Mßnudagurinn 13. j˙lÝ 2020

Hruni­ ß Grikklandi og ═rlandi verra en ß ═slandi?


Styrmir Gunnarsson
29. september 2010 klukkan 09:46

Ůa­ er afar lŠrdˇmsrÝkt fyrir okkur ═slendinga a­ fylgjast me­ ■vÝ, sem er a­ gerast ß ═rlandi um ■essar mundir en eins og kunnugt er eru ═rar a­ilar a­ Evrˇpusambandinu og hafa teki­ upp evru. Ůeir, sem a­hyllast a­ild ═slands a­ Evrˇpusambandinu og uppt÷ku evru hafa lřst ■eirri sko­un, a­ hef­um vi­ veri­ Ý ESB og haft evru sem gjaldmi­il, hef­i ekkert hrun or­i­ ß ═slandi. Íssur SkarphÚ­insson, utanrÝkisrß­herra var­ a­ athlŠgi me­al evrˇpskra bla­amanna Ý Brussel Ý j˙nÝ sl., ■egar hann hÚlt ■essu fram, en ■eir s÷mu bla­amenn h÷f­u vikurnar ß­ur fylgzt me­ ÷rl÷gum Grikkja, sem bŠ­i voru a­ilar a­ ESB og evrunni. S˙ sta­reynd kom ekki Ý veg fyrir hrun ß Grikklandi, ■ˇtt ■a­ yr­i me­ ÷­rum hŠtti en ß ═slandi.

Fyrstu vi­br÷g­ ═ra vi­ fjßrmßlakreppunni hausti­ 2008 voru talin til fyrirmyndar. Ůeir hˇfu strax mikinn ni­urskur­ rÝkis˙tgjalda, tˇku svok÷llu­ eitru­ lßn ˙t ˙r b÷nkum og settu Ý sÚrstakt fÚlag, gßfu ˙t rÝkisßbyrg­ ß bankana auka annarra a­ger­a. Ůeim var hvarvetna hŠlt og tali­ a­ svona Štti a­ breg­ast vi­.

HÚr ß Evrˇpuvaktinni Ý dag er sagt frß ■vÝ, a­ Ý Wall Street Journal Ý morgun er ■eirri sko­un lřst, a­ ═rland sÚ komi­ Ý mi­depil umrŠ­na um skuldakreppu evrurÝkja. Atvinnuleysi er vaxandi, hagv÷xtur lÝtill, fjßrlagahalli hŠkkar, skuldatryggingaßlagi­ hŠkkar o.sv.frv.

═rar telja n˙, a­ ■eir geti lŠrt miki­ af ═slendingum. ═ skřrslu, sem nřlega hefur veri­ tekin saman ■ar Ý landi um st÷­u skuldara og bankanna er BandarÝkjunum og ═slandi lřst sem dŠmum um ■a­, sem hef­i ßtt a­ gera ß ═rlandi. ┴hrifama­ur Ý Ýslenzkum stjˇrnmßlum undanfarna ßtratugi var nřlega ß fer­ Ý ═rlandi til fyrirlestrahalds. Ůa­ kom honum ß ˇvart hversu mikinn ßhuga ═rar h÷f­u ß ■vÝ a­ kynnast vi­br÷g­um ═slendinga vi­ hruninu.

Vori­ 2008 lßgu fyrir margvÝslegar till÷gur Ý Ýslenzka stjˇrnkerfinu um hvernig breg­ast Štti vi­ vanda bankanna. Ein af ■eim var s˙, a­ fara ■ß lei­, sem ═rar fˇru a­ flytja t÷pu­ lßn yfir Ý sÚrstakt fÚlag, sem Ý raun ■ř­ir a­ samfÚlagsvŠ­a t÷pu­ ˙tlßn. ═ umrŠ­um ß Al■ingi a­ undanf÷rnu hefur veri­ rŠtt um hva­ hef­i veri­ hŠgt a­ gera ß ßrinu 2008. Mi­a­ vi­ reynslu ═ra vir­ist ljˇst a­ hef­i Ýslenzka rÝkisstjˇrnin gripi­ til ■ess rß­s ■ß hef­i ■a­ veri­ r÷ng lei­. Og meiri lÝkur en minni ß ■vÝ, a­ ■ß hef­i Geir H. Haarde, ■ßverandi forsŠtisrß­herra veri­ ßkŠr­ur fyrir ■a­, sem hann ger­i en ekki fyrir ■a­, sem hann ekki ger­i.

