Ůri­judagurinn 22. oktˇber 2019

EES-samningurinn lifir gˇ­u lÝfi - ßform um a­ styrkja hann


Bj÷rn Bjarnason
8. mars 2011 klukkan 09:53

Stjˇrnv÷ld Noregs og Evrˇpusambandsins leggja n˙ mat ß ■rˇun og st÷­u samningins um evrˇpska efnaahagssvŠ­i­, EES-samningsins. N˙ eru 20 ßr li­in frß ■vÝ a­ vi­rŠ­ur vegna hans tˇku a­ skila ßrangri og augljˇst var a­ EFTA-rÝkin sj÷ og ESB-rÝkin 12 vildu nß saman Ý ■vÝ skyni a­ mynda sameiginlegan innri marka­ Ý Evrˇpu, ßn ■ess a­ EFTA-rÝkin ■yrftu a­ axla hinar pˇlitÝsku skuldbindingar sem fˇlust Ý ESB-a­ild.

Eftir hrun SovÚtrÝkjanna ß ßrinu 1991 ßkvß­u ■rj˙ hlutlaus rÝki innan EFTA, AusturrÝki, Finnland og SvÝ■jˇ­ a­ breyta um utanrÝkisstefnu, kasta hlutleysinu og tengjast ÷­rum EvrˇpurÝkjum pˇlitÝskum b÷ndum innan Evrˇpusambandsins. Stjˇrnv÷ld Ý Noregi og Sviss vildu sigla Ý kj÷lfar ■eirra en Ý bß­um l÷ndum sag­i almenningur nei og hafna­i ESB-a­ild.

HÚr ß landi ßtti rÝkisstjˇrn SjßlfstŠ­isflokks og Al■ř­uflokks fullt Ý fangi me­ a­ tryggja meirihluta fyrir EES-a­ild. Ůa­ var ekki fyrr en samkomulag tˇkst vi­ fulltr˙a bŠnda innan ■ingflokks sjßlfstŠ­ismanna a­ brautargengi EES-samningsins var ÷ruggt ß al■ingi.

Jˇn Baldvin Hannibalsson, utanrÝkisrß­herra, tala­i ß ßrum samningsger­arinnar um EES ß ■ann veg a­ EES-samningurinn yr­i endast÷­ ═slendinga Ý samstarfi vi­ ESB. Hann sneri hins vegar vi­ bla­inu fyrir ■ingkosningar 1995 og prÚdika­i ■ß a­ild a­ ESB. ┴tti k˙vending hans ■ßtt Ý ■vÝ a­ me­al forystumanna SjßlfstŠ­isflokksins var ekki ßhugi ß stjˇrnarsamstarfi vi­ Al■ř­uflokkinn eftir kosningarnar. SjßlfstŠ­ismenn stofnu­u til stjˇrnarsamstarfs vi­ framsˇknarmenn sem stˇ­ til 2007.

Framsˇknarflokkurinn klofna­i Ý afst÷­unni til EES, nokkrir ■ingmenn undir forystu Halldˇrs ┴sgrÝmssonar sßtu hjß, a­rir greiddu atkvŠ­i ß mˇti. Halldˇr var­ utanrÝkisrß­herra ßri­ 1995 og Ý hans tÝ­ tˇku frÚttir a­ berast ˙r utanrÝkisrß­uneytinu um a­ EES-samningurinn vŠri třndur og tr÷llum gefinn, ESB-embŠttismenn vissu ekkert af tilvist hans. Ůß ■egar blasti vi­ a­ Ý ■essum spuna fˇlst dulinn ßrˇ­ur fyrir ■vÝ a­ ═slendingar yr­u a­ treysta tengsl sÝn vi­ ESB ß annan hßtt, eina lei­in til ■ess vŠri a­ sŠkja um a­ild.

DavÝ­ Oddsson, forsŠtisrß­herra, slˇ markvisst ß umrŠ­ur um a­ EES-samningurinn hef­i runni­ sitt skei­. Sumari­ 2004 skipa­i hann sÝ­an nefnd me­ fulltr˙um allra ■ingflokka. H˙n skila­i ßliti fyrir fjˇrum ßrum, Ý mars 2007, ■ar sem ■vÝ samdˇma ßliti var lřst, a­ EES-samningurinn stŠ­ist tÝmans t÷nn. Taldi nefndin a­ Ýslensk stjˇrnv÷ld nřttu sÚr ekki sem skyldi ■au tŠkifŠri sem samningurinn gŠfi til ßhrifa ß ESB/EES-lagabßlka.

FrÚttir af endurmati Nor­manna og fulltr˙a ESB ß EES-samningnum benda sÝ­ur en svo til ■ess a­ Štlunin sÚ a­ kasta samningnum fyrir rˇ­a. Ůvert ß mˇti eru uppi hugmyndir um a­ hann ver­i vÝ­tŠkari og teygi sig inn ß nř svi­. Ůar ber aukna samvinnu innan ESB ß svi­i dˇms-, rÚttfars- og l÷greglumßla hŠst.

