Laugardagurinn 16. nóvember 2019

Ķmyndarsmķš ķ Valhöll eša völdin frį flokkunum til fólksins

Sjįlfstęšis­flokkurinn į aš gera žjóšar­atkvęša­greišslur um meginmįl aš grundvallar­žętti ķ stefnu sinni


Styrmir Gunnarsson
6. febrśar 2011 klukkan 08:07

Bjarni Benediktsson, formašur Sjįlfstęšisflokksins, virtist ekki żkja hrifinn af hugmyndum um aš vķsa nżjustu Icesave-samningunum ķ žjóšaratkvęši aš žvķ er fram kom į hinum fjölmenna fundi, sem hann efndi til ķ Valhöll ķ gęr. Žó er ljóst aš hann vill ekki śtiloka af sinni hįlfu aš sś leiš verši farin.

Rök Bjarna fyrir žessari afstöšu voru ekki sannfęrandi. Hann er žeirrar skošunar aš sį munur sé į nżjasta Icesave-samkomulaginu og žvķ sem fellt var ķ žjóšaratkvęšagreišslu į sķšasta įri, aš žį hafi veriš į ferš samningur, sem hafi veriš stórhęttulegur fyrir efnahag žjóšarinnar en svo sé ekki nś. Hann viršist lķka žeirrar skošunar aš forsenda fyrir žjóšaratkvęšagreišslu sé breiš samstaša į žingi og almenn krafa ķ samfélaginu.

Nś er mér aš vķsu ekki ljóst, hvers vegna Sjįlfstęšisflokkurinn getur ekki tekiš skżra afstöšu til žjóšaratkvęšagreišslu, hvaš sem afstöšu annarra flokka lķšur. Žess vegna skil ég ekki žessa įherzlu į breiša samstöšu į Alžingi. Ķ annan staš sżndi ręša Bjarna į fundinum ķ gęr, aš įlitamįlin ķ sambandi viš hiš nżja samkomulag eru enn mörg og hvorki hann né nokkur annar mašur getur į žessari stundu fullyrt, aš meš samžykki žessara samninga vęri ekki veriš aš binda žjóšina ķ skuldafjötra um langa framtķš.

Skilyršiš um almenna kröfu ķ samfélaginu um žjóšaratkvęšagreišslu er sérkennilegt. Žaš er stašreynd, aš žetta mįl var lagt ķ vald žjóšarinnar į sķšasta įri. Žaš gerši forseti Ķslands ķ krafti įkvęšis ķ stjórnarskrį, sem allir höfšu veriš sammįla um frį lżšveldisstofnun og fram til įrsins 2004 aš ekki yrši notaš. Eftir įkvöršun forseta 2004 og aftur fyrir įri er ljóst aš įkvęšiš er oršiš virkt og aš sś stašreynd kallar į endurskošun stjórnarskrįrinnar um allt žaš, sem lżtur aš stöšu forseta Ķslands. Ašild žjóšarinnar aš įkvaršanatöku į aš skipa meš nśtķmalegri hętti en aš žaš vald sé ķ höndum eins manns. En žaš er annaš mįl.

Kjarni mįlsins er sį, aš Icesave-mįliš var komiš ķ hendur žjóšarinnar, hśn hafši tekiš sķna afstöšu og žį mį spyrja hvernig alžingismönnum detti yfirleitt ķ hug aš taka įkvöršunarvaldiš ķ mįlinu til sķn aftur. Žess vegna eru rök formanns Sjįlfstęšisflokksins fyrir žvķ, aš ekki eigi aš leggja mįliš ķ hendur žjóšarinnar į nż nema almenn krafa frį henni komi fram ekki haldbęr. Hvaš vill Bjarni Benediktsson? Aš efnt verši til vķštękrar undirskriftasöfnunar til aš knżja Alžingi til aš leggja mįliš ķ dóm žjóšarinnar?

Annaš sem mér žótti forvitnilegt (og svolķtiš broslegt) į fundinum ķ Valhöll ķ gęr var višleitni „rįšandi afla“ ķ Sjįlfstęšisflokknum til žess aš mynda breišfylkingu um žį afstöšu hluta forystusveitar Sjįlfstęšisflokksins aš samžykkja Icesave-samninginn nżja. Til žess aš skapa ķmynd slķkrar breišfylkingar var Frišrik Sophusson, fyrrverandi varaformašur flokksins kallašur til aš vera fundarstjóri į fundinum og augljós įherzla hefur veriš lögš į aš tveir fyrrverandi formenn flokksins, žeir Žorsteinn Pįlsson og Geir H. Haarde, męttu til žess aš lżsa stušningi viš žį įkvöršun.

Um žessa ķmyndarsmķš mį margt segja en veršur lįtiš kyrrt liggja aš sinni. Meš henni hefur hins vegar veriš dregin upp mynd af žvķ aš nś horfast ķ augu annars vegar bandalag „hinna rįšandi afla“ og hins vegar grasrótin ķ Sjįlfstęšisflokknum eša a.m.k. stór hluti hennar ef horft er til samžykkta ungra Sjįlfstęšismanna vķšs vegar um land og einstakra flokksfélaga.

Eins og įšur hefur veriš fjallaš um hér į Evrópuvaktinni er grasrót hvar sem er ķ heiminum merkilegt fyrirbęri. Viš sjįum žaš žessa dagana ķ fréttum frį Egyptalandi, aš forseti, sem rįšiš hefur landinu ķ 30 įr er allt ķ einu oršin valdalaus og herinn vill ekki hreyfa sig ķ hans žįgu vegna žess aš grasrótin hefur streymt śt į götur og vill ekki lengur una veldi „hinna rįšandi afla“ žar ķ landi.

Žaš mįtti sjį ķ Repśblikanaflokknum ķ Bandarķkjunum į sķšasta įri, aš grasrótarhreyfing tók žar öll völd, hvort sem forystumönnum flokksins lķkaši betur eša ver og hafši śrslitaįhrif į nišurstöšur žingkosninganna ķ nóvember sl.

Žaš er óskaplega gamaldags nś į tķmum aš tefla fram sveit fyrrverandi formanna og varaformanns og nota žaš sem röksemd fyrir žvķ aš forystusveit Sjįlfstęšisflokksins hafi rétt fyrir sér ķ Icesave! Eiginlega svo gamaldags, aš ég hefši seint trśaš žvķ aš nż kynslóš ķ Sjįlfstęšisflokknum gripi til slķkra rįša. Ég hélt aš nżjum kynslóšum ęttu aš fylgja nżir tķmar!

Ķ ręšu sinni į fundinum ķ gęr vitnaši Bjarni Benediktsson til orša Ólafs Thors, žegar Višreisnarstjórnin lagši fram sķnar tillögur til lausnar 12 mķlna deilunni viš Breta. Aš vķsu hefši nśverandi forysta Sjįlfstęšisflokksins getaš lęrt meira af forystumönnum Sjįlfstęšisflokksins į žeim tķma. Žaš fyrsta sem žeir geršu var aš efna til fundar ķ gamla Sjįlfstęšishśsinu viš Austurvöll, sem var gķfurlega fjölmennur og eftirminnilegur öllum žeim sem hann sįtu (en žeim fer nś fękkandi!)žar sem žeir kynntu fyrir flokksmönnum sķnum hugmyndir um samkomulag viš Breta. Žaš hefši veriš bót ķ mįli ef fundurinn sem haldinn var ķ Valhöll ķ gęr hefši veriš haldinn fyrr.

En jafnframt er rétt aš rifja upp aš aldrei reyndi į žaš įkvęši ķ žeim samningum, sem mestum deilum olli, ž.e. įkvęšiš um Alžjóša dómstólinn ķ Haag.

Žaš er stašreynd, aš Sjįlfstęšisflokkurinn klśšraši stefnumótun sinn ķ landhelgismįlum fyrir kosningarnar 1971, viš tók vinstri stjórn, sem fęrši fiskveišilögsöguna śt ķ 50 sjómķlur 1972 og hundsaši įkvęši samkomulagsins um Haag. Dómur féll engu aš sķšur okkur ķ óhag en viš vöršum okkur meš žvķ, aš žaš hefši einungis gerzt vegna žess, aš Ķslendingar hefšu ekki tekiš til varna fyrir dómstólnum og žar af leišandi hefšu sjónarmiš okkar ekki komiš til įlita.

Žegar Žorsteinn Pįlsson, fyrrverandi formašur Sjįlfstęšisflokksins grķpur til žįttar Sjįlfstęšisflokksins ķ stjórnarandstöšu ķ nóvember 1973 viš aš samžykkja samkomulagiš, sem Ólafur Jóhannesson kom meš heim frį London til žess aš rökstyšja afstöšu forystusveitar Sjįlfstęšisflokks nś til Icesave gleymir hann einu grundvallaratriši.

Sś ašgerš Sjįlfstęšisflokksins gjörbreytti vķgstöšu flokksins į žeim tķma og gerši honum kleift aš sękja fram gegn vinstri stjórninni meš žeim įrangri annars vegar aš vera varnarlišsins var tryggš og hins vegar aš vinstri stjórnin hrökklašist frį völdum nokkrum mįnušum seinna og Sjįlfstęšisflokkurinn vann einn stęrsta sigur sögu sinnar undir forystu Geirs Hallgrķmssonar ķ žeim kosningum.

Meš žvķ aš samžykkja Icesave-samkomulagiš nś missir Sjįlfstęšisflokkurinn žį vķgstöšu, sem hann žó hefur haft undanfarna mįnuši gagnvart rķkjandi vinstri stjórn.

Sś rķkisstjórn hefur tvisvar sinnum skrifaš undir samninga, sem hefšu bundiš žessa žjóš ķ skuldafjötra ķ įratugi. Žęr undirskriftir hefšu oršiš myllusteinn um hįls forystumanna Samfylkingar og VG ķ nęstu kosningum. Raunar er žęr undirskriftir žess ešlis, aš ekki eru minni rök fyrir žvķ aš draga žį, sem žaš geršu til įbyrgšar fyrir landsdómi en žann, sem nś į aš standa frammi fyrir žeim dómi, śr žvķ aš žau vinnubrögš hafa į annaš borš veriš tekin upp. Žaš veršur žjóšinni hins vegar ekki til farsęldar. Bezt aš pólitķsk įgreiningsefni séu gerš upp ķ almennum kosningum.

Nś er Sjįlfstęšisflokkurinn aš leysa žessa heišursmenn śr žeirri snöru og veršur jafnframt vopnlaus sjįlfur.

Žaš er heišarlegt af formanni Sjįlfstęšisflokksins aš vilja gera žaš ķ žessu mįli, sem hann telur žjóšinni fyrir beztu.

Er žaš žjóšinni fyrir beztu aš framlengja völd vinstri stjórnar ķ landinu?

Ég er žeirrar skošunar aš hiš Nżja Ķsland, sem margir kalla eftir verši aldrei til nema völdin verši fęrš frį flokkunum til fólksins og aš žjóšin sjįlf taki įkvaršanir um öll meginmįl ķ žjóšaratkvęšagreišslum. Ég er jafnframt žeirrar skošunar, aš žaš yrši stórkostleg mįlefnaleg endurnżjun fyrir Sjįlfstęšisflokkinn, ef hann gerši slķka stjórnskipan aš grundvallaržętti ķ žjóšmįlabarįttu sinni į 21. öldinni.

Ég fę hins vegar ekki betur séš en aš til sé aš verša į Alžingi samtrygging gömlu flokkanna um aš halda völdunum ķ sķnum höndum og koma ķ veg fyrir žį valdatilfęrslu frį flokkum til fólksins, sem er forsenda fyrir betra samfélagi.

Žess vegna skiptir mįli, aš forystumenn Sjįlfstęšisflokksins hugsi nś vel sinn gang og lżsi stušningi viš žį tillögu, sem hlżtur aš koma fram į Alžingi aš žjóšin sjįlf hafi sķšasta oršiš um hiš nżja Icesave-samkomulag.

 
Senda į Facebook  Senda į Twitter  Vista sem pdf  Prenta

Styrmir Gunnarsson er lögfręšingur og fyrrverandi ritstjóri Morgunblašsins. Hann hóf störf sem blašamašur į Morgunblašinu 1965 og varš ašstošarritstjóri 1971. Įriš 1972 varš Styrmir ritstjóri Morgunblašsins, en hann lét af žvķ starfi įriš 2008.

 
 
Mest lesiš
Fleiri pistlar

Umsóknarferli ķ andaslitrum - straumhvörf hafa oršiš ķ afstöšu til ESB-višręšna - réttur žjóšar­innar tryggšur

Žįttaskil uršu ķ samskiptum rķkis­stjórnar Ķslands og ESB fimmtudaginn 12. mars žegar Gunnar Bragi Sveinsson utanrķkis­rįšherra aftenti formanni rįšherrarįšs ESB og višręšu­stjóra stękkunarmįla ķ framkvęmda­stjórn ESB bréf. Textinn sem gildir gagnvart ESB er į ensku. Žar segir: „The Government of...

Grikkir eru ekki sjįlfstęš žjóš

Grikkir eru ekki sjįlfstęš žjóš. Žeir hafa aš vķsu mįlfrelsi viš boršiš ķ Brussel, sem ķslenzkir ašildarsinnar aš ESB leggja svo mikiš upp śr en į žį er ekki hlustaš og orš žeirra hafa engin įhrif.

Lķfsreynsla Grikkja lżsandi dęmi um örlög smįžjóšar sem gengur inn ķ fjölmennt rķkjabandalag

Žaš hefur veriš fróšlegt - ekki sķzt fyrir žegna smįžjóša - aš fylgjast meš įtökum Grikkja og annarra evrurķkja, sem ķ raun hafa veriš įtök į milli Grikkja og Žjóšverja. Ķ žessum įtökum hafa endurspeglast žeir djśpu brestir, sem komnir eru ķ samstarfiš innan evrurķkjanna og žar meš innan Evrópu­sambandsins.

Umbrotin ķ Evrópu geta haft ófyrirsjįanlegar afleišingar

Žaš er nokkuš ljóst aš sś uppreisn Mišjaršarhafsrķkja gegn žżzkum yfirrįšum innan Evrópu­sambandsins, sem Romano Prodi, fyrrum forsętis­rįšherra Ķtalķu og forseti framkvęmda­stjórnar ESB um skeiš, hvatti til fyrir allmörgum mįnušum er hafin. Kveikjan aš henni uršu śrslit žingkosninganna ķ Grikklandi fyrir viku.

 
 
    Um Evrópuvaktina     RSS