N˙ rŠ­a ═rar ■a­, hvort ■eir eigi a­ lßta erlenda lßnardrottnas sitja uppi me­ t÷pu­ ˙tlßn e­a hvort Ýrskir skattgrei­endur eigi a­ gera ■a­. ┴byrg­ir, sem Ýrsk stjˇrnv÷ld veittu fyrir tilteknum skuldabrÚfum bankanna eru a­ renna ˙t. RÝkisstjˇrn Geirs H. Haarde tˇk ßkv÷r­un um a­ lßta hina erlendu lßnardrottna Ýslenzku bankanna sitja uppi me­ ■au t÷p, ■ˇtt ■a­ hef­i aflei­ingar ß al■jˇ­legum fjßrmßlam÷rku­um. Hef­i s˙ rÝkisstjˇrn teki­ ■ver÷fuga ßkv÷r­un, ■ß ßkv÷r­un sem Ýrska rÝkisstjˇrnin tˇk en situr n˙ uppi me­, mß spyrja hvort Geir H. Haarde hef­i veri­ ßkŠr­ur fyrir a­ lßta Ýslenzka skattgrei­endur borga tap erlendra lßnardrottna.

Ůß mß velta ■vÝ fyrir sÚr hvers vegna ═rum var hŠlt svo miki­ fyrir fyrstu vi­br÷g­ ■eirra, bŠ­i Ý h÷fu­st÷­vum ESB Ý Brussel og me­al fjßrmßlamanna. Var ■a­ vegna ■ess, a­ a­ger­ir ■eirra til ■ess a­ tryggja st÷­u lßnardrottna Ýrsku bankanna ß kostna­ Ýrskra skattgrei­enda nutu vel■ˇknunar? Er ■a­ af s÷mu ßstŠ­u, sem n˙verandi rÝkisstjˇrn hefur lagt svo mikla ßherzlu ß a­ lßta Ýslenzka skattgrei­endur sitja upp me­ tapi­ ß Icesave, ■ˇtt engir samningar skyldi ═slendinga til ■ess? Er rÝkisstjˇrn vinstri flokkanna me­ ■vÝ a­ reyna a­ afla sÚr vinsŠlda Ý Brussel og me­al hinna al■jˇ­legu kapÝtalista?

═ raun var­ hrun bŠ­i ß Grikklandi og ═rlandi, sem Ý e­li sÝnu er sambŠrilegt vi­ ■a­ hrun, sem var­ ß ═slandi en birtingarmynd ■ess var­ ÷nnur Ý bß­um rÝkjunum. Ůa­ er hŠgt a­ fŠra sterk r÷k fyrir ■vÝ a­ s˙ lei­, sem rÝkisstjˇrn Geirs H. Haarde fˇr hafi veri­ raunsŠrri og skynsamlegri en s˙ lei­, sem ═rar fˇru.

En kjarni mßlsins er sß, a­ hvorki a­ild a­ ESB nÚ evran komu Ý veg fyrir a­ Ý raun yr­i hrun bŠ­i ß ═rlandi og Ý Grikklandi og verulegar lÝkur ß ■vÝ a­ til lengri tÝma liti­ ver­i ■a­ ■ungbŠrara fyrir almenning Ý ■eim l÷ndum tveimur heldur en fyrir almenning ß ═slan di og skal ■ˇ ekkert dregi­ ˙r ■vÝ hversu alvarlegar aflei­ingarnar hafa veri­ fyrir hinn Ýslenzka alm˙gamann.

