Miđvikudagurinn 29. janúar 2020

Valdahlutföllin í heiminum eru ađ breytast


Styrmir Gunnarsson
16. ágúst 2010 klukkan 09:17

Valdahlutföllin í heiminum eru ađ breytast. Auknu fjárhagslegu bolmagni fylgir aukiđ vald og gildir ţá einu, hvort horft er til samkeppni risaveldanna eđa yfirtöku fjármálageirans á Íslandi á fyrstu árum nýrrar aldar á raunverulegum yfirráđum í krafti gífurlegrar lántöku og ţess peningaflóđs, sem af henni leiddi.

Valdiđ á heimsvísu var alla 20. öldina í höndum vestrćnna ríkja, framan af í höndum hinna gömlu nýlenduvelda í Evrópu en seinni hluta aldarainnar í höndum Bandaríkjamanna. Nú er ţetta vald ađ fćrast yfir til Asíu ađ verulegu leyti. Kína er orđiđ annađ mesta efnahagsveldi heims en Japan er í ţriđja sćti. Nú er ţví spáđ ađ Kínverjar nái Bandaríkjamönnum á nćstu 20 árum og verđi mesta efnahagsveldi heims eftir ađ komiđ er fram yfir 2030.

Kína, Japan, Singapore, Indland og fleiri ríki í Asíu eru ađ rísa upp. Ţar er hagvöxtur mestur. Ţar eru nýir markađir ađ opnast og smátt og smátt fćrist ţungamiđja fjármálavelda heims til ţessara ríkja.

Ţessi ţróun er líkleg til ađ auka samstarf vestrćnna ríkja á nćstu árum og ţá sérstaklega samstarf Bandaríkjanna og Evrópusambandsríkjanna. Raunar eru ţegar raddir um ţađ í Ţýzkalandi ađ ástćđa sé til af ţessum sökum ađ Vesturlönd leggi meiri áherzlu á náiđ samstarf viđ Rússland á öllum sviđum, ţar sem Rússar í ţessu samhengi hljóti ađ teljast til menningarsvćđis vestrćnna ríkja. Fyrir nokkrum mánuđum lögđu nokkrir áhrifamenn í Ţýzkalandi til ađ Rússlandi yrđi bođin ađild ađ Atlantshafsbandalaginu og ein röksemd ţeirra var sú, ađ í austri vćru ađ rísa ný efnahagsveldi, sem mundu láta til sín taka međ ýmsum hćtti.

Ţegar horft er á hinar stóru línur í heimsmyndinni eins og ţćr eru ađ ţróast verđur ljóst, ađ sú kenning ađ viđ Íslendingar eigum heima í Evrópu fremur en annars stađar á hinu vestrćna menningarsvćđi tekur miđ af fortíđ en ekki nútíđ og framtíđ. Evrópa er hluti af vestrćnu menningarsvćđi beggja vegna Atlantshafs og ekki er hćgt ađ greina á milli Norđur-Ameríku og Evrópu. Eina spurningin er sú, hvort ţetta svćđi á eftir ađ stćkka međ nánari samskiptum Bandaríkjanna og Mexikó og ríkjanna á meginlandi Evrópu og Rússlands.

 
Senda á Facebook  Senda á Twitter  Vista sem pdf  Prenta

Styrmir Gunnarsson er lögfrćđingur og fyrrverandi ritstjóri Morgunblađsins. Hann hóf störf sem blađamađur á Morgunblađinu 1965 og varđ ađstođarritstjóri 1971. Áriđ 1972 varđ Styrmir ritstjóri Morgunblađsins, en hann lét af ţví starfi áriđ 2008.

 
 
Pistill

Umsóknarferli í andaslitrum - straumhvörf hafa orđiđ í afstöđu til ESB-viđrćđna - réttur ţjóđar­innar tryggđur

Ţáttaskil urđu í samskiptum ríkis­stjórnar Íslands og ESB fimmtudaginn 12. mars ţegar Gunnar Bragi Sveinsson utanríkis­ráđherra aftenti formanni ráđherraráđs ESB og viđrćđu­stjóra stćkkunarmála í framkvćmda­stjórn ESB bréf. Textinn sem gildir gagnvart ESB er á ensku. Ţar segir: „The Government of...

 
Mest lesiđ
Fleiri leiđarar

Rússar láta Finna finna fyrir sér

Ţađ hefur ekki fariđ fram hjá lesendum Evrópu­vaktarinnar ađ umrćđur í Finnlandi um öryggismál Finna hafa aukizt mjög í kjölfariđ á deilunum um Úkraínu. Spurningar hafa vaknađ um hvort Finnar eigi ađ gerast ađilar ađ Atlantshafsbandalaginu eđa láta duga ađ auka samstarf viđ Svía um öryggismál.

ESB-ţingkosningar og lýđrćđisţróunin

Kosningar til ESB-ţingsins eru í Bretlandi og Hollandi fimmtudaginn 22. maí og síđan í hverju ESB-landinu á eftir öđru ţar til sunnudaginn 25. maí. Stjórnvöld í Bretlandi og Hollandi hafa lagt áherslu á nauđsyn ţess ađ dregiđ verđi úr miđ­stjórnar­valdi ESB-stofnana í Brussel í von um ađ andstađa ţeir...

Ţjóđverjar vilja ekki aukin afskipti af alţjóđa­málum

Ţýzkaland er orđiđ öflugasta ríkiđ í Evrópu á ný. Ţýzkaland stjórnar Evrópu­sambandinu. Ţar gerist ekkert, sem Ţjóđverjar eru ekki sáttir viđ. Í ţessu samhengi er niđurstađa nýrrar könnunar á viđhorfi almennings í Ţýzkalandi til afskipta Ţjóđverja af alţjóđa­málum athyglisverđ en frá henni er sagt í fréttum Evrópu­vaktarinnar í dag.

Ţáttaskil í samskiptum NATO viđ Rússa - fađmlag Rússa og Kínverja - ógn í Norđur-Íshafi?

Anders Fogh Rasmussen, framkvćmda­stjóri Atlantshafsbandalagsins (NATO) var ómyrkur í máli um Rússa á reglulegum blađamannafundi sínum í Brussel mánudaginn 19. maí. Hann sagđi ađ viđleitni ţeirra til ađ sundra Úkraínu hefđi skapađ „algjörlega nýja stöđu í öryggismálum Evrópu“. Ţađ sem gerđist um ţess...

 
 
    Um Evrópuvaktina     RSS