rijudagurinn 22. oktber 2019

jin arf a hrista af sr lamandi hnd plitskrar eltu


Styrmir Gunnarsson
4. desember 2011 klukkan 10:54
NASA

Hr fer eftir ra, sem flutt var samrsfundi Frjlslynda flokksins laugardag 3. desember 2011:

g vil byrja v a akka fyrir boi um a koma hinga og tla a notfra mr etta tkifri til ess a lsa hugmyndum mnum um run samflags okkar nrri ld.

Hruni afhjpai veikleika ess samflags, sem hr raist 20. ldinni. Innviir ess voru ornir fnir. ess vegna hafi a ekki bolmagn til ess a stva run, sem leiddi til hrunsins.

ar kom tvennt til.

Annars vegar hi banvna famlag stjrnmla og viskiptalfs. Vi getum komi veg fyrir, a essi tv jflagsfl fallist fama n ef vi viljum.

Hins vegar innbyggir veikleikar fmennisins, ar sem ttartengsl, vinatengsl og hagsmunatengsl ra stundum meiru en heilbrig skynsemi. essir veikleikar eru fylgifiskar fmennisins. eir vera ekki urrkair t en a er hgt a halda eim skefjum.

Aferin til ess a vinna essum veikleikum er a taka upp beint lri. Flki, sem bari potta og pnnur og sar tunnur Austurvelli, sem er sameign okkar allra en ekki sreign alingismanna hafi hina rttu tilfinningu fyrir v hvert tti a stefna. a krafist aukins lris.

Fulltralri hefur gengi sr til har bi hr og annars staar. Fulltralri hefur ori frnarlamb hagsmunataka samflgum samtmans. Byggingarverktakinn, sem vill n fram breytingum skipulagi, srhagsmuna sinna vegna, getur haft hrif fulltra sveitarstjrnum me margvslegum htti, me fjrstuningi prfkjrum, me tengslum gegnum vini og ttmenni. Hann nr hins vegar ekki fram srhagsmunum snum ef allar meginkvaranir skipulagsmlum eru teknar beinum atkvagreislum ba sveitarflagsins. a er erfitt a komast a meirihluta eirra, ef svo m a ori komast en auveldara a n til nokkurra sveitarstjrnarfulltra.

tgerarmenn geta me msum htti haft hrif afstu alingismanna til fiskveiistjrnarkerfisins, enda hrifamenn hver snu byggarlagi en eir ra ekki vi a tryggja srhagsmuni sna ef a er jin ll, sem tekur kvrun um fiskveiistjrnarkerfi jaratkvagreislu.

Hi beina lri er algert grundvallaratrii uppbyggingu og run heilbrigara samflags slandi 21. ldinni.

Anna grundvallaratrii er a jin njti ars af eim aulindum, sem eru sameign hennar. samskiptum manna milli ykir sjlfsagt og elilegt a eir, sem eiga einhverjar eignir f endurgjald fyrir afnot annarra af eim eignum. S, sem fasteign getur leigt hana rum gegn gjaldi. Enginn tlast til a hann lti hana af hendi endurgjaldslaust.

Me sama htti er sjlfsagt a eir sem nta aulindir sem eru sameign jarinnar greii gjald fyrir au afnot. Um etta meginatrii hefur smtt og smtt veri a skapast vtk samstaa samflaginu. Alingi hefur samykkt lg um aulindagjald sjvartvegi. Hins vegar var a aulindagjald kvei of lgt upphafi og lngu tmabrt a hkka a umtalsvert. En jafnframt er lka sjlfsagt a innheimta gjald fyrir afnot annarra aulinda sameign jarinnar. S krafa tgerarmanna a allir sitji vi sama bor essum efnum er elileg. Slk gjaldtaka vi um fallvtnin og um jarvarmann, ar sem um jareign er a ra. a lka vi um smarsir og sjnvarpsrsir. Og a lka vi um agengi a nttruperlum sameign jarinnar.

rija meginatrii er verndun nttrunnar. Frimenn samtmans segja sumir, a jarvitund okkar samtma tengist ekki sur nttru slands en sgu jarinnar, tungu og menningararfleif. a er reianlega miki til v. Auknar ferir slendinga sjlfra um byggir slands hafa auki viringu flks fyrir nttru landsins og eim auvum, sem henni eru flgin.

Til eru eir, sem mega ekki heyra a minnzt a slendingar beri brjsti st til landsins og nttru ess og viri sgu jarinnar , tungu hennar og menningararfleif og telja slkar tilfinningar til httulegrar jerniskenndar. Svokallarar jrembu.

a eru til tvr tegundir af jlegri afstu jmlum. nnur er s, sem hr hefur veri lst og byggist fallegri afstu til lands sns og jar.

Hin byggist eirri sn, a eigin j, s me einhverjum htti ri rum jum. S afstaa hefur aldrei skoti rtum slandi, ekki a gera og mun ekki gera. Vi erum ll jfn. Litarhttur skiptir ekki mli. Trarbrg skipta ekki mli. au hefur hver fyrir sig og koma rum ekki vi.