Sumari­ 2010 bu­u stjˇrnendur Evrˇpusambandsins Svisslendingum a­ild a­ EES-samstarfinu og lřstu sig rei­ub˙na a­ laga ■a­ a­ svissneskum kr÷fum. Bent var ß a­ erfitt vŠri a­ halda utan um ß anna­ hundra­ tvÝhli­a samninga milli Sviss og ESB. Samstarfi­ yr­i einfaldara og markvissara undir merkjum EES. Svisslendingar h÷fnu­u ■essu bo­i.

Mßlsvarar ESB-a­ildar ═slands sjß sÚr ekki lengur hag af ■vÝ a­ halda rangfŠrslum um dau­a EES-samningsins ß loft Ý opinberum umrŠ­um. Ůeir vilja strika yfir ■ann kafla Ý blekkingas÷gu sinni. Enn lifa ˇsannindi ■eirra um a­ ═slendingar geti ekki skipt um mynt ßn ■ess a­ ganga Ý ESB. HvenŠr skyldi ■eim kafla hinnar „upplřstu“ umrŠ­u lj˙ka?

 
Senda ß Facebook  Senda ß Twitter  Vista sem pdf  Prenta

Bj÷rn Bjarnason var ■ingma­ur SjßlfstŠ­isflokksins frß ßrinu 1991 til 2009. Hann var menntamßlarß­herra 1995 til 2002 og dˇms- og kirkjumßlarß­herra frß 2003 til 2009. Bj÷rn var bla­ama­ur ß Morgunbla­inu og sÝ­ar a­sto­arritstjˇri 1979 til 1991.

 
 
Pistill

Umsˇknarferli Ý andaslitrum - straumhv÷rf hafa or­i­ Ý afst÷­u til ESB-vi­rŠ­na - rÚttur ■jˇ­ar­innar trygg­ur

Ůßttaskil ur­u Ý samskiptum rÝkis­stjˇrnar ═slands og ESB fimmtudaginn 12. mars ■egar Gunnar Bragi Sveinsson utanrÝkis­rß­herra aftenti formanni rß­herrarß­s ESB og vi­rŠ­u­stjˇra stŠkkunarmßla Ý framkvŠmda­stjˇrn ESB brÚf. Textinn sem gildir gagnvart ESB er ß ensku. Ůar segir: äThe Government of...

 
Mest lesi­
Fleiri lei­arar

R˙ssar lßta Finna finna fyrir sÚr

Ůa­ hefur ekki fari­ fram hjß lesendum Evrˇpu­vaktarinnar a­ umrŠ­ur Ý Finnlandi um ÷ryggismßl Finna hafa aukizt mj÷g Ý kj÷lfari­ ß deilunum um ┌kraÝnu. Spurningar hafa vakna­ um hvort Finnar eigi a­ gerast a­ilar a­ Atlantshafsbandalaginu e­a lßta duga a­ auka samstarf vi­ SvÝa um ÷ryggismßl.

ESB-■ingkosningar og lř­rŠ­is■rˇunin

Kosningar til ESB-■ingsins eru Ý Bretlandi og Hollandi fimmtudaginn 22. maÝ og sÝ­an Ý hverju ESB-landinu ß eftir ÷­ru ■ar til sunnudaginn 25. maÝ. Stjˇrnv÷ld Ý Bretlandi og Hollandi hafa lagt ßherslu ß nau­syn ■ess a­ dregi­ ver­i ˙r mi­­stjˇrnar­valdi ESB-stofnana Ý Brussel Ý von um a­ andsta­a ■eir...

Ůjˇ­verjar vilja ekki aukin afskipti af al■jˇ­a­mßlum

Ůřzkaland er or­i­ ÷flugasta rÝki­ Ý Evrˇpu ß nř. Ůřzkaland stjˇrnar Evrˇpu­sambandinu. Ůar gerist ekkert, sem Ůjˇ­verjar eru ekki sßttir vi­. ═ ■essu samhengi er ni­ursta­a nřrrar k÷nnunar ß vi­horfi almennings Ý Ůřzkalandi til afskipta Ůjˇ­verja af al■jˇ­a­mßlum athyglisver­ en frß henni er sagt Ý frÚttum Evrˇpu­vaktarinnar Ý dag.

Ůßttaskil Ý samskiptum NATO vi­ R˙ssa - fa­mlag R˙ssa og KÝnverja - ˇgn Ý Nor­ur-═shafi?

Anders Fogh Rasmussen, framkvŠmda­stjˇri Atlantshafsbandalagsins (NATO) var ˇmyrkur Ý mßli um R˙ssa ß reglulegum bla­amannafundi sÝnum Ý Brussel mßnudaginn 19. maÝ. Hann sag­i a­ vi­leitni ■eirra til a­ sundra ┌kraÝnu hef­i skapa­ „algj÷rlega nřja st÷­u Ý ÷ryggismßlum Evrˇpu“. Ůa­ sem ger­ist um ■ess...

 
 
    Um Evrˇpuvaktina     RSS