Þrátefli á milli stjórnar­flokka um aðildarumsókn?

Það er ljóst að engar forsendur eru fyrir því á Íslandi að landið gangi í Evrópusambandið. Smátt og smátt hefur verið að skýrast að innan Evrópusambandsins er hörð andstaða við aðild Íslands af hálfu þeirra þjóða, sem hafa hagsmuna að gæta vegna makrílveiða á Norður-Atlantshafi. Þeir beita sér gegn aðild Íslands nema Ísland gefi eftir rétt sinn til þeirra veiða eins og hann kemur þeim þjóðum fyrir sjónir. Að auki er líka að koma í ljós, að forráðamenn Evrópusambandsins gera sér glögga grein fyrir því hver staða mála er hér og að þeir telja sjálfir að óbreyttu, að aðildarumsóknin þjóni engum tilgangi lengur vegna þess, að ekki séu til staðar pólitískar forsendur fyrir henni hér heima fyrir.

Það hefur vakið furðu margra hvað seint hefur gengið að opna kafla um sjávarútvegsmál eins og það er kallað í þessum samningaviðræðum. Nú er jafnvel um það rætt að það gerist ekki fyrr en eftir næstu áramót. Ein af ástæðunum er sú, að makrílþjóðirnar krefjast þess, að opnun þess kafla fylgi mjög stíf skilyrði. Íslenzku samningamennirnir segja við ESB að verði það gert sé málið endanlega búið hér og leita því eftir því, að orðalagið á þeim skilyrðum verði eins loðið og mögulegt er.

En jafnframt er einn viðbótarvinkill á þessu máli, sem ástæða er til að staldra við. Einstakir þingmenn VG hafa haft orð um mikilvægi þess að atkvæðagreiðsla fari fram fyrir næstu þingkosningar eða samhliða þeim um þá efnislegu niðurstöðu, sem þá liggi fyrir. Væntanleg eru þeir þá í raun að tala um að kosið verði um þau skilyrði, sem Evrópusambandið kann að setja í sjávarútvegsmálum.

Slíkar kosningar kæmu Samfylkingunni mjög illa. Það er því áhugavert umhugsunarefni, hvort verið geti, að ein af ástæðunum fyrir því hve mjög dregst að opna sjávarútvegskaflann sé sú, að Össur Skarphéðinsson, utanríkisráðherra, beiti áhrifum sínumn í Brussel til að draga það eins lengi og mögulegt er að sjávarútvegskaflinn verði opnaður og jafnvel að það gerist ekki fyrr en eftir næstu þingkosningar. Með öðrum orðum að Össur telji það hagsmunamál fyrir Samfylkinguna að til úrslita dragi ekki í sjávarútvegmálum fyrr en eftir næstu kosningar.

Hér skal ekkert fullyrt um að utanríkisráðherra hafi beitt sér á þennan veg, þótt þeir séu til í stjórnarherbúðum, sem telja að svo sé. En í því tilviki væri komið upp athyglisvert þrátefli á milli stjórnarflokkanna tveggja, sem augljóslega markast af andstæðum hagsmunum þeirra í aðdraganda næstu þingkosninga.