F÷studagurinn 22. nˇvember 2019

FŠkkar strandrÝkjum vi­ N-Atlantshaf um eitt, ═sland?

Erindi flutt ß rß­­stefnu Heimssřnar, 5. nˇvember, 2010.


Bj÷rn Bjarnason
5. nˇvember 2010 klukkan 21:12

Heiti ■essa fundar um strandrÝkin GrŠnland, ═sland, FŠreyjar og Noreg vÝsar til ■ess, a­ hÚr sÚu fulltr˙ar fj÷gurra strandrÝkja vi­ Nor­ur-Atlantshaf

╔g ßkva­ a­ velta fyrir mÚr spurningunni, hvort ═sland kunni a­ hverfa sem strandrÝki.

N˙ segja ÷rugglega einhverjir, a­ ■a­ geti aldrei or­i­. ═sland hljˇti ßvallt a­ vera strandrÝki, enda eyrÝki. ╔g tek undir ■ß sko­un, a­ landfrŠ­ilega ver­i ■vÝ ekki breytt, a­ ═sland sÚ og ver­i strandrÝki. Efinn byggist ß ÷­ru.

Undanfarna mßnu­i hafa strandrÝki vi­ Nor­ur-Atlantshafi deilt um skiptingu ß makrÝl. Af ■essari deilu mß draga lŠrdˇm um fleira en, hvernig makrÝll hefur breytt g÷ngum sÝnum Ý hafinu.

┴­ur en lengra er haldi­ Štla Úg a­ lřsa makrÝl-mßlinu.

AtlantshafsmakrÝll var ■ekktur vi­ ═sland alla 20. ÷ld og er t.d. talinn hafa veri­ ß ═slandsmi­um Ý talsver­u magni ß hlřskei­i um mi­ja ÷ldina. Hrygningarst÷­var hans eru Ý hafinu nor­ur af Bretlandi og nß austur undir Noreg. ═ sumarg÷ngum leitar makrÝllinn Ý nor­ur eftir Šti og ß undanf÷rnum ßrum hefur hann gengi­ Ý Ýslensku efnahagsl÷gs÷guna Ý sÝvaxandi mŠli.

MakrÝlafli Ýslenska fiskiskipaflotans ßri­ 2006 var 4.200 tonn. SÝ­an ■ß hefur hann aukist jafnt og ■Útt me­ vaxandi g÷ngum makrÝlstofnins ß ═slandsmi­. Hann var 36 ■˙sund tonn ßri­ 2007, 112 ■˙sund ßri­ 2008 og 116 ■˙sund 2009.

Aflahlutur ═slands ß ■essu ßri er 130 ■˙sund tonn e­a um 17% af samanl÷g­um aflahlutum strandrÝkjanna fj÷gurra.

Ůess ber a­ geta Ý ■essu samhengi a­ samkvŠmt sameiginlegum rannsˇknum ═slands, FŠreyja og Noregs komu r˙m milljˇn tonn af makrÝl inn Ý Ýslensku l÷gs÷guna ß fŠ­u÷flunartÝmanum Ý ßr en ■a­ samsvarar 20-25% af stofninum. ═slenska hafrannsˇknastofnunin ߊtlar a­ makrÝllinn hafi auki­ ■yngd sÝna um 25-30% Ý l÷gs÷gunni. Ůa­ er ■vÝ varlegt a­ ߊtla a­ fŠ­unßm hans innan Ýslensku l÷gs÷gunnar ß ■essu ßri hafi numi­ um 2 milljˇnum tonna.

HafrÚttarsamningur Sameinu­u ■jˇ­anna tekur af ÷ll tvÝmŠli um rÚtt ═slands sem strandrÝkis til vei­a ß makrÝl. Ůeim rÚtti fylgir s˙ skuldbinding, a­ ═slendingum ber a­ eiga samstarf vi­ a­rar ■jˇ­ir um verndun makrÝlstofnsins og stjˇrnun vei­a ˙r honum. Ůessi al■jˇ­legi rÚttur ═slendinga er ˇtvÝrŠ­ur. Hann ver­ur ekki af ■eim tekin, ═slendingar geta hins vegar afsala­ sÚr honum.

StrandrÝkin sem koma a­ makrÝldeilunni eru fj÷gur: Evrˇpusambandi­, FŠreyjar, ═sland og Noregur. Ůeim er skylt a­ leita samkomulags um heildstŠ­a stjˇrnun vei­anna til a­ tryggja sjßlfbŠrni ■eirra og ■au bera sameiginlega ßbyrg­ Ý ■vÝ efni. Nßist ekki samkomulag hefur hvert rÝkjanna ßkv÷r­unarvald um vei­ar innan sinnar l÷gs÷gu. FullveldisrÚtturinn samkvŠmt sßttmßla Sameinu­u ■jˇ­anna er skřr og ˇtvÝrŠ­ur.

Ůegar ljˇst var, a­ makrÝlvei­ar hlytu a­ aukast vi­ strendur ═slands og FŠreyja vegna g÷ngu fisksins nor­ar en ß­ur, vildu ═slendingar og FŠreyingar njˇta rÚttar strandrÝkja Ý vi­rŠ­um vi­ Nor­menn og Evrˇpusambandi­. Fulltr˙um ■jˇ­anna tveggja var hins vegar hafna­, ■eim var meinu­ ■ßtttaka Ý strandrÝkjafundum um makrÝlinn.

Vi­ svo b˙i­ ßkvß­u Ýslensk stjˇrnv÷ld einhli­a, a­ vei­a mŠtti 130 ■˙sund tonn af makrÝl Ý Ýslenskri l÷gs÷gu. ═ FŠreyjum var einhli­a ßkve­i­, a­ Ý l÷gs÷gu ■eirra mŠtti vei­a 85 ■˙sund tonn. Eftir ■essar ßkvar­anir var­ Nor­m÷nnum og ESB ljˇst, a­ ekki vŠri unnt a­ ˙tiloka ═slendinga og FŠreyinga frß vi­rŠ­um strandrÝkja um makrÝlkvˇta og vei­ar.

Sjßvar˙tvegsrß­herrar Ý ESB tˇku mßli­ til umrŠ­u ß fundum sÝnum. Ůess var krafist a­ framkvŠmdastjˇrn ESB lÚti mßli­ til sÝn taka og sřndi ═slendingum og FŠreyingum Ý tvo heimana. Ůß gripu skoskir sjˇmenn til ■eirra rß­a a­ hindra l÷ndun ˙r fŠreyskum skipum Ý skosku h÷fninni Peterhead.

Vegna framkomu ═slendinga kr÷f­ust Skotar ■ess, a­ framkvŠmdastjˇrn ESB gripi til gagna­ger­a Ý a­ildarvi­rŠ­um ═slands og ESB. ═slendingum yr­i a­ vera ljˇst, a­ ■eir fengju ekki a­ild a­ ESB, nema ■eir sřndu undirgefni Ý makrÝlmßlinu og l÷gu­u sig a­ kr÷fum ESB me­ ■vÝ a­ falla frß einhli­a ßkv÷r­un um makrÝlkvˇta.

Hinn 27. september 2010 lřsti sjßvar˙tvegsrß­herrarß­ ESB ßhyggjum sÝnum vegna hins alvarlega ßstands a­ ■vÝ er var­a­i makrÝlvei­arnar. Rß­i­ sam■ykkti samhljˇ­a a­ stefna bŠri a­ langtÝma samkomulagi um kvˇtaskiptingu milli strandrÝkja, sem tŠki Ý gildi ß ßrinu 2011. ١tt rß­i­ vi­urkenndi, a­ slÝkt samkomulag kŠmist ekki Ý h÷fn ßn eftirgjafar helstu hagsmunaa­ila, Noregs og ESB, taldi ■a­ einsřnt, a­ slÝk lausn yr­i ekki keypt hva­a ver­i, sem vŠri. Rß­herrarnir ßrÚttu­u einnig, a­ nŠ­ist ekkert samkomulag Ý komandi vi­rŠ­um strandrÝkjanna vegna ˇraunsŠrra vŠntinga um kvˇta, ßskildi rß­i­ sÚr rÚtt til a­ breg­ast vi­ ß vi­eigandi hßtt til a­ verja sjßlfbŠrni fiskstofnsins og l÷gmŠta fiskvei­ihagsmuni ESB.