En vi hljtum a vera stolt af landinu okkar, hrfumst af nttrfegur ess og eigum a rkta tengslin vi meira en sund ra merka menningarafleif meal annars me v a vernda tungu okkar fyrir gengum erlendum hrifum.

Sterk jarvitund, flug nttruvernd og al umgengni vi menningararfinn eiga a einkenna samflag okkar nrri ld. Me v tryggjum vi a komandi kynslir eigi sr traustar rtur essari fallegu en fjarlgu eyju.

Beina lri ekki bara a sna a meginkvrunum rkis og sveitarflaga. a a n til samflagsins alls. a a n til verkalsflaganna. Verkalshreyfingin er a visna upp undir eirri fmennisstjrn, sem ar rur rkjum. a er kominn tmi til a verkalshreyfingin lofti t og leyfi sund blmum a blmstra, eins og Ma formaur sagi forum daga. a lka a n til lfeyrissjanna. Valdaskiptingin milli verkalsflaga og vinnuveitenda stjrnum lfeyrissja er fornaldarfyrirbri, sem a afnema. Flagsmenn lfeyrissjunum eiga sjlfir a kjsa stjrnir sjanna beinni kosningu. Beina lri lka a n til stjrnmlaflokkanna. eir eru ornir stnu valdatki fmennra hpa. ar er hvorki a finna njar hugmyndir um run samflags okkar, opnar umrur n er ar a finna hfasta flki til ess a leia run. Stjrnmlaflokkarnir eru a vera dragbtar framfarir slandi.

Um lei og flki sjlft tekur snar hendur kvrunarvald llum meginmlum samflagsins, hvort sem um er a ra byggingu nrra virkjana, ntingu aulindanna ea arar grundvallarkvaranir skapast tkifri til a draga strlega r kostnai vi miklu og dru yfirbyggingu, sem orin er til essu fmenna samflagi og er komin algerlega r bndum.

tmum nrrar samskiptatkni er alger arfi a 63 ingmenn sitji Alingi. eim m fkka verulega um lei og jin sjlf tekur a sr hluta af verkefnum eirra.

a er til orin plitsk yfirsttt slandi, sem hefur beina hagsmuni af breyttu standi. Atvinnuryggi hennar byggist breyttu standi. essi plitska yfirsttt hefur tileinka sr tildur og hgmaskap stjrnun essu litla jarbi okkar, sem sr rtur lfsstl evrpskra forrttindasttta, sem er jflokkur hnignun. etta vi um svrtu lmsnurnar fyrir framan stjrnarri, margvsleg srrttindi, sem essi yfirsttt hefur kvei sjlfri sr til handa, sndarmennskuna kringum stu stjrn rkisins og utanrkisjnustuna, sem hefur fyrir lngu vaxi samflagi fiskimanna og bnda yfir hfu, svo a nokkur dmi su nefnd.

Bshaldabyltingin var gnun vi srrttindi essarar nju stttar. Hn ekki a lta ar vi sitja.

tveimur ratugum fyrir hrun var mesta eignatilfrsla og eignasamjppun slandi fr v mildum. Hn byrjai sjvartveginum og frist svo yfir arar atvinnugreinar klfar einkavingar bankanna. Stru fyrirtkin keyptu allt upp, hvort sem a var kaupmaurinn horninu, vrublstjrinn, sem s litla fyrirtki sitt hverfa inn risastrar samgngusamsteypur slenzkan mlikvara, sem ru ferinni landi, lofti og legi, ea arar viskiptasamsteypur, hverju nafni, sem nefndust.

essi eignatilfrsla og eignasamjppun var einhver mesti blvaldur samflags okkar. Hn hrundi a verulegu leyti til grunna Hruninu en essi saga m ekki endurtaka sig.

a hefur enginn maur stai upp Alingi slendinga fr hruni og krafizt ess a lggjf veri sett til a koma veg fyrir a strfyrirtki leggi undir sig allar eigur slandi njan leik. a hefur enginn maur stai upp Alingi slendinga fr hruni og sagt a a mtti aldrei vera a bankarnir veri rki rkinu n. a hefur enginn ingmaur vara vi v banvna famlagi viskipta og stjrnmla, sem tti einna mestan tt hruninu. Hvers vegna ekki?

a er rangt a einkaframtak og frelsi einstaklings til ors og athafna fi ekki noti sn nema me algeru og eftirlitslausu frelsi . Reynslan snir vert mti a fyrst ntur einkaframtaki sn ef heilbrigar leikreglur leikvelli athafnalfsins eru tryggar me lggjf og elilegu eftirliti.

Samjppun eigna frra hndum hentar samflagi okkar illa. Of mikill efnamunur er skalegur fyrir svo fmennt samflag. Hfilegur jfnuur er meiri trygging fyrir farsld jarinnar br og lengd.

Endurreisn slenzks atvinnulfs ekki a byggjast endurreisn strfyrirtkjanna. Hn a byggjast eflingu litlu fyrirtkjanna og mealstru fyrirtkjanna. Me v a hl a eim rekstri me margvslegum htti treystum vi betur undirstur atvinnulfsins heldur en gert var, egar strfyrirtkin ru ferinni sem hrundu svo eins og spilaborg um lei og au lentu mtvindi.

