Haustið 2008 lýsti írska ríkisstjórnin yfir því að hún tæki ábyrgð á öllum skuldbindingum írsku bankanna. Slíkar hugmyndir voru ræddar í íslenzka stjórnkerfinu eins og m.a. hefur komið fram í Landsdómi þessa viku. Raunar gengu þær svo langt að lagt var fyrir Geir H. Haarde, þáverandi forsætisráðhera bréf til undirskriftar þess efnis en hann neitaði að skrifa undir.
Írska ríkisstjórnin gaf þessa ábyrgðarskuldbindingu fyrir hönd írskra skattgreiðenda ekki út af fúsum og frjálsum vilja. Það kom síðar í ljós. Hún var pínd til þess af forráðamönnum ESB í Brussel. Ástæðan var sú, að þar töldu menn að féllu írsku bankarnir mundi það hafa keðjuverkandi áhrif annars staðar í Evrópu.
Mikill hluti af þeim skuldavanda, sem írska ríkið hefur verið að stríða við síðan er vegna þessarar ákvörðunar. Írum þykir erfitt að sitja undir því og hafa leitað eftir því að eitthvað verði slakað á þessari skuldabyrði eða a.m.k. að vextir verði lækkaðir. Vegna þessarar yfirlýsingar hefur írska ríkið verið að greiða afborganir af útgefnum skuldabréfum tveggja fallinna banka, Anglo Irish og Irish Nationwide Building Society. Meðal þeirra, sem eiga þessi skuldabréf eru Seðlabanki Evrópu. Kostnaður írskra skattgreiðenda vegna þessara tveggja banka nemur um þriðjungi af vergri landsframleiðslu Írlands. Það hlutfall næmi um 500 milljörðum íslenzkra króna hér eða fjárlögum íslenzka ríkisins í eitt ár.
Nú er afborgun framundan í lok marz og Írar velta því fyrir sér hvort þeir eigi að borga. Félagsmálaráðherra Írlands Joan Burton hefur viljað tengja saman afgreiðslu þessa máls og þjóðaratkvæðagreiðslu um ríkisfjármálasamninginn. Hún vill að Írar samþykki hann ekki nema komið verði til móts við þá vegna bankaskuldanna.
Svör Seðlabanka Evrópu eru athyglisverð. Sá banki segir við Íra: Þið hafið svigrúm til að borga. Hvernig spyrja Írar. Þá segir Seðlabanki Evrópu:
Þið getið lækkað laun opinberra starfsmanna og dregið úr greiðslum velferðarkerfisins. Hvoru tveggja er hærra en á Spáni, í Slóveníu og í Slóvakíu en þessi þrjú ríki eru í hópi þeirra, sem hafa lagt fram peninga til að draga ykkur að landi.
Svona gerast kaupin á eyrinni innan Evrópusambandsins. Þessi veruleiki fæst ekki ræddur á Íslandi, hvorki á Alþingi né annars staðar. Það er eins og þessi veruleiki sé ekki til í hugum þeirra sem vilja að Ísland gangi í Evrópusambandið.
Hvað mundu opinberir starfsmenn segja hér ef slík fyrirmæli kæmu frá Brussel um lækkun launa þeirra? Hvað mundi almenningur segja hér ef slík fyrirmæli kæmu frá Brussel um lækkun á greiðslum úr velferðarkerfinu, sem ekki mega minni vera?
Er ekki kominn tími til að ráðherrar og þingmenn horfist í augu við þennan veruleika Evrópusambandsins?
Styrmir Gunnarsson er lögfræðingur og fyrrverandi ritstjóri Morgunblaðsins. Hann hóf störf sem blaðamaður á Morgunblaðinu 1965 og varð aðstoðarritstjóri 1971. Árið 1972 varð Styrmir ritstjóri Morgunblaðsins, en hann lét af því starfi árið 2008.
ESB-aðlögun: Virka peningarnir?
Eitt af því sem fylgdi umsókn Íslands um aðlögun að ESB, var að hér mætti ástunda flest það sem mögulegt væri til að auka stuðning við aðild. Athyglisvert er að íslensk stjórnvöld óskuðu sérstaklega eftir aðstoð við að sannfæra landsbúa um ágæti aðildar. Sem segir að stjórnvöld höfðu ekki trú á að þau „tækifæri“ sem fælust í aðild dygðu til að sannfæra landsmenn.
Stjórnmál aldrei fjarri söngvakeppni Evrópu
Í kvöld, laugardaginn 18. maí, verður söngvakeppni Evrópu, Evróvisjón, haldin í 58. skipti, að þessu sinni í Malmö en Svíar sigruðu í fimmta sinn á síðasta ári og standa næstir Írum sem hafa sigrað sjö sinnum í keppninni. Svíar, Bretar og Frakkar eru saman í öðru sæti þegar litið er til sigurvegaran...
Um óskiljanlega þráhyggju Samfylkingar
Eftir því sem myndin af stöðu mála í Evrópu verður skýrari verður þráhyggja og evruárátta Samfylkingarinnar óskiljanlegri. Eins og fram kom hér á Evrópuvaktinni í gær hefur bandaríska dagblaðið Wall Street Journal, sem er eitt virtasta viðskiptadagblað í heimi komizt að þeirri niðurstöðu að nú standi yfir í Evrópu mesta efnahagslægð frá lokum heimsstyrjaldarinnar síðari.
ESB mótar sjávarútvegsstefnu án tillits til sjónarmiða Íslendinga
Vinna við mótun sjávarútvegsstefnu ESB fyrir næstu ár er á lokastigi. Undanfarna mánuði hafa fulltrúar ráðherraráðs ESB og ESB-þingsins skipst á skoðunum um efni stefnunnar.
Versnandi efnahagshorfur í evruríkjum
Efnahagshorfur í Evrópusambandslöndunum versna stöðugt. Í morgun voru helztu fréttir í evrópskum fjölmiðlum þær, að efnahagslægð væri gengin í garð í Frakklandi en þá er átt við að verg landsframleiðsla hafi dregizt saman í tvo ársfjórðunga í röð. Það á við um Frakkland nú, að vlf. hefur minnkað um 0,2% bæði á síðasta fjórðungi 2012 og fyrsta fjórðungi þessa árs.