═ ni­urst÷­um rß­herrarß­sfundarins komu fram vÝsbendingar um, hva­a eftirgj÷f vŠri hugsanleg af hßlfu ESB. Ůess var ß hinn bˇginn krafist, a­ ═slendingar og FŠreyingar sřndu meira raunsŠi og meiri ßbyrg­ en til ■essa a­ ■vÝ er var­a­i vŠntingar vegna skiptingar kvˇta.

ŮrÝr framkvŠmdastjˇrnarmenn ESB og tveir Ýslenskir rß­herra skiptust Ý byrjun oktˇber 2010 ß brÚfum um makrÝldeiluna. ═ brÚfi framkvŠmdastjˇranna ■riggja er gefi­ til kynna, a­ makrÝlmßli­ sn˙ist um anna­ og meira en „hreina fiskvei­istjˇrnun“, ■vÝ a­ takist ekki a­ finna skjˇta lausn kunni ■a­ a­ hafa ßhrif ß „tr˙ver­ugleika tvÝhli­a samskipta okkar,“ eins og framkvŠmdastjˇrarnir or­a ■a­.

Ůeir sem skrifu­u undir brÚfi­ af hßlfu ESB voru Maria Damanaki, sjßvar˙tvegsstjˇri, Őtefan FŘle, stŠkkunarstjˇri, og Karel de Gucht, vi­skiptastjˇri. Ůa­ eitt sřndi, a­ Ý huga framkvŠmdastjˇrnarinnar snerti makrÝldeilan starfssvi­ ■essara framkvŠmdastjˇra.

Ekkert var vi­ ■a­ a­ athuga, a­ sjßvar˙tvegsstjˇrinn ßrÚtta­i sko­un ESB ß mßlinu. Deilan snřst um stjˇrn fiskvei­a. A­ stŠkkunarstjˇrinn og vi­skiptastjˇrinn lÚtu sig mßli­ var­a sřndi, a­ mßli­ snerist ekki a­eins um makrÝl. EmbŠttismennirnir Ý Brussel tengdu makrÝlinn a­ildarvi­rŠ­um ═slands og ESB og einnig vi­skiptahli­ samstarfs ═slands og ESB.

UtanrÝkisrß­herra og sjßvar˙tvegs- og landb˙na­arrß­herra ═slands lřstu „megnri andst÷­u“ vi­ ■ß fullyr­ingu framkvŠmdastjˇranna, a­ makrÝlmßli­ nŠ­i „˙t yfir hreina fiskvei­istjˇrnun“. S˙ sko­un setti Ý raun hŠttulegt fordŠmi fyrir vi­rŠ­ur um fiskvei­istjˇrnun almennt.

Hva­ sem ■essum deilum lei­ hittust fulltr˙ar strandrÝkjanna fj÷gurra ß fundi Ý London 12. oktˇber og sÝ­an a­ nřju 26. oktˇber ■ß bar svo vi­, a­ Nor­menn l÷g­u til, a­ hlutdeild ═slands Ý makrÝlvei­um ßri­ 2011 yr­i 3,1% e­a 26 ■˙sund tonn Ý sta­ ■eirra 17% e­a 130 ■˙sund tonna, sem heimilt er a­ vei­a Ý ßr. Evrˇpusambandi­ lřsti stu­ningi vi­ till÷gu Nor­manna.

Sjßvar˙tvegs- og landb˙na­arrß­herra ═slands hafna­i till÷gunni me­ ÷llu. Hann sag­i, a­ afsta­a Nor­manna kŠmi Ý sjßlfu sÚr ekki ß ˇvart enda hef­u ■eir ekki sřnt neinn sveigjanleika Ý samningavi­rŠ­unum fram a­ ■essu. Afsta­a Evrˇpusambandsins vekti hins vegar fur­u sÝna ■ar sem ˇformlegar vi­rŠ­ur hef­u fari­ fram milli ═slands og ESB ß sÝ­ustu d÷gum um miklu hŠrri hlutdeild ═slands. ═slendingar hef­u teki­ ■ßtt Ý ■essum vi­rŠ­um Ý gˇ­ri tr˙ en svo virtist sem ■a­ hef­i ekki veri­ gagnkvŠmt.