Allt eru etta str ml, sem g hef hr nefnt en strsta mli er fullveldi jarinnar og v er n gna.

Me aild a Evrpusambandinu mundi slands last smu stu gagnvart rum Evrpujum og ltill og fmennur hreppur hefur gagnvart slenzku samflagi. eir eru 500 milljnir. Vi erum 300 sund. Hverjum dettur hug a essar 500 milljnir su svo gviljaar a r hlusti essi 300 sund. a er barnaskapur a lta sr detta etta hug. a m ekki misskilja kurteisi annarra okkar gar ann veg, a eir su a fra okkur hrif, sem vi getum ekki haft fmennis vegna.

Vi mundu engin hrif hafa innan Evrpusambandsins. eir sem halda ru fram eru a segja satt.

Evrpusambandi sjlft logar stafna milli. ar stendur yfir strstyrjld milli fjrmlamarkaa og kjrinna fulltra flksins. Framan af voru essir ailar famlgum eins og hr. En egar ljs kom a hinir kjrnu fulltrar gtu ekki lengur tryggt fjrmlafyrirtkjunum takmarkaan agang a skattf almennings sagi fjrmlamarkaurinn rkisstjrnum str hendur. a str er h me lnshfismtum og fleiri aferum a liggur ekkert fyrir enn um hvernig v stri lkur en enn sem komi er hafa fjrmlamarkairnir betur.

N tla rkisstjrnir evrulandanna a hefja nja gagnskn me v a stofna rkisfjrmlabandalag. Aild okkar a v mundi a a meginkvaranir um fjrlg slenzka rkisins r hvert yru teknar Brussel. vri svo komi a allar formlegar kvaranir um ntingu fiskimianna vi sland yru teknar Brussel, hva mtti veia miki, hvar og hvenr og me hvers konar veiarfrum. aan kmi lka tilkynning um a lta makrlinn frii. Og aan mundu koma fyrirmli um hve miki fjrmagn skyldi r hvert fara Landsptalann, heilbrigiskerfi og velferarkerfi.

Viljum vi svona framt?

a er misskilningur a vi eigum enga framt. Vi eigum okkur glsta framt. Vi okkur blasa strkostlegir mguleikar hinu Nja Norri, me tttku v nja landnmi, sem framundan er norurslum. Uppbyggingu Grnlands, ar sem strvirkjanir og lver mun rsa, ar sem mlmvinnsla mun vaxa, ar sem olulindir hafsbotni vera nttar. fiskimium, sem opnast norur af slandi. vinnslu auva hafsbotni. Me uppbyggingu fangastva fyrir skipasiglingar milli Atlantshafs og Kyrrahafs.

etta eru okkar tkifri og au eru mikil.

En til ess a nta au er nausynlegt a slenzka jin taki mlin snar hendur og hristi af sr plitsku yfirsttt, plitsku eltu, sem leggur lamandi hnd allt og hefur hvorki dft hendi kaldan sj ea moka flr fjsi.

g hvet ykkur til a leggja ykkar l vogarskl a hr veri byggt upp ntmalegt lrisrki, ar sem almannavilji ri, ekki bara ori heldur bori.

 
Senda  Facebook  Senda  Twitter  Vista sem pdf  Prenta

Styrmir Gunnarsson er lgfringur og fyrrverandi ritstjri Morgunblasins. Hann hf strf sem blaamaur Morgunblainu 1965 og var astoarritstjri 1971. ri 1972 var Styrmir ritstjri Morgunblasins, en hann lt af v starfi ri 2008.

 
 
Mest lesi
Fleiri pistlar

Umsknarferli andaslitrum - straumhvrf hafa ori afstu til ESB-virna - rttur jar­innar tryggur

ttaskil uru samskiptum rkis­stjrnar slands og ESB fimmtudaginn 12. mars egar Gunnar Bragi Sveinsson utanrkis­rherra aftenti formanni rherrars ESB og viru­stjra stkkunarmla framkvmda­stjrn ESB brf. Textinn sem gildir gagnvart ESB er ensku. ar segir: The Government of...

Grikkir eru ekki sjlfst j

Grikkir eru ekki sjlfst j. eir hafa a vsu mlfrelsi vi bori Brussel, sem slenzkir aildarsinnar a ESB leggja svo miki upp r en er ekki hlusta og or eirra hafa engin hrif.

Lfsreynsla Grikkja lsandi dmi um rlg smjar sem gengur inn fjlmennt rkjabandalag

a hefur veri frlegt - ekki szt fyrir egna smja - a fylgjast me tkum Grikkja og annarra evrurkja, sem raun hafa veri tk milli Grikkja og jverja. essum tkum hafa endurspeglast eir djpu brestir, sem komnir eru samstarfi innan evrurkjanna og ar me innan Evrpu­sambandsins.

Umbrotin Evrpu geta haft fyrirsjanlegar afleiingar

a er nokku ljst a s uppreisn Mijararhafsrkja gegn zkum yfirrum innan Evrpu­sambandsins, sem Romano Prodi, fyrrum forstis­rherra talu og forseti framkvmda­stjrnