. Stjórnvöld ķ Bretlandi og Hollandi hafa lagt įherslu į naušsyn žess aš dregiš verši śr miš­stjórnar­valdi ESB-stofnana ķ Brussel ķ von um aš andstaša žeir...

Žjóšverjar vilja ekki aukin afskipti af alžjóša­mįlum

Žżzkaland er oršiš öflugasta rķkiš ķ Evrópu į nż. Žżzkaland stjórnar Evrópu­sambandinu. Žar gerist ekkert, sem Žjóšverjar eru ekki sįttir viš. Ķ žessu samhengi er nišurstaša nżrrar könnunar į višhorfi almennings ķ Žżzkalandi til afskipta Žjóšverja af alžjóša­mįlum athyglisverš en frį henni er sagt ķ fréttum Evrópu­vaktarinnar ķ dag.

Žįttaskil ķ samskiptum NATO viš Rśssa - fašmlag Rśssa og Kķnverja - ógn ķ Noršur-Ķshafi?

Anders Fogh Rasmussen, framkvęmda­stjóri Atlantshafsbandalagsins (NATO) var ómyrkur ķ mįli um Rśssa į reglulegum blašamannafundi sķnum ķ Brussel mįnudaginn 19. maķ. Hann sagši aš višleitni žeirra til aš sundra Śkraķnu hefši skapaš „algjörlega nżja stöšu ķ öryggismįlum Evrópu“. Žaš sem geršist um žess...

 
 
    Um Evrópuvaktina     RSS