A­alsamningama­ur ═slands hefur lřst s÷mu sko­un og rß­herrann, a­ annars hef­i veri­ vŠnst af ESB en ■ess sem birtist Ý stu­ningi ■ess vi­ till÷gu Nor­manna. Hann hef­i tali­ a­ ESB hef­i meiri skilning ß mßlsta­ ═slands og ˙tiloka­i ekki a­ samkomulag sem bygg­ist ß aflat÷lum og rÚtti til vei­a Ý l÷gs÷gu annars strandrÝkis kynni a­ takast.

Ůannig stendur ■etta mßl n˙na. Mikill ßgreiningur er ß milli strandrÝkjanna fj÷gurra. FramkvŠmdastjˇrn ESB hefur gefi­ ═slendingum til kynna, a­ ■a­ hafi a­rar og vŠntanlega meiri aflei­ingar en a­eins Ý vi­rŠ­um um stjˇrn fiskvei­a, a­ Ýslensk stjˇrnv÷ld slßi ekki af kr÷fum sÝnum um rÚtt til vei­a ß makrÝl. ═slensk stjˇrnv÷ld hafa mˇtmŠlt ■essu sem hˇtun af hßlfu ESB auk ■ess sem sjßvar˙tvegs- og landb˙na­arrß­herra ═slands segir, a­ ß fundunum Ý London hafi fulltr˙ar ESB sřnt ß sÚr a­ra og verri hli­ en Ý tvÝhli­a vi­rŠ­um vi­ ═slendinga.

A­ilar makrÝldeilunnar Štla a­ hittast Ý ■ri­ja sinn Ý London 8. nˇvember og freista ■ess a­ nß samkomulagi. Hvort ■a­ tekst e­a ekki skiptir Ý raun ekki mßli var­andi ■ann lŠrdˇm, sem Úg tel, a­ ═slendingar geti n˙ ■egar dregi­ af ■essu mßli.

Af makrÝldeilunni sÚst a­ samskipti ═slands og ESB var­andi stjˇrn fiskvei­a rß­ast n˙ af hafrÚttarsßttmßla Sameinu­u ■jˇ­anna um rÚtt strandrÝkis til yfirrß­a yfir l÷gs÷gu sinni. Eins og ß­ur sag­i eru ßkvŠ­i sßttmßlans ˇtvÝrŠ­, strandrÝki­ ß sÝ­asta or­i­ um eigin vei­ar og annarra innan l÷gs÷gu sinnar.

═slendingar hˇfu barßttu fyrir rÚtti sÝnum sem strandrÝki strax fßeinum ßrum eftir a­ ■eir stofnu­u lř­veldi ßri­ 1944 og tˇku stjˇrn utanrÝkismßla Ý sÝnar hendur. Hans G. Andersen, ■jˇ­rÚttarfrŠ­ingur, mˇta­i 1948 frŠ­ilega stefnu sem sÝ­an var­ a­ pˇlitÝskri stefnu ═slands. Kom ■a­ Ý hlut Hans G. Andersens a­ fylgja stefnunni fram allt til ■ess a­ lokaskref var stigi­ me­ ˙tfŠrslu Ýslensku l÷gs÷gunnar Ý 200 sjˇmÝlur ßri­ 1975. ═ hafrÚttarsßttmßla Sameinu­u ■jˇ­anna var rÚttur strandrÝkja til 200 sjˇmÝlna ßri­ 1982 sta­festur og Ý honum ■ar er einnig mŠlt fyrir um efnislegan rÚtt strandrÝkja innan ■essa svŠ­is og ß landgrunni utan ■ess.

Skal enn Ýtreka­, a­ ═slendingar eiga ˇtvÝrŠ­an strandrÝkisrÚtt til yfirrß­a ß um 750 ■˙sund ferkÝlˇmetra svŠ­i ß Nor­ur-Atlantshafi.

VŠri ═sland Ý Evrˇpusambandinu kŠmi sambandi­ fram fyrir ═slands h÷nd sem strandrÝki. ═sland hyrfi ˙r s÷gunni sem strandrÝki a­ al■jˇ­al÷gum. ═slensk stjˇrnv÷ld gŠtu ekki lengur teki­ einhli­a ßkv÷r­un um vei­kvˇta innan Ýslenskrar l÷gs÷gu. Ůau yr­u a­ kynna kr÷fur sÝnar og r÷k fyrir framkvŠmdastjˇrn ESB og Ý rß­herrarß­i ESB. Maria Damanaki e­a einhver annar sjßvar˙tvegsstjˇri ESB Štti sÝ­asta or­i­ um kvˇtann.