 
Senda ß Facebook  Senda ß Twitter  Vista sem pdf  Prenta

Styrmir Gunnarsson er l÷gfrŠ­ingur og fyrrverandi ritstjˇri Morgunbla­sins. Hann hˇf st÷rf sem bla­ama­ur ß Morgunbla­inu 1965 og var­ a­sto­arritstjˇri 1971. ┴ri­ 1972 var­ Styrmir ritstjˇri Morgunbla­sins, en hann lÚt af ■vÝ starfi ßri­ 2008.

 
 
Pistill

Umsˇknarferli Ý andaslitrum - straumhv÷rf hafa or­i­ Ý afst÷­u til ESB-vi­rŠ­na - rÚttur ■jˇ­ar­innar trygg­ur

Ůßttaskil ur­u Ý samskiptum rÝkis­stjˇrnar ═slands og ESB fimmtudaginn 12. mars ■egar Gunnar Bragi Sveinsson utanrÝkis­rß­herra aftenti formanni rß­herrarß­s ESB og vi­rŠ­u­stjˇra stŠkkunarmßla Ý framkvŠmda­stjˇrn ESB brÚf. Textinn sem gildir gagnvart ESB er ß ensku. Ůar segir: äThe Government of...

 
Mest lesi­
Fleiri lei­arar

R˙ssar lßta Finna finna fyrir sÚr

Ůa­ hefur ekki fari­ fram hjß lesendum Evrˇpu­vaktarinnar a­ umrŠ­ur Ý Finnlandi um ÷ryggismßl Finna hafa aukizt mj÷g Ý kj÷lfari­ ß deilunum um ┌kraÝnu. Spurningar hafa vakna­ um hvort Finnar eigi a­ gerast a­ilar a­ Atlantshafsbandalaginu e­a lßta duga a­ auka samstarf vi­ SvÝa um ÷ryggismßl.

ESB-■ingkosningar og lř­rŠ­is■rˇunin

Kosningar til ESB-■ingsins eru Ý Bretlandi og Hollandi fimmtudaginn 22. maÝ og sÝ­an Ý hverju ESB-landinu ß eftir ÷­ru ■ar til sunnudaginn 25. maÝ. Stjˇrnv÷ld Ý Bretlandi og Hollandi hafa lagt ßherslu ß nau­syn ■ess a­ dregi­ ver­i ˙r mi­­stjˇrnar­valdi ESB-stofnana Ý Brussel Ý von um a­ andsta­a ■eir...

Ůjˇ­verjar vilja ekki aukin afskipti af al■jˇ­a­mßlum

Ůřzkaland er or­i­ ÷flugasta rÝki­ Ý Evrˇpu ß nř. Ůřzkaland stjˇrnar Evrˇpu­sambandinu. Ůar gerist ekkert, sem Ůjˇ­verjar eru ekki sßttir vi­. ═ ■essu samhengi er ni­ursta­a nřrrar k÷nnunar ß vi­horfi almennings Ý Ůřzkalandi til afskipta Ůjˇ­verja af al■jˇ­a­mßlum athyglisver­ en frß henni er sagt Ý frÚttum Evrˇpu­vaktarinnar Ý dag.

Ůßttaskil Ý samskiptum NATO vi­ R˙ssa - fa­mlag R˙ssa og KÝnverja - ˇgn Ý Nor­ur-═shafi?

Anders Fogh Rasmussen, framkvŠmda­stjˇri Atlantshafsbandalagsins (NATO) var ˇmyrkur Ý mßli um R˙ssa ß reglulegum bla­amannafundi sÝnum Ý Brussel mßnudaginn 19. maÝ. Hann sag­i a­ vi­leitni ■eirra til a­ sundra ┌kraÝnu hef­i skapa­ „algj÷rlega nřja st÷­u Ý ÷ryggismßlum Evrˇpu“. Ůa­ sem ger­ist um ■ess...

 
 
    Um Evrˇpuvaktina     RSS