F÷studagurinn 24. jan˙ar 2020

Sveiflur Ý Ýs rß­a ekki ßhuga ß Nor­ur-═shafi


Bj÷rn Bjarnason
19. september 2013 klukkan 09:25

FrÚttir af hafÝs ß Nor­ur-═shafi eru n˙ fluttar Ý ÷llum helstu fj÷lmi­lum heims. Er ■a­ til marks um a­ ßhugi ß ■vÝ sem gerist ß nor­urslˇ­um vex jafnt og ■Útt. N˙ hefur Nansenmi­st÷­in Ý Noregi birt ni­urst÷­u sem sřnir meiri hafÝs ß Nor­ur-═shafi Ý ßr en ß sama tÝma ßri­ 2012. ═sbrei­an er ■ˇ t÷luvert minni en a­ me­altali undanfarin tÝu ßr. „T÷lurnar Ý ßr breyta ekki neikvŠ­ri langtÝma■rˇun,“ sag­i Stein Sandven, forstjˇri Nansen-mi­st÷­varinnar vi­ norsku NTB-frÚttastofuna mi­vikudaginn 18. september. Hin „neikvŠ­a langtÝma■rˇun“ er a­ Ýsinn minnki.

┴ri­ 2007 hÚlt Al Gore, fri­arver­launahafi Nˇbels og fyrrverandi varaforseti BandarÝkjanna, ■vÝ fram a­ Nor­ur-═shaf yr­i Ýslaust sumari­ 2013. S˙ spß rŠttist ekki frekar en svo margar sem menn hafa kynnt ß undanf÷rnum ßrum. Ëlafur Ragnar GrÝmsson, forseti ═slands, flutti ■ann bo­skap vÝ­a um heim ß tÝmabili a­ j÷klarnir Ý Himalajafj÷llum mundu hverfa ßri­ 2035. Fullyr­inguna reisti hann ß or­um vÝsindamanna sem drˇgu kenningar sÝnar til baka ■egar sˇtt var a­ ■eim um nßnari r÷k og skřringar.

UmrŠ­ur um Ýs og brß­nun hans vekja athygli ■eirra sem spß Ý ■rˇun au­lindanřtingar og siglinga Ý Nor­ur-═shafi. Hlřnun jar­ar og minnkandi Ýs hefur kveikt ßhuga fjßrfesta Ý olÝu- og gasvinnslu og siglingum ß nor­urslˇ­um.

┴stŠ­a er til a­ velta fyrir sÚr hvort ■essi ßhugi eigi eftir a­ sveiflast Ý samrŠmi vi­ mŠlingar gervitungla ß stŠr­ og ■ykkt hafÝsbrei­unnar e­a hvort hann sÚ hß­ur ÷­rum l÷gmßlum ■ˇtt hann hafi kvikna­ vegna loftslagsbreytinga. SÚ ßhuginn hß­ur sveiflum Ý nßtt˙runni er lÝklegt a­ a­eins ■eir sem vilja ekki lßta nßtt˙rukrafta rß­a f÷r haldi fast vi­ ßform um fjßrfestingu og umsvif. SÚ hins vegar um annars konar ßhuga a­ rŠ­a lßta menn ekki nßtt˙rulegar sveiflur setja sig ˙t af laginu heldur leitast vi­ a­ sigrast ß ■eim, til dŠmis me­ ÷flugum skipum til Ýshafssiglinga.

Mi­vikudaginn 18. september flutti Marc Lanteigne, dˇsent vi­ stjˇrnmßlafrŠ­ideild Victoria-hßskˇla Ý Wellington ß Nřja-Sjßlandi, erindi ß vegum Al■jˇ­amßlastofnunar Hßskˇla ═slands um utanrÝkisstefnu KÝna. Lanteigne hefur stunda­ vi­amiklar rannsˇknir ß ■essari stefnu og ■rˇun hennar ß undanf÷rnum ßrum. ═ samtali vi­ Morgunbla­i­ sem birtist fimmtudaginn 19. september segir dˇsentinn me­al annars:

„١tt s˙ sta­a kŠmi upp a­ Ýsinn ß Nor­urskautinu ykist ■annig a­ samg÷ngur um ■a­ yr­u erfi­ari ■ß tel Úg ekki a­ ■a­ myndi draga algerlega ˙r ßhuga KÝnverja ß svŠ­inu af řmsum ßstŠ­um. Til a­ mynda hafa ■eir virkilega hug ß ■vÝ a­ efla diplˇmatÝsk samb÷nd vi­ rÝki Ý ■essum heimshluta sem ■eir telja efnahagslega mikilvŠgan, ■eir hafa sami­ um frÝverslun ■ar og m÷gulegan a­gang a­ au­lindum. Ůannig a­ jafnvel ■ˇ Ýsinn ykist til lengri tÝma liti­ myndi KÝna vafalaust vilja vi­halda ßfram sterkri vi­veru ß svŠ­inu. A­ hluta til vegna ■ess a­ KÝnverjar ˇttast a­ geri ■eir ■a­ ekki ver­i hagsmunum ■eirra smßm saman řtt til hli­ar af ÷­rum stˇrveldum eins og hugsanlega BandarÝkjunum og R˙sslandi. Og ■ar sem KÝna lÝtur ß sig Ý dag sem vaxandi stˇrveldi sem beri ßkve­na hnattrŠna ßbyrg­ ■ß mun landi­ ßfram telja Nor­urskauti­ svŠ­i ■ar sem ■a­ vill koma a­ mßlum.“

HÚr skal teki­ undir ■essa sko­un. Vi­horfin hafa almennt breyst til nor­urslˇ­a og ■eirra tŠkifŠra sem bÝ­a ■ar. Ůessi heimshluti er ekki lengur sami afkimi jar­ar og ß­ur var. Unnt er me­ ÷flun og mi­lun upplřsinga, nřjum fjarskipta- og mi­unartŠkjum og hßtŠkni ß ÷­rum svi­um a­ au­velda ÷ll samskipti manns og nßtt˙ruafla ß ■essum slˇ­um.

Spurningin er hvernig stjˇrnendur fyrirtŠkja sem hafa bur­i til a­ lßta a­ sÚr kve­a ß ■essum slˇ­um Štla a­ nřta sÚr tŠkifŠrin en ekki hvort ■eir muni gera ■a­. Marc Lanteigne sag­i a­ KÝnverjar vŠru a­ lŠra ß nor­urslˇ­ir. Fleiri ■jˇ­ir eru a­ gera ■a­. ═b˙ar nor­urslˇ­a hafa forskot Ý ■essu efni og ■eim ber a­ nřta ■a­ sÚr og ÷­rum til hagsbˇta.

 
Senda ß Facebook  Senda ß Twitter  Vista sem pdf  Prenta

Bj÷rn Bjarnason var ■ingma­ur SjßlfstŠ­isflokksins frß ßrinu 1991 til 2009. Hann var menntamßlarß­herra 1995 til 2002 og dˇms- og kirkjumßlarß­herra frß 2003 til 2009. Bj÷rn var bla­ama­ur ß Morgunbla­inu og sÝ­ar a­sto­arritstjˇri 1979 til 1991.

 
 
Pistill

Umsˇknarferli Ý andaslitrum - straumhv÷rf hafa or­i­ Ý afst÷­u til ESB-vi­rŠ­na - rÚttur ■jˇ­ar­innar trygg­ur

Ůßttaskil ur­u Ý samskiptum rÝkis­stjˇrnar ═slands og ESB fimmtudaginn 12. mars ■egar Gunnar Bragi Sveinsson utanrÝkis­rß­herra aftenti formanni rß­herrarß­s ESB og vi­rŠ­u­stjˇra stŠkkunarmßla Ý framkvŠmda­stjˇrn ESB brÚf. Textinn sem gildir gagnvart ESB er ß ensku. Ůar segir: äThe Government of...

 
Mest lesi­
Fleiri lei­arar

R˙ssar lßta Finna finna fyrir sÚr

Ůa­ hefur ekki fari­ fram hjß lesendum Evrˇpu­vaktarinnar a­ umrŠ­ur Ý Finnlandi um ÷ryggismßl Finna hafa aukizt mj÷g Ý kj÷lfari­ ß deilunum um ┌kraÝnu. Spurningar hafa vakna­ um hvort Finnar eigi a­ gerast a­ilar a­ Atlantshafsbandalaginu e­a lßta duga a­ auka samstarf vi­ SvÝa um ÷ryggismßl.

ESB-■ingkosningar og lř­rŠ­is■rˇunin

Kosningar til ESB-■ingsins eru Ý Bretlandi og Hollandi fimmtudaginn 22. maÝ og sÝ­an Ý hverju ESB-landinu ß eftir ÷­ru ■ar til sunnudaginn 25. maÝ. Stjˇrnv÷ld Ý Bretlandi og Hollandi hafa lagt ßherslu ß nau­syn ■ess a­ dregi­ ver­i ˙r mi­­stjˇrnar­valdi ESB-stofnana Ý Brussel Ý von um a­ andsta­a ■eir...

Ůjˇ­verjar vilja ekki aukin afskipti af al■jˇ­a­mßlum

Ůřzkaland er or­i­ ÷flugasta rÝki­ Ý Evrˇpu ß nř. Ůřzkaland stjˇrnar Evrˇpu­sambandinu. Ůar gerist ekkert, sem Ůjˇ­verjar eru ekki sßttir vi­. ═ ■essu samhengi er ni­ursta­a nřrrar k÷nnunar ß vi­horfi almennings Ý Ůřzkalandi til afskipta Ůjˇ­verja af al■jˇ­a­mßlum athyglisver­ en frß henni er sagt Ý frÚttum Evrˇpu­vaktarinnar Ý dag.

Ůßttaskil Ý samskiptum NATO vi­ R˙ssa - fa­mlag R˙ssa og KÝnverja - ˇgn Ý Nor­ur-═shafi?

Anders Fogh Rasmussen, framkvŠmda­stjˇri Atlantshafsbandalagsins (NATO) var ˇmyrkur Ý mßli um R˙ssa ß reglulegum bla­amannafundi sÝnum Ý Brussel mßnudaginn 19. maÝ. Hann sag­i a­ vi­leitni ■eirra til a­ sundra ┌kraÝnu hef­i skapa­ „algj÷rlega nřja st÷­u Ý ÷ryggismßlum Evrˇpu“. Ůa­ sem ger­ist um ■ess...

 
 
    Um Evrˇpuvaktina     RSS