Hvers vegna gengur Steingrímur J. til makrílsamninga undir hótunum ESB?

Viðbrögð Steingríms J. Sigfússonar, sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra, við umræðum á fundi sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra ESB-ríkjanna í Bussel 16. maí eru á þann veg, ef marka má frétt í Fréttablaðinu 17. júlí, að „krafa Íra“ um refisaðgerðir vegna makrílveiða Íslendinga geri ekki annað en að spilla fyrir viðræðunum um lausn makríldeilunnar. „Þetta er bara deila sem fyrst og fremst þarf að ræða og reyna að leysa við samningaborðið á efnislegum forsendum þar. Ég held það geri ekkert annað en að spilla fyrir að tala um refsiaðgerðir eða einhvern pólitískan þrýsting,“ segir Steingrímur J. í blaðinu.

Þessi ummæli ráðherrans eru til marks um að hann vilji enn gera minna úr hinni pólitísku hlið makrílmálsins og hótunum ESB en réttmætt er miðað við stöðu þess innan Evrópusambandsins. Að tala um „kröfu Íra“ er of mikil einföldun. Simon Coveney, sjávarútvegsráðherra Írlands, stóð ekki einn á ráðherrafundinum. Frakkar, Portúgalir og Spánverjar studdu málflutning hans segir í frásögn af fundinum sem birt er á vefsíðu ráðherraráðs ESB. Þar segir einnig:

„Framkvæmdastjórnin [Maria Damanaki] lýsti sig reiðubúna til að grípa til viðskiptaaðgerða [refsiaðgerða] ef nauðsynlegt reyndist; boðað hefur verið til viðræðufundar með Íslendingum og Færeyingum í september.“

Írar segja að umræður um makrílveiðarnar hafi sett mikinn svip á þennan ráðherrafund ESB og telja áhuga annarra til marks um að Íslendingum verði ekki látið líðast að halda áfram að veiða makríl á sama hátt og þeir hafi gert til þessa.

Maria Damanaki, sjávarútvegsstjóri ESB, sat ráðherrafundinn en að hennar frumkvæði hafa verið samdar og samþykktar nýjar refsireglur svo að Íslendinga og Færeyinga svíði undan þeim þegar framkvæmdastjórnin grípur til þeirra. Damanaki þótti eldri reglur ekki valda þeim sem átti að refsa nægum sársauka.

Allt þetta ætti Steingrímur J. Sigfússon að vita. Írar eru ekki að gera annað en þeir telja sjálfsagt í ljósi þess sem á undan er gengið. Refsiaðgerðir hafa legið í loftinu allt frá því í desember 2010. Hótanir um beitingu þeirra hafa vaxið stig af stigi síðan. Þar hefur framkvæmdastjórn ESB haft forystu. Þrátt fyrir það hefur Steingrímur J. samþykkt kröfu Mariu Damanaki um ráðherrafund til lausnar makríldeilunni hinn 3. september 2012 í London. Þegar hann samþykkti fundinn vissi Steingrímur J. um að Damanaki ræddi hiklaust um refsiaðgerðir á ráðherrafundum ESB.

Hvers vegna samþykkti Steingrímur J. að sækja makrílfund með Damanaki í London 3. september ef hann telur að krafa eða tal um refsiaðgerðir spilli fyrir viðræðum þeirra? Af hverju setur hann ekki fram þá kröfu að allar hótanir um refsiaðgerðir verði dregnar til baka áður en hann sest að viðræðuborðinu?

Það er ekki nóg að refsihótunum sé beint að yfirvöldum sjávarútvegsmála á Íslandi. Yfir utanríkisráðuneytinu hangir pólitísk hótun um að ekki verði rætt við Íslendinga um sjávarútvegsmál í ESB-aðildarviðræðunum nema makríldeilan leysist.

Að ríkisstjórn Íslands telji sér sæma að samþykkja viðræður til lausnar makríldeilunni á pólitísku stigi hinn 3. september 2012 undir tvöfaldri hótun frá Evrópusambandinu sýnir aðeins eitt: Steingrímur J. stefnir að glæsilegri samningsniðurstöðu í London í anda Icesave-samninganna.