Laugardagurinn 25. j˙nÝ 2022

═sland oktˇber 2008 - Křpur mars 2013


Bj÷rn Bjarnason
26. mars 2013 klukkan 10:52

Ůegar teknar voru ßkvar­anir hÚr hausti­ 2008 um a­ setja innistŠ­ur Ý nřja banka en skilja g÷mlu bankana eftir sem skuldaskeljar var svo skipulega gengi­ til verks a­ grei­slu■jˇnusta og bankastarfsemi gagnvart almenningi og fyrirtŠkjum gekk snur­ulaust fyrir sig. EmbŠttismenn Se­labanka ═slands og a­rir sem komu a­ mßlum unnu afrek sem falli­ hefur Ý skuggann fyrir alls kyns ßs÷kunum og rangfŠrslum um ■a­ sem ger­ist ß ■essum ÷rlagarÝku klukkustundum.

N˙ undir lok ■ings Ý mars 2013 křs Bj÷rn Valur GÝslason (VG), forma­ur fjßrlaganefndar al■ingis og varaforma­ur flokks sÝns, me­ a­sto­ frÚttastofu rÝkis˙tvarpsins og DV a­ halda lÝfi Ý hinum neikvŠ­u umrŠ­um um atbur­i hinna s÷gulegu daga me­ kr÷fum ß hendur Se­labanka ═slands um ˙tskrift ß sÝmtali milli Geirs H. Haarde forsŠtisrß­herra og DavÝ­s Oddssonar forsŠtisrß­herra sem snerti tilraunir til a­ halda einum stˇru bankanna, Kaup■ingi, ß floti. Vonir um a­ ■a­ tŠkist ur­u endanlega a­ engu me­ hry­juverkainngripi Gordons Browns og fÚlaga Ý London.

┴stŠ­a er til a­ rifja ■etta upp n˙ ■egar frÚttir berast frß Křpur um a­ ■ar treysti menn sÚr ekki enn til a­ opna banka sem loka­ var 15. mars. Ůrßtt fyrir st÷­ugar bj÷rgunarvi­rŠ­ur Ý tŠpar tvŠr vikur, samkomulag vi­ valdamenn Ý ESB, Se­labanka Evrˇpu og Al■jˇ­agjaldeyrissjˇ­inn eru bankar ß Křpur enn loka­ir. Ătlunin haf­i veri­ a­ opna tvo ■eirra ■ri­judaginn 26. mars, annan sem ß a­ lifa, hinn sem Štla­ er a­ ver­a skuldaskel. Se­labankastjˇrinn sag­i hins vegar a­ anna­ hvort yr­u allir bankar opna­ir e­a enginn og ■ar me­ sam■ykkti fjßrmßlarß­herrann a­ be­i­ yr­i fram ß skÝrdag, fimmtudaginn 28. mars.

Ůegar liti­ er til baka hefur ═slendingum ■ˇtt sjßlfsagt a­ ekkert rof hafi or­i­ ß ■jˇnustu banka ■rßtt fyrir lokun og uppskipti ß ■remur stŠrstu b÷nkum landsins. Atbur­irnir ß Křpur sřna a­ ekkert er sjßlfsagt Ý ■vÝ efni.

HÚr hafa allir ■Šttir hrunsins veri­ rannsaka­ir, annars vegar af rannsˇknarnefnd ß vegum al■ingis og hins vegar af sÚrst÷kum saksˇknara. Ůingmenn reiddu of hßtt til h÷ggs ■egar ■eir stefndu Geir H. Haarde fyrir landsdˇm. Hann var sakfelldur fyrir hreint formsatri­i til a­ rÚtta ■eim d˙su sem a­ ßkŠrunni stˇ­u. SÚrstakur saksˇknari hefur n˙ lagt fram ■ungar ßkŠrur ß hendur stjˇrnendum bankanna sem fÚllu. A­ forma­ur fjßrlaganefndar al■ingis japli me­ a­sto­ frÚttastofu rÝkis˙tvarpsins ß a­ ■a­ vanti ˙tskrift af einu sÝmtali sřnir best Ý hvÝlÝkar ˇg÷ngur ■eir eru komnir sem vilja gera vi­br÷g­ rÝkisstjˇrnar og se­labanka vi­ hruninu Ý oktˇber 2008 tortryggileg.

Ůegar h÷rmungarnar ur­u hausti­ 2008 komu margir fram og s÷g­u: Ůetta gerist bara hÚr af ■vÝ a­ vi­ erum ekki Ý Evrˇpusambandinu og okkur vantar evruna! Hvar er ■etta fˇlk n˙na? Hva­ segir ■a­ um atbur­ina ß Křpur? Ůeir eru ekki sÝ­ur hrikalegir en ■a­ sem hÚr ger­ist af ■vÝ a­ e­a ■rßtt fyrir a­ ■jˇ­in er Ý Evrˇpusambandinu og me­ evru. Ůrßtt fyrir evruna ■ora křpversk yfirv÷ld ekki a­ opna banka fyrr en ■au hafa sett h÷ft ß flutning fjßrmagns. Ůrßtt fyrir evruna hefur forseti Křpur bo­a­ a­ ■eir ver­i sˇttir til saka sem taldir eru bera refsißbyrg­ ß fjßrmßlahruninu.

Ůegar rß­amenn ß Křpur skřra st÷­u mßla fyrir ■jˇ­ sinni ver­a ■eir a­ verja tvennt: (1) a­ ■eir lßti undan kr÷fum evru-rÝkjanna sem almenningur telur afarkosti og (2) a­ Křpverjar eigi a­ nota evru ßfram ■ˇtt Brusselmenn sÚu ekki ˇskeikulir.

Atbur­arßsin ß Křpur sannar a­ deilum um a­ild a­ ESB e­a evru lřkur ekki Ý eitt skipti fyrir ÷ll hvort sem ■jˇ­ir eru innan ESB e­a ekki. A­ telja ■jˇ­um tr˙ um a­ ■eim sÚ betur borgi­ ß evru-svŠ­inu en utan ■ess ver­ur Š erfi­ara. Ëfarir Křpverja Ý samanbur­i vi­ ■a­ sem ger­ist hÚr Ý oktˇber 2008 sřna a­ utan evru-svŠ­isins hafa stjˇrnv÷ld meira vald ß eigin mßlum en innan og geta teki­ skjˇtar og markvissar ßkvar­anir Ý eigin ■ßgu og borgara sinna ßn ■ess a­ ■urfa a­ l˙ta bo­valdi annarra Ý stˇru og smßu.

 
Senda ß Facebook  Senda ß Twitter  Vista sem pdf  Prenta

Bj÷rn Bjarnason var ■ingma­ur SjßlfstŠ­isflokksins frß ßrinu 1991 til 2009. Hann var menntamßlarß­herra 1995 til 2002 og dˇms- og kirkjumßlarß­herra frß 2003 til 2009. Bj÷rn var bla­ama­ur ß Morgunbla­inu og sÝ­ar a­sto­arritstjˇri 1979 til 1991.

 
 
Pistill

Umsˇknarferli Ý andaslitrum - straumhv÷rf hafa or­i­ Ý afst÷­u til ESB-vi­rŠ­na - rÚttur ■jˇ­ar­innar trygg­ur

Ůßttaskil ur­u Ý samskiptum rÝkis­stjˇrnar ═slands og ESB fimmtudaginn 12. mars ■egar Gunnar Bragi Sveinsson utanrÝkis­rß­herra aftenti formanni rß­herrarß­s ESB og vi­rŠ­u­stjˇra stŠkkunarmßla Ý framkvŠmda­stjˇrn ESB brÚf. Textinn sem gildir gagnvart ESB er ß ensku. Ůar segir: äThe Government of...

 
Mest lesi­
Fleiri lei­arar

R˙ssar lßta Finna finna fyrir sÚr

Ůa­ hefur ekki fari­ fram hjß lesendum Evrˇpu­vaktarinnar a­ umrŠ­ur Ý Finnlandi um ÷ryggismßl Finna hafa aukizt mj÷g Ý kj÷lfari­ ß deilunum um ┌kraÝnu. Spurningar hafa vakna­ um hvort Finnar eigi a­ gerast a­ilar a­ Atlantshafsbandalaginu e­a lßta duga a­ auka samstarf vi­ SvÝa um ÷ryggismßl.

ESB-■ingkosningar og lř­rŠ­is■rˇunin

Kosningar til ESB-■ingsins eru Ý Bretlandi og Hollandi fimmtudaginn 22. maÝ og sÝ­an Ý hverju ESB-landinu ß eftir ÷­ru ■ar til sunnudaginn 25. maÝ. Stjˇrnv÷ld Ý Bretlandi og Hollandi hafa lagt ßherslu ß nau­syn ■ess a­ dregi­ ver­i ˙r mi­­stjˇrnar­valdi ESB-stofnana Ý Brussel Ý von um a­ andsta­a ■eir...

Ůjˇ­verjar vilja ekki aukin afskipti af al■jˇ­a­mßlum

Ůřzkaland er or­i­ ÷flugasta rÝki­ Ý Evrˇpu ß nř. Ůřzkaland stjˇrnar Evrˇpu­sambandinu. Ůar gerist ekkert, sem Ůjˇ­verjar eru ekki sßttir vi­. ═ ■essu samhengi er ni­ursta­a nřrrar k÷nnunar ß vi­horfi almennings Ý Ůřzkalandi til afskipta Ůjˇ­verja af al■jˇ­a­mßlum athyglisver­ en frß henni er sagt Ý frÚttum Evrˇpu­vaktarinnar Ý dag.

Ůßttaskil Ý samskiptum NATO vi­ R˙ssa - fa­mlag R˙ssa og KÝnverja - ˇgn Ý Nor­ur-═shafi?

Anders Fogh Rasmussen, framkvŠmda­stjˇri Atlantshafsbandalagsins (NATO) var ˇmyrkur Ý mßli um R˙ssa ß reglulegum bla­amannafundi sÝnum Ý Brussel mßnudaginn 19. maÝ. Hann sag­i a­ vi­leitni ■eirra til a­ sundra ┌kraÝnu hef­i skapa­ „algj÷rlega nřja st÷­u Ý ÷ryggismßlum Evrˇpu“. Ůa­ sem ger­ist um ■ess...

 
 
    Um Evrˇpuvaktina     RSS