Damanaki sˇtti fundi Ý Skotlandi Ý september sl. Ůar var h˙n hv÷tt til a­ sřna ═slendingum fulla h÷rku vegna makrÝlsins en jafnframt l÷g­u skoskir sjˇmenn a­ henni me­ ˇskum um a­ auka kvˇta ß botnfiski vi­ strendur Skotlands. FŠri svo fram sem horf­i yr­i a­ leggja um 40% af skoskum togskipum ß ■essum vetri.

Damanaki svara­i ß ■ann veg, a­ h˙n hef­i fiskvernd a­ lei­arljˇsi. H˙n mundi ekki auka kvˇtann og skoskir sjˇmenn Šttu a­ b˙a sig undir a­ hann minnka­i enn frekar sřndu ■eir ekki a­gßt og vir­ingu fyrir verndarkr÷fum.

A­ild ═slands a­ ESB leiddi a­ sjßlfs÷g­u til gj÷rbreytinga ß pˇlitÝskri st÷­u Ýslenskra stjˇrnvalda. ═ makrÝlmßlinu sŠtu fulltr˙ar ■eirra ekki lengur me­ skřra ■jˇ­rÚttarlega st÷­u a­ baki Ý vi­rŠ­um vi­ ESB. Ůeir yr­u a­ berjast fyrir mßlsta­ sÝnum ßn ■ess a­ hafa ■ann skřra ■jˇ­rÚttarlega styrk a­ baki sÚr.

═ sta­ ■essa rÚttar kŠmu leikreglur ESB Ý rß­herrarß­i ■ess og framkvŠmdastjˇrn. Vilji smßrÝki nß einhverju fram ■urfa ■au a­ sameina krafta um um skřr markmi­. Hva­ hafa margar ■jˇ­ir innan ESB ßhuga ß ■vÝ, a­ ═slendingar vei­i 17% af makrÝlkvˇtanum?

Ůß getur smßrÝki reynt a­ beita ■eirri a­fer­ a­ taka eitthvert ˇskylt mßl Ý gislingu Ý von um a­ me­ pˇlitÝskum hrossakaupum geti ■a­ bjarga­ hagsmunamßli sÝnu fyrir horn. Sagan segir a­ Ý slÝkum kaupum rß­i a­ lokum rÚttur hinna stˇru.

Ůegar meti­ er hva­ sÚ Ý h˙fi fyrir ═slendinga vi­ afsal strandrÝkisrÚttarins, er ˇhjßkvŠmilegt a­ lÝta til ■ess a­ Evrˇpusambandi­ hefur engan skilning ß hagsmunum e­a hef­um ■jˇ­a vi­ Nor­ur-Atlantshaf.

Eitt nřlegt dŠmi: Fyrir viku var opnu­ Ý Ger­arsafni merkileg sřning ß ljˇsmyndum frß GrŠnlandi eftir Ragnar Axelsson. ═ tilefni af sřningunni sag­i Ragnar frß fer­um sÝnum til GrŠnlands og gˇ­um kynnum af ■eim, sem ■ar b˙a.

Hann sag­i, a­ n˙ halla­i undan fŠti hjß m÷rgum GrŠnlendingum vegna ■ess a­ ■eir mŠttu ekki selja t˙pÝlakka sem ■eir skera ˙t Ý bein e­a selskinn, af ■vÝ a­ innflutningur ß ■eim er banna­ur Ý ESB-l÷ndum. Ůß sag­i Ragnar or­rÚtt:

╔g fÚkk pˇst frß grŠnlenskum vini mÝnum ß d÷gunum ■ar sem hann sag­i vi­ mig a­ hann gŠti ekkert selt og vissi hreinlega ekki ß hverju hann Štti a­ lifa. Me­ einu pennastriki ˙ti Ý heimi er b˙i­ a­ stofna framtÝ­ fj÷gur ■˙sund ßra menningu Ý vo­a.

Um ■essar mundir er be­i­ eftir ■vÝ, hvort dˇmstˇll Evrˇpusambandsins hnekki ßkv÷r­un ESB-■ingsins um a­ verslun me­ selafur­ir skuli banna­ar innan ESB.

ESB-■ingi­ hefur einmitt sett okkur ═slendingum ■a­ skilyr­i fyrir ESB-a­ild, a­ vi­ hŠttum hvalvei­um. ŮŠr samrřmist ekki si­um Evrˇpu■jˇ­a og brjˇti gegn hugmyndum ■eirra um dřravernd.

╔g hef teki­ ■ßtt Ý umrŠ­um um hvalvei­ar ß vettvangi ■ings Evrˇpurß­sins. ╔g var undrandi yfir heiftinni sem einkenndi mßlflutninginn Ý gar­ hvalvei­i■jˇ­a. Hann einkenndist af algj÷ru skilningsleysi og a­ sumu leyti ■÷rf fyrir a­ kenna ■eim mannasi­i, sem ekki voru taldir nŠgilega danna­ir fyrir hi­ evrˇpska selskab Ý Strassborg.

MakrÝldeilan sřnir, a­ fulltr˙ar Breta, ═ra og Skota sitja ekki sem fullgildir fulltr˙ar vi­ samningabor­i­, ■egar rŠtt er um mßli­ milli strandrÝkja. Ůeir sitja a­ baki samningam÷nnum ESB, hvÝsla Ý eyru ■eirra og reyna a­ koma sjˇnarmi­um sÝnum ß framfŠri fyrir tilstilli ■eirra. FramkvŠmdastjˇrnin ß hins vegar sÝ­asta or­i­ Ý samrŠmi vi­ umbo­i­ frß rß­herrarß­inu. Vilji eitthvert rÝkjanna fß hagsmuni sÝna vi­urkennda ver­ur ■a­ a­ kynna ■ß fyrst Ý rß­herrarß­inu.

Ger­ist ═sland a­ili a­ Evrˇpusambandinu missti Ýslenska rÝki­ rÚttarst÷­u sÝna sem strandrÝki a­ al■jˇ­al÷gum. ═slendingar mundu varpa frß sÚr eina lagalega trompi sÝnu gagnvart ESB Ý sjßvar˙tvegsmßlum, al■jˇ­arÚtti strandrÝkisins.

Evrˇpusambandi­ yr­i strandrÝki fyrir ═slands h÷nd. Mßlsvari ═slands settist vi­ hli­ Breta, ═ra og Skota a­ baki fulltr˙a framkvŠmdastjˇrnarinnar. Ůeim fj÷lga­i sem reyndu a­ gŠta hagsmuna sinna me­ ■vÝ a­ hvÝsla Ý eyra ESB-embŠttismannsins. StrandrÝkjunum vi­ Nor­ur-Atlantshafi mundi fŠkka, ■au yr­u til dŠmis ■rj˙, FŠreyjar, Noregur og ESB, ■egar kŠmi a­ ■vÝ a­ rŠ­a um makrÝl.

Um ■essar mundir er meirihluti ═slendinga andvÝgur a­ild a­ Evrˇpusambandinu. Meirihluti ■jˇ­arinnar segist hins vegar vilja rŠ­a a­ild vi­ fulltr˙a sambandsins og sjß, hver ver­i ni­ursta­a vi­rŠ­nanna, ß­ur en hann gerir upp hug sinn. Vi­ kynningu ß gildi ■ess a­ fara ■essa lei­ var lßti­ Ý ve­ri vaka, a­ eitthva­ ˇvŠnt kynni a­ koma Ý ljˇs Ý ■ßgu ═slands, sem Evrˇpusambandi­ hef­i aldrei ß­ur sřnt neinu umsˇknarrÝki.

Ůeir sem eru hlynntir ■essum vi­rŠ­um ver­a a­ halda ■vÝ fram, a­ anna­ ver­i lßti­ gilda um ═sland en a­ra, ■vÝ a­ ella sjß allir, a­ ˇhugsandi er, a­ ═slendingar sam■ykki ESB-a­ild Ý ■jˇ­aratkvŠ­agrei­slu. Vi­rŠ­urnar vŠru ■vÝ Ý raun marklausar.

┴ me­an ═slendingar rŠ­a vi­ fulltr˙a framkvŠmdastjˇrnar ESB um a­ild a­ sambandinu er Ý raun ß d÷finni a­ strandrÝkjum vi­ Nor­ur-Atlantshaf fŠkki ˙r fimm Ý fj÷gur. Unni­ er a­ ■vÝ me­ vi­rŠ­unum a­ ═sland hŠtti a­ ver­a strandrÝki. Íruggt er a­ af hßlfu Evrˇpusambandsins ver­i aldrei fallist ß, a­ ═sland njˇti ßfram rÚttarst÷­u strandrÝkis, sam■ykki ═slendingar a­ ganga Ý ESB. Ëhugsandi er, a­ eitt rÝki innan ESB ÷­list st÷­u strandrÝkis vi­ hli­ ESB. SamkvŠmt Lissabon-sßttmßlanum er ESB l÷gpersˇna a­ al■jˇ­arÚtti, sambandi­ afsalar sÚr ekki ■eim rÚtti, jafnvel ■ˇtt ═sland eigi Ý hlut!.

Frß pˇlitÝskum sjˇnarhˇli er slÝkt afsal af hßlfu ESB einnig ˇhugsandi. ┴hugi rÝkja innan ESB og stjˇrnenda ESB Ý Brussel ß a­ild ═slands byggist ß viljanum til a­ nß fˇtfestu ß Nor­ur-Atlantshafi og mynda br˙arspor­ inn ß Nor­urskauti­, svo a­ Úg vitni Ý Carl Bildt, utanrÝkisrß­herra SvÝ■jˇ­ar.

Enginn sem fylgst hefur me­ r÷krŠ­um ß vettvangi ESB um vŠntanlega a­ild ═slands getur efast um einlŠgan ßhuga ESB ß a­ ÷­last rÚtt strandrÝkis Ý Nor­ur-Atlantshafi Ý sta­ ═slands. ═ nřlegri sam■ykkt ■ingmanna ß ESB-■inginu og al■ingi segir ß mßli skjalsins, ensku:

EU-Iceland Joint Parliamentary Committee

Recognizes the growing opportunities and challenges in the Arctic Region and welcomes IcelandĹs possible accession to the EU as a strategic opportunity for both the EU and Iceland, which would enable the EU to play a more active and constructive role, and to contribute to multilateral governance, in the Arctic Region.

HÚr fer ekkert ß milli mßla. Evrˇpusambandi­ vill lßta meira a­ sÚr kve­a vi­ stjˇrn nor­urskautsmßla. A­ild ═slands er skref Ý ■ß ßtt. H˙n veitir sambandinu hins vegar ekki beina heimild til a­ hlutast til um skiptingu Nor­ur-═shafsins. A­ ■vÝ koma fimm rÝki: BandarÝkin, Kanada, GrŠnland/Danm÷rk, Noregur og R˙ssland.

GrŠnlendingar eru eina ■jˇ­in, sem hefur sagt sig ˙r Evrˇpusambandinu. ═ Brussel gera menn sÚr ■vÝ ekki vonir um a­ komast a­ Nor­ur-═shafi um GrŠnland.

BandarÝkin, Kanada og R˙ssland ganga aldrei Ý ESB.

TvŠr ßrangurslausar tilraunir hafa veri­ ger­ar til a­ lei­a Noreg inn Ý ESB. TŠkju Nor­menn ßkv÷r­un um a­ild, fengi ESB rÚtt strandrÝkis Ý Nor­ur-═shafi og lang■rß­ur draumur um a­ eiga fulltr˙a vi­ sama bor­ og stˇrveldin Ý nor­ri mundi rŠtast.

Gjarnan er sagt, a­ ßhugi Nor­manna ß a­ standa utan ESB muni minnka, gangi ═sland Ý sambandi­. ╔g efast um, a­ ■etta sÚ rÚtt. Noregur mundi njˇta sÝn betur sem strandrÝki Ý nor­ri, ef ═sland hyrfi af ■vÝ korti og Štti allt sitt ß hafinu e­a Ý tengslum vi­ ■a­ undir pˇlitÝskri velvild innan ESB.

١tt Úg hafi ■essa sko­un rŠ­ur h˙n hvorki Ý Brussel nÚ me­al ESB-a­ildarsinna fyrir h÷nd Noregs. NŠgir ■ar a­ vitna Ý nřleg ummŠli ESB-■ingmannsins Evu Joly hÚr landi, ■egar h˙n lřsti ■eirri von, a­ ═sland gengi Ý ESB, ■vÝ a­ ■ß ykjust lÝkur ß a­ild Noregs.

Gˇ­ir ßheyrendur!

╔g lřk mßli mÝnu me­ ■vÝ a­ lßta Ý ljˇs ■ß von, a­ strandrÝkin vi­ Nor­ur-Atlantshaf utan ESB ver­i ßfram fj÷gur um langan aldur. Ůetta byggist sÝ­ur en svo ß nokkurri ˇvild Ý gar­ sambandsins.

╔g er hlynntur a­ild ═slands a­ evrˇpska efnahagssvŠ­inu og Schengen-samstarfinu.

╔g sÚ enga ßstŠ­u til a­ fŠkka strandrÝkjum vi­ Nor­ur-Atlantshaf. SÝst af ÷llu vil Úg, a­ ═sland ver­i fyrsti domÝnˇ kubburinn sem fellur og hverfi jafnframt af kortinu sem strandrÝki.

 
Senda ß Facebook  Senda ß Twitter  Vista sem pdf  Prenta

Bj÷rn Bjarnason var ■ingma­ur SjßlfstŠ­isflokksins frß ßrinu 1991 til 2009. Hann var menntamßlarß­herra 1995 til 2002 og dˇms- og kirkjumßlarß­herra frß 2003 til 2009. Bj÷rn var bla­ama­ur ß Morgunbla­inu og sÝ­ar a­sto­arritstjˇri 1979 til 1991.

 
 
Mest lesi­
Fleiri pistlar

Umsˇknarferli Ý andaslitrum - straumhv÷rf hafa or­i­ Ý afst÷­u til ESB-vi­rŠ­na - rÚttur ■jˇ­ar­innar trygg­ur

Ůßttaskil ur­u Ý samskiptum rÝkis­stjˇrnar ═slands og ESB fimmtudaginn 12. mars ■egar Gunnar Bragi Sveinsson utanrÝkis­rß­herra aftenti formanni rß­herrarß­s ESB og vi­rŠ­u­stjˇra stŠkkunarmßla Ý framkvŠmda­stjˇrn ESB brÚf. Textinn sem gildir gagnvart ESB er ß ensku. Ůar segir: äThe Government of...

Grikkir eru ekki sjßlfstŠ­ ■jˇ­

Grikkir eru ekki sjßlfstŠ­ ■jˇ­. Ůeir hafa a­ vÝsu mßlfrelsi vi­ bor­i­ Ý Brussel, sem Ýslenzkir a­ildarsinnar a­ ESB leggja svo miki­ upp ˙r en ß ■ß er ekki hlusta­ og or­ ■eirra hafa engin ßhrif.

LÝfsreynsla Grikkja lřsandi dŠmi um ÷rl÷g smß■jˇ­ar sem gengur inn Ý fj÷lmennt rÝkjabandalag

Ůa­ hefur veri­ frˇ­legt - ekki sÝzt fyrir ■egna smß■jˇ­a - a­ fylgjast me­ ßt÷kum Grikkja og annarra evrurÝkja, sem Ý raun hafa veri­ ßt÷k ß milli Grikkja og Ůjˇ­verja. ═ ■essum ßt÷kum hafa endurspeglast ■eir dj˙pu brestir, sem komnir eru Ý samstarfi­ innan evrurÝkjanna og ■ar me­ innan Evrˇpu­sambandsins.

Umbrotin Ý Evrˇpu geta haft ˇfyrirsjßanlegar aflei­ingar

Ůa­ er nokku­ ljˇst a­ s˙ uppreisn Mi­jar­arhafsrÝkja gegn ■řzkum yfirrß­um innan Evrˇpu­sambandsins, sem Romano Prodi, fyrrum forsŠtis­rß­herra ═talÝu og forseti framkvŠmda­stjˇrnar ESB um skei­, hvatti til fyrir allm÷rgum mßnu­um er hafin. Kveikjan a­ henni ur­u ˙rslit ■ingkosninganna Ý Grikklandi fyrir viku.

 
 
    Um Evrˇpuvaktina     RSS