Laugardagurinn 25. jan˙ar 2020

═slendingar nutu gˇ­s af sÚrst÷­u gagnvart ESB-valdinu Ý bankahruninu


Bj÷rn Bjarnason
31. jan˙ar 2013 klukkan 10:07

N˙ er komi­ Ý ljˇs svo a­ ekki ver­ur um villst a­ sta­a ═slands vi­ bankahrun er allt ÷nnur en ═ra og Spßnverja. ┴ evru-■jˇ­irnar sem lent hafa Ý bankahremmingum er lag­ur skulda- og skattaklafi til a­ fjßrmagna fallna banka og koma til mˇts vi­ lßnardrottna ■eirra.

Ola Storeng, efnahagsritstjˇri norska bla­sins Aftenposten, ritar grein Ý bla­i­ mi­vikudaginn 30. jan˙ar um ni­urst÷­u EFTA-dˇmstˇlsins Ý Icesave-mßlinu undir fyrirs÷gninni: Islands knusende seier ľ Stˇrsigur ═slendinga. Storeng telur a­ dˇmurinn hljˇti a­ valda ■vÝ a­ Ýb˙ar řmissa evru-landa ekki sÝst ═rar og Spßnverjar ver­i grŠnir a­ ÷fund. Ůar ˇgni bj÷rgunara­ger­ir Ý ■ßgu banka fjßrhag rÝkisins og leggist ■ungt ß skattgrei­endur en ═slendingar hafi rÚtt til a­ segja nei vi­ kr÷fum um a­ ■eir standi undir skuldum banka.

Storeng vekur mßls ß hinu sama og allir a­rir sem fjalla um bankahruni­ ß ═slandi a­ vi­ al■jˇ­legu fjßrmßlakreppuna hafi hrun bankanna veri­ ˇumflřjanlegt, lßnalindir Ýslensku bankanna hef­u ■orna­ eins og annarra banka. Ůeir hef­u hins vegar bˇlgna­ svo mj÷g a­ Ýslenska ■jˇ­in hef­i or­i­ gjald■rota hef­i henni veri­ gert skylt a­ standa undir ÷llum skuldbindingum bankanna. ŮvÝ var for­a­ me­ ney­arl÷gunum Ý oktˇber 2008. N˙ hafi EFTA-dˇmstˇllinn sta­fest a­ a­ger­ir Ýslenskra stjˇrnvalda hafi samrřmst EES-reglum ■eirra tÝma.

═slendingar hef­u lent Ý s÷mu st÷­u og ═rar og Spßnverjar ef ■eir hef­u veri­ Ý ESB og ß evru-svŠ­inu hausti­ 2008. Ůetta liggur Ý augum uppi me­al annars af reynslunni sem ┴rni M. Mathiesen, ■ßverandi fjßrmßlarß­herra, var­ fyrir ß fundi fjßrmßlarß­herra ESB og EFTA-landanna, Ecofin-fundi, hausti­ 2008. Ůß var kanna­ hvort skynsamlegt vŠri a­ setja Icesave-deiluna Ý ger­ardˇm. Ůegar a­fer­afrŠ­in sem ESB Štla­i a­ beita til a­ nß fram vilja sÝnum vi­ skipan og reglur dˇmsins var kynnt hvarf Ýslenska rÝkisstjˇrnin frß ■eirri lei­. Ătlunin var a­ beita ═slendinga sama ofurvaldi og Se­labanki Evrˇpu beitti ═ra ■egar ■eir neyddust til a­ ßbyrgjast banka landsins me­ skattfÚ til a­ fß ney­arlßn frß bankanum Ý ■vÝ skyni a­ endurfjßrmagna fallna banka.

Íssur SkarphÚ­insson utanrÝkisrß­herra lŠtur n˙ eins og ■a­ hafi veri­ fyrir sitt tilstilli og rß­herra Samfylkingarinnar hausti­ 2008 a­ ekki var fallist ß ofrÝki ESB vegna ger­ardˇmsins. Ůessi or­ rß­herrans stangast ß vi­ allt ESB-dekri­ sem einkennt hefur framg÷ngu Samfylkingarinnar allt frß ■vÝ a­ bankarnir hrundu og fram ß daginn Ý dag.

Nřtt dŠmi um ■etta ESB-dekur Íssurar SkarphÚ­inssonar kemur fram Ý skriflegu svari hans vi­ spurningu ┴smundar Einars Da­asonar, ■ingmanns Framsˇknarflokksins, sem l÷g­ var fram ß al■ingi undir lok september 2012 en ekki svara­ fyrr en tŠpum fjˇrum mßnu­um sÝ­ar, 14. jan˙ar 2013, um bj÷rgunarpakka til varnar evrunni. SÝ­asta spurningin var um hva­a hlutdeild ═slendingar hef­u ßtt Ý ■essum p÷kkum hef­i ═sland veri­ innan ESB.

═ svari Íssurar er greint ß milli ■ess hvort ═sland hef­i teki­ upp evru e­a ekki. ═ ■eim hluta svarsins sem lřtur a­ ═slandi Ý ESB og me­ evru segir a­ ═sland hef­i ekki „■urft a­ gangast Ý ßbyrg­ fyrir lßnafyrirgrei­slu af hßlfu“ bj÷rgunarsjˇ­s evrunnar hef­i Ýslenska ■jˇ­in or­i­ fyrir sambŠrilegum efnahags■rengingum og ß henni dundu hausti­ 2008. ═ svarinu er sÝ­an klykkt ˙t me­ ■essum or­um:

„Meginatri­i­ Ý ■vÝ samhengi er ■ˇ a­ fŠra mß sterk r÷k fyrir ■vÝ a­ ═sland hef­i ekki lent Ý slÝkum hremmingum hef­i ■a­ veri­ innan ESB og me­ evru sem gjaldmi­il.“

Ůessi „sterku r÷k“ eru ekki reifu­ Ý svarinu og ■ar er ekki heldur svara­ spurningunni me­ vÝsan til ■eirra, ■a­ er hva­ ═slendingar hef­u or­i­ a­ borga hef­u Ýslensku bankarnir ekki hruni­. Svari­ er ■vÝ enn einn li­ur Ý blekkingarleik Íssurar SkarphÚ­inssonar. Hann skautar fram hjß sta­reyndum og břr sÚr enn einu sinni til ESB-blekkingarheim.

═slenskir bankar hef­u hruni­ eins og bankar ═ra og Spßnverja. ═slendingum hef­i hins vegar ekki veri­ frjßlst a­ nřta sÚr rÚttinn til sjßlfsßkv÷r­unar. Ůeir hef­u seti­ uppi me­ fjßrvana bankakerfi, ney­arlßn frß Se­labanka Evrˇpu sem skattgrei­endur hef­u ßbyrgst og allar Icesave-kr÷fur Breta og Hollendinga a­ auki. LÝti menn um ÷xl eins og Íssur SkarphÚ­insson gerir Ý svarinu sem tˇk hann tŠpa fjˇra mßnu­i a­ semja blasir vi­ mynd af ═slendingum Ý skuldafangelsi ■rÝeykisins, ESB, Se­labanka Evrˇpu og Al■jˇ­agjaldeyrissjˇ­sins.

 
Senda ß Facebook  Senda ß Twitter  Vista sem pdf  Prenta

Bj÷rn Bjarnason var ■ingma­ur SjßlfstŠ­isflokksins frß ßrinu 1991 til 2009. Hann var menntamßlarß­herra 1995 til 2002 og dˇms- og kirkjumßlarß­herra frß 2003 til 2009. Bj÷rn var bla­ama­ur ß Morgunbla­inu og sÝ­ar a­sto­arritstjˇri 1979 til 1991.

 
 
Pistill

Umsˇknarferli Ý andaslitrum - straumhv÷rf hafa or­i­ Ý afst÷­u til ESB-vi­rŠ­na - rÚttur ■jˇ­ar­innar trygg­ur

Ůßttaskil ur­u Ý samskiptum rÝkis­stjˇrnar ═slands og ESB fimmtudaginn 12. mars ■egar Gunnar Bragi Sveinsson utanrÝkis­rß­herra aftenti formanni rß­herrarß­s ESB og vi­rŠ­u­stjˇra stŠkkunarmßla Ý framkvŠmda­stjˇrn ESB brÚf. Textinn sem gildir gagnvart ESB er ß ensku. Ůar segir: äThe Government of...

 
Mest lesi­
Fleiri lei­arar

R˙ssar lßta Finna finna fyrir sÚr

Ůa­ hefur ekki fari­ fram hjß lesendum Evrˇpu­vaktarinnar a­ umrŠ­ur Ý Finnlandi um ÷ryggismßl Finna hafa aukizt mj÷g Ý kj÷lfari­ ß deilunum um ┌kraÝnu. Spurningar hafa vakna­ um hvort Finnar eigi a­ gerast a­ilar a­ Atlantshafsbandalaginu e­a lßta duga a­ auka samstarf vi­ SvÝa um ÷ryggismßl.

ESB-■ingkosningar og lř­rŠ­is■rˇunin

Kosningar til ESB-■ingsins eru Ý Bretlandi og Hollandi fimmtudaginn 22. maÝ og sÝ­an Ý hverju ESB-landinu ß eftir ÷­ru ■ar til sunnudaginn 25. maÝ. Stjˇrnv÷ld Ý Bretlandi og Hollandi hafa lagt ßherslu ß nau­syn ■ess a­ dregi­ ver­i ˙r mi­­stjˇrnar­valdi ESB-stofnana Ý Brussel Ý von um a­ andsta­a ■eir...

Ůjˇ­verjar vilja ekki aukin afskipti af al■jˇ­a­mßlum

Ůřzkaland er or­i­ ÷flugasta rÝki­ Ý Evrˇpu ß nř. Ůřzkaland stjˇrnar Evrˇpu­sambandinu. Ůar gerist ekkert, sem Ůjˇ­verjar eru ekki sßttir vi­. ═ ■essu samhengi er ni­ursta­a nřrrar k÷nnunar ß vi­horfi almennings Ý Ůřzkalandi til afskipta Ůjˇ­verja af al■jˇ­a­mßlum athyglisver­ en frß henni er sagt Ý frÚttum Evrˇpu­vaktarinnar Ý dag.

Ůßttaskil Ý samskiptum NATO vi­ R˙ssa - fa­mlag R˙ssa og KÝnverja - ˇgn Ý Nor­ur-═shafi?

Anders Fogh Rasmussen, framkvŠmda­stjˇri Atlantshafsbandalagsins (NATO) var ˇmyrkur Ý mßli um R˙ssa ß reglulegum bla­amannafundi sÝnum Ý Brussel mßnudaginn 19. maÝ. Hann sag­i a­ vi­leitni ■eirra til a­ sundra ┌kraÝnu hef­i skapa­ „algj÷rlega nřja st÷­u Ý ÷ryggismßlum Evrˇpu“. Ůa­ sem ger­ist um ■ess...

 
 
    Um Evrˇpuvaktina     RSS