Mi­vikudagurinn 26. j˙nÝ 2019

Skipulag, uppbygging og fram■rˇun Evrˇpu­sambandsins


Styrmir Gunnarsson
6. nˇvember 2011 klukkan 13:17

═ umrŠ­um um a­ildarumsˇkn ═slands a­ Evrˇpusambandinu hefur t÷luvert veri­ rŠtt um ■ann hag, sem ═sland mundi hafa af slÝkri a­ild en minna um ■ann kostna­, sem af ■vÝ mundi lei­a. Evrˇpusambandi­ er eins konar rÝki, sem er Ý mˇtun og smßtt og smßtt hafa veri­ bygg­ar upp Ý kringum ■ennan vÝsi a­ rÝki stofnanir, sem einkenna sjßlfstŠ­ ■jˇ­rÝki. Rekstur ■eirra kostar a­ sjßlfs÷g­u mikla fjßrmuni.

Ef til a­ildar ═slands kŠmi mundum vi­ fß grei­slur frß Evrˇpusambandinu en vi­ mundum lÝka grei­a til Evrˇpusambandsins. Meiri lÝkur en minni eru ß ■vÝ a­ nettˇgrei­slur ═slands til Evrˇpusambandsins mundu nema millj÷r­um krˇna, sem a­ sjßlfs÷g­u er kostna­ur, sem er vi­kvŠmur fyrir Ýslenzka rÝki­ ß tÝmum, ■egar tali­ er ˇhjßkvŠmilegt a­ skera kostna­ til LandspÝtalans ni­ur um 600 milljˇnir krˇna ß nŠsta ßri og af ■vÝ tilefni leggja ni­ur lÝknardeild ß Landakoti. Raunar er ljˇst a­ sjßlfar samningavi­rŠ­urnar vi­ Evrˇpusambandi­ kosta mun meira ß 3-4 ßrum en nemur ■eirri upphŠ­, sem LandspÝtalinn er n˙ krafinn um a­ skera ni­ur.

═ ■essari grein og nŠstu greinum ver­ur fjalla­ um uppbyggingu Evrˇpusambandsins, stjˇrnkerfi ■ess, kostna­ vi­ ■a­, tekju÷flun og ˙tgj÷ld til ■ess a­ lesendur Evrˇpuvaktarinnar geti fengi­ einhverja yfirsřn yfir ■a­, sem um er a­ rŠ­a.

Eins og fram hefur komi­ eru a­ildarrÝki Evrˇpusambandsins n˙ 27, ■ar af eru 17 ■eirra a­ilar a­ myntbandalagi Evrˇpu, ■.e. a­ evrunni. Til ■ess a­ halda utan um samskipti rÝkja innan ■ess hefur veri­ komi­ upp eins konar stjˇrnarrß­i, eins og vi­ ■ekkjum yfirstjˇrn Ýslenzka rÝkisins, sem annars vegar byggist ß rß­herrum frß einst÷kum a­ildarrÝkjum og hins vegar embŠttismannali­i og sÚrfrŠ­ingum. Yfirstjˇrn ■essa stjˇrnkerfis er rß­herrarß­ en framkvŠmdastjˇrn ESB sÚr um a­ fylgja fram ßkv÷r­unum ■ess. A­ sumu leyti mß kannski segja, a­ framkvŠmdastjˇrnin sÚ eins konar Ýgildi ■ess ef rß­uneytisstjˇrar hÚr skipu­u sÚrstakt rß­, ■ˇtt v÷ld framkvŠmdastjˇrnarinnar sÚu augljˇslega mun meiri en rß­uneytisstjˇra hÚr.

Ůetta er kannski nokku­ grˇf alhŠfing. A­koma rß­herra a­ildarrÝkjanna er tvÝskipt. Annars vegar Ý gegnum rß­herrarß­i­, sem a­ hluta virkar sem ÷nnur deild l÷ggjafarvaldsins og hins vegar Ý gegnum lei­togarß­i­ (Evrˇpska rß­i­), sem sÚr um stefnum÷rkun Ý meginmßlum en hefur ekki l÷ggjafarvald.

En jafnframt er sÚrstakt Evrˇpu■ing starfandi, ■ˇtt v÷ld ■ess og ßhrif hafi hinga­ til veri­ mj÷g takm÷rku­. Svo er til sta­ar dˇmstˇll.

Ůa­ er sem sagt or­i­ til ß vegum Evrˇpusambandsins vÝsir a­ ■rÝskiptingu rÝkisvaldsins, l÷ggjafarvald, ■ar sem er Evrˇpu■ingi­, framkvŠmdavald, ■ar sem eru rß­herrarß­ og embŠttismannakerfi og dˇmsvald.

Ef horft er til BandarÝkjanna til samanbur­ar er ljˇst a­ ■jˇ­■ing ESB-rÝkjanna hafa margfallt sterkari st÷­u enn sem komi­ er en einst÷k fylkis■ing i BandarÝkjunum og BandarÝkja■ing, fulltr˙adeild og ÷ldungadeild, margfallt sterkari st÷­u en Evrˇpu■ingi­.

Ůß er ljˇst a­ enginn a­ili a­ framkvŠmdavaldi Evrˇpusambandsins er kj÷rinn af ÷llum atkvŠ­isbŠrum m÷nnum Ý a­ildarrÝkjunum 27 sameiginlega eins og ß vi­ um BandarÝkjaforseta. Rß­herrarnir, sem koma frß hverju landi fyrir sig og skipa rß­herrarß­ eru hins vegar me­ umbo­ frß kjˇsendum Ý sÝnum heimarikjum hver um sig.

Evrˇpusambandi­ ß ■vÝ t÷luvert Ý land a­ ver­a a­ BandarÝkjum Evrˇpu og augljˇst a­ mikill sko­anamunur er ß milli einstakra a­ildarrÝkja um, hvort stefna ber Ý ■ß ßtt.

═ ■eim umrŠ­um er myntbandalagi­ lykilatri­i. Hugmyndin um sameiginlega mynt er a­ sjßlfs÷g­u skemmtileg og freistandi fyrir a­ildarrÝkin og Ýb˙a ■eirra. A­ geta fer­ast ß milli landa og nota­ s÷mu mynt Ý m÷rgum l÷ndum er miki­ hagrŠ­i fyrir einstaklinga og fyrirtŠki. Hins vegar hafa vandamßlin, sem komi­ hafa upp undanfarin misseri me­al evrurÝkjanna sřnt veikleikann Ý ■essari skemmtilegu og a­la­andi hugmynd. Sameiginleg mynt hentar ekki ÷llum a­ildarrÝkjunum jafn vel.

Martin Wolf, bla­ama­ur ß Financial Times, lřsti ■essu Ý hnotskurn ß rß­stefnu hÚr ß ═slandi fyrir nokkrum d÷gum, ■egar hann sag­i a­ ÷nnur rÝki hef­u Ý raun teki­ upp gjaldmi­il Ůřzkalands, ■ˇtt undir ÷­ru nafni vŠri.

Og vegna ■essa veikleika er n˙ rŠtt um a­ taka upp sameiginlega rÝkisfjßrmßlastefnu evrurÝkjanna en Ý ■vÝ mundi felast a­ koma upp sameiginlegu fjßrmßlarß­uneyti evrurÝkjanna allra, sem mundi senda ■jˇ­■ingum a­ildarrÝkjanna frumvarp a­ fjßrl÷gum ß hverju ßri.

Sjßlfsagt mundi framkvŠmdin ver­a s˙ hÚr ef ═slandi yr­i a­ili a­ Evrˇpusambandinu og myntbandalaginu, a­ slÝkt sameiginlegt fjßrmßlarß­uneyti mundi senda fjßrlagatill÷gur til fjßrmßlarß­uneytis okkar, sem mundi sÝ­an fÝnp˙ssa ■Šr till÷gur og senda ßfram til Al■ingis, sem hef­i hins vegar mun minna um meginlÝnur ■ess a­ segja en ■a­ hefur Ý dag.

═ nŠstu grein ver­ur fjalla­ um kostna­ vi­ rekstur Evrˇpusambandsins, tekju÷flun ■ess og ˙tgj÷ld.

 
Senda ß Facebook  Senda ß Twitter  Vista sem pdf  Prenta

Styrmir Gunnarsson er l÷gfrŠ­ingur og fyrrverandi ritstjˇri Morgunbla­sins. Hann hˇf st÷rf sem bla­ama­ur ß Morgunbla­inu 1965 og var­ a­sto­arritstjˇri 1971. ┴ri­ 1972 var­ Styrmir ritstjˇri Morgunbla­sins, en hann lÚt af ■vÝ starfi ßri­ 2008.

 
 
Mest lesi­
Fleiri pistlar

Umsˇknarferli Ý andaslitrum - straumhv÷rf hafa or­i­ Ý afst÷­u til ESB-vi­rŠ­na - rÚttur ■jˇ­ar­innar trygg­ur

Ůßttaskil ur­u Ý samskiptum rÝkis­stjˇrnar ═slands og ESB fimmtudaginn 12. mars ■egar Gunnar Bragi Sveinsson utanrÝkis­rß­herra aftenti formanni rß­herrarß­s ESB og vi­rŠ­u­stjˇra stŠkkunarmßla Ý framkvŠmda­stjˇrn ESB brÚf. Textinn sem gildir gagnvart ESB er ß ensku. Ůar segir: äThe Government of...

Grikkir eru ekki sjßlfstŠ­ ■jˇ­

Grikkir eru ekki sjßlfstŠ­ ■jˇ­. Ůeir hafa a­ vÝsu mßlfrelsi vi­ bor­i­ Ý Brussel, sem Ýslenzkir a­ildarsinnar a­ ESB leggja svo miki­ upp ˙r en ß ■ß er ekki hlusta­ og or­ ■eirra hafa engin ßhrif.

LÝfsreynsla Grikkja lřsandi dŠmi um ÷rl÷g smß■jˇ­ar sem gengur inn Ý fj÷lmennt rÝkjabandalag

Ůa­ hefur veri­ frˇ­legt - ekki sÝzt fyrir ■egna smß■jˇ­a - a­ fylgjast me­ ßt÷kum Grikkja og annarra evrurÝkja, sem Ý raun hafa veri­ ßt÷k ß milli Grikkja og Ůjˇ­verja. ═ ■essum ßt÷kum hafa endurspeglast ■eir dj˙pu brestir, sem komnir eru Ý samstarfi­ innan evrurÝkjanna og ■ar me­ innan Evrˇpu­sambandsins.

Umbrotin Ý Evrˇpu geta haft ˇfyrirsjßanlegar aflei­ingar

Ůa­ er nokku­ ljˇst a­ s˙ uppreisn Mi­jar­arhafsrÝkja gegn ■řzkum yfirrß­um innan Evrˇpu­sambandsins, sem Romano Prodi, fyrrum forsŠtis­rß­herra ═talÝu og forseti framkvŠmda­stjˇrnar ESB um skei­, hvatti til fyrir allm÷rgum mßnu­um er hafin. Kveikjan a­ henni ur­u ˙rslit ■ingkosninganna Ý Grikklandi fyrir viku.

 
 
    Um Evrˇpuvaktina     RSS