Mi­vikudagurinn 13. nˇvember 2019

Finnskum bŠndum hefur fŠkka­ um helming eftir ESB-a­ild ľ fj÷ldi kalk˙na sj÷faldast


Sveinn Eldon
31. ßg˙st 2010 klukkan 15:54

Samningamenn ═slendinga vi­ ESB hafa haldi­ ■vÝ fram, a­ Finnar hafi fengi­ vildarkj÷r fyrir finnskan landb˙na­ vi­ a­ild a­ ESB. Geti ═slendingar ■vÝ fengi­ jafngˇ­ kj÷r ef ekki betri.

Finnskir bŠndur voru ekki upplřstir um, hva­a ßhrif ESB-a­ild myndi hafa ß landb˙na­ Ý Finnlandi. ═ a­ildarsßttmßla Finnlands var Finnum veitt heimild til a­ sty­ja landb˙na­inn ß eigin kostna­ Ý fimm ßr. Eftir fimm ßr yr­i finnskur landb˙na­ur anna­hvort a­ sŠtta sig vi­ a­ l˙ta s÷mu kj÷rum og landb˙na­ur Ý ÷­rum a­ildarrÝkjum e­a sŠkja um framlenginu ß undan■ßgunum.

Af hßlfu ESB er alveg skřrt, a­ rÚtt finnska rÝkisins til a­ veita bŠndum fjßrhagslega a­sto­, beri fyrst og fremst a­ sko­a sem bygg­astefnu en ekki sem hluta af landb˙na­arstefnu ESB. Ůessi a­sto­ mß ekki heldur ß nokkurn hßtt ÷rva bŠndur til a­ auka framlei­slu afur­a sinnar.

Finnar hafa ■vÝ me­ j÷fnu millibili ■urft a­ standa Ý l÷ngum og str÷ngum vi­rŠ­um vi­ ESB um framkvŠmd ■ess, sem Ý a­l÷gunarskilmßlunum stendur. Ůar hefur gengi­ ß řmsu. Finnum hefur ■ˇ tekist a­ halda Ý rÚttinn til a­ veita bŠndum a­sto­.

K˙m fŠkkar, kalk˙num fj÷lgar

ESB hefur ß hinn bˇgi­ kn˙i­ finnsk stjˇrnv÷ld til a­ minnka a­sto­ vi­ mjˇlkurbŠndur og auka hana vi­ svÝna- og kalk˙nabŠndur. Fj÷ldi kalk˙na hefur sj÷faldast Ý Finnlandi sÝ­an 1995, ekki sÝst Ý Nor­ur-Finnlandi. Stefna ESB er, a­ bŠndur ß nor­lŠgum slˇ­um haldi skepnur ß ■ann veg, a­ ■Šr sÚu innan h˙ss allt ßri­ og ■Šr sÚu fˇ­ra­ar ß a­keyptu fˇ­ri.

BŠndaforingi utanrÝkisrß­herra

Sterk andsta­a var gegn ESB-a­ild me­al finnskra bŠnda 1995. Ůeir ˇttu­ust, a­ a­ildin mundi lŠkka afur­aver­ verulega og margir ■eirra yr­u a­ breg­a b˙i. Finnskir mi­flokksmenn (framsˇknarmenn), sem ■ß sßtu Ý rÝkisstjˇrn, lÚku ■ann leik til a­ nß bŠndum ß sitt band Ý ESB-mßlum, a­ ■eir ger­u flokksbrˇ­ur sinn Heikki Haavisto, ■ß formann finnsku bŠndasamtakanna (MTK), a­ utanrÝkisrß­herra. Eftir ■a­ var ■vÝ mj÷g haldi­ ß lofti, a­ hagsmunir bŠnda vŠru efst ß baugi Ý vi­rŠ­unum vi­ ESB. Ătlunin vŠri a­ fß varanlegar undan■ßgur frß sameiginlegri landb˙na­arstefnu ESB.

Ni­ursta­a samninganna var a­ lokum kynnt sem mikill sigur fyrir Finna og einkum fyrir finnska bŠndur. Tekist hef­i a­ tryggja framtÝ­ finnsks landb˙na­ar. ESB hef­i sřnt mikinn skilning ß sÚrst÷­u, sem bygg­ist ß ■vÝ, a­ ■ri­jungur landsins lŠgi fyrir nor­an heimskautsbaug. Tekist hef­i a­ tryggja rÚtt bŠnda sem byggju fyrir nor­an sextugasta og annan breiddarbaug til ni­urgrei­slna ß afur­um og til bˇta af řmsu tagi.

Tekjur bŠnda lŠkka

Ůrßtt fyrir ÷ll lofor­in lŠkku­u tekjur bŠnda strax og eru Ý n˙ tŠpur helmingur af ■vÝ, sem ■Šr voru 1995. ┴rstekjur af me­alb˙i eru n˙ r˙mlega tuttugu ■˙sund evrur, e­a r˙mlega ■rjßr milljˇnir Ýslenskra krˇna.

Afur­aver­ fÚll um 40% - 60% strax eftir a­ild 1995, ■egar innflutningur ß landb˙na­arv÷rum var gefinn frjßls. Ni­urgrei­slur nema n˙ allt a­ 60% af ver­i afur­a en nßmu 10% 1995. R˙mlega 40% af ■essum ni­urgrei­slum koma ˙r sjˇ­um ESB en afgangurinn er greiddur af finnska rÝkinu.

Flestir finnskir bŠndur eiga skˇg og selja vi­ og vinna oft a­ auki vi­ anna­, samt nema ni­urgrei­slur n˙ 40% af heildartekjum me­alb˙sins. Břlum hefur fŠkka­ ˙r tŠplega eitt hundra­ ■˙sund Ý tŠplega sextÝu og fimm ■˙sund, e­a um r˙man ■ri­jung. Me­albřli­ hefur stŠkka­ og er n˙ ■rjßtÝu og fimm hektarar af rŠktanlegu landi, en var tuttugu og ■rÝr hektarar 1995.

┴ me­al mjˇlkurbřli eru n˙ tuttugu og fimm mjˇlkandi křr en ■Šr voru tˇlf 1995. BŠndum og ■eim, sem unnu vi­ landb˙na­arst÷rf, hefur fŠkka­ ˙r 117.000 1995 Ý tŠplega 70.000 n˙. Mjˇlkurbřlum hefur fŠkka­ um 7% ß ßri sÝ­an 1995. Framlei­sla nautakj÷ts hefur ß sama tÝma dregist saman um 17% og framlei­sla svÝnakj÷ts aukist um fimmtung. Sau­fjßrb˙skapur er lÝti­ stunda­ur Ý Finnlandi og get Úg hans ■vÝ ekki hÚr. Fleiri bŠndur hafa aukast÷rf vi­ anna­ en landb˙na­ n˙ en ßri­ 1995.

┴ri­ 1995 tˇk ■a­ finnskan me­altekjumann fjˇra klukkutÝma a­ afla tekna fyrir s÷mu matark÷rfu og ■a­ tekur hann ■rjß klukktÝma Ý dag. Matarver­ Ý verslunum hefur ■vÝ lŠkka­ verulega sÝ­an 1995. Betri hagur neytenda er (eins og ofangreindar t÷lur bera me­ sÚr) alfari­ ß kostna­ bŠnda. Finnskur landb˙na­ur var all vel rekinn 1995 og er ekki a­ sjß a­ a­ild landsins a­ ESB hafi auki­ hagrŠ­ingu a­ rß­i.

ESB ß sÝ­asta or­i­

Fimmtßn ßr eru frß ■vÝ, a­ Finnar gengu Ý ESB og ß ■eim tÝma hefur margt breyst, ekki sÝst landb˙na­arstefna ESB. Undan■ßga frß „sameiginlegri“ stefnu ESB Ý landb˙na­armßlum er ekki og hefur aldrei veri­ varanleg. Undan■ßga er veitt til ■ess a­ gefa nřju a­ildarrÝki tÝma til a­ laga landb˙na­ sinn a­ landb˙na­arstefnu ESB. Ůetta er skřrt teki­ fram Ý a­ildarsßttmßla Finnlands.

Ůegar rÝki gengur Ý ESB skuldbindur ■a­ sig til a­ fylgja stefnu ESB ß ÷llum svi­um og gera l÷g ESB a­ eigin landsl÷gum. A­ildarrÝki­ sam■ykkir rÚtt ESB til a­ sekta sig, ef ■a­ fylgir ekki stefnu og l÷gum ESB.

Undan■ßga sem eitt a­ildarÝki hefur fengi­, er aldrei fordŠmi fyrir ■vÝ a­ anna­ a­ildarrÝki fßi s÷mu e­a svipa­a undan■ßgu. Jafnvel ■ˇ a­ um sama e­a svipa­an a­l÷gunarvanda sÚ a­ glÝma, er undan■ßga ŠtÝ­ ßkv÷r­unaratri­i fyrir hvert land, sem sŠkir um a­ild.

Ţmsar blikur eru n˙ ß lofti Ý var­andi landb˙na­arstefnu ESB og mj÷g skiptar sko­anir me­al a­ildarrÝkjanna um hvert skuli stefnt Ý ■eim mßlum. M÷rg a­ildarrÝkin eru ■eirrar sko­unar a­ draga beri verulega ˙r a­sto­ vi­ landb˙na­, ■ˇ ekki sÚ nau­synlega dregi­ ˙r framlei­slu ß ÷llum afur­um. Beina beri fjßrhagsa­sto­ fremur a­ marka­sa­ger­um og auglřsingum ß matvŠlum en til bŠnda.

Efnahagur ESB er verri n˙ en hann var 1995 og meira ˇsŠtti um landb˙na­arstefnuna. Lßti ■eir, sem rŠ­a vi­ ESB fyrir h÷nd ═slendinga, eins og ■eir geti­ lofa­ Ýslenskum bŠndum sÚrkj÷rum, lofa ■eir upp Ý ermina ß sÚr. Finnskir bŠndur hafa kynnst ■vÝ, a­ lofor­ samningamanna eru anna­ en efndir af ■eirra hßlfu. ESB ß ŠtÝ­ sÝ­asta or­i­.

 
Senda ß Facebook  Senda ß Twitter  Vista sem pdf  Prenta

Nafn: Sveinn Eldon FŠddur Ý ReykjavÝk 1950 Heimspekingur og hagfrŠ­ingur a­ mennt. Hefur starfa­ sem hßskˇlakennari bŠ­i ß ═slandi og Ý Finnlandi ■ar sem hann starfar n˙.

 
 
Mest lesi­
Fleiri pistlar

Umsˇknarferli Ý andaslitrum - straumhv÷rf hafa or­i­ Ý afst÷­u til ESB-vi­rŠ­na - rÚttur ■jˇ­ar­innar trygg­ur

Ůßttaskil ur­u Ý samskiptum rÝkis­stjˇrnar ═slands og ESB fimmtudaginn 12. mars ■egar Gunnar Bragi Sveinsson utanrÝkis­rß­herra aftenti formanni rß­herrarß­s ESB og vi­rŠ­u­stjˇra stŠkkunarmßla Ý framkvŠmda­stjˇrn ESB brÚf. Textinn sem gildir gagnvart ESB er ß ensku. Ůar segir: äThe Government of...

Grikkir eru ekki sjßlfstŠ­ ■jˇ­

Grikkir eru ekki sjßlfstŠ­ ■jˇ­. Ůeir hafa a­ vÝsu mßlfrelsi vi­ bor­i­ Ý Brussel, sem Ýslenzkir a­ildarsinnar a­ ESB leggja svo miki­ upp ˙r en ß ■ß er ekki hlusta­ og or­ ■eirra hafa engin ßhrif.

LÝfsreynsla Grikkja lřsandi dŠmi um ÷rl÷g smß■jˇ­ar sem gengur inn Ý fj÷lmennt rÝkjabandalag

Ůa­ hefur veri­ frˇ­legt - ekki sÝzt fyrir ■egna smß■jˇ­a - a­ fylgjast me­ ßt÷kum Grikkja og annarra evrurÝkja, sem Ý raun hafa veri­ ßt÷k ß milli Grikkja og Ůjˇ­verja. ═ ■essum ßt÷kum hafa endurspeglast ■eir dj˙pu brestir, sem komnir eru Ý samstarfi­ innan evrurÝkjanna og ■ar me­ innan Evrˇpu­sambandsins.

Umbrotin Ý Evrˇpu geta haft ˇfyrirsjßanlegar aflei­ingar

Ůa­ er nokku­ ljˇst a­ s˙ uppreisn Mi­jar­arhafsrÝkja gegn ■řzkum yfirrß­um innan Evrˇpu­sambandsins, sem Romano Prodi, fyrrum forsŠtis­rß­herra ═talÝu og forseti framkvŠmda­stjˇrnar ESB um skei­, hvatti til fyrir allm÷rgum mßnu­um er hafin. Kveikjan a­ henni ur­u ˙rslit ■ingkosninganna Ý Grikklandi fyrir viku.

 
 
    Um Evrˇpuvaktina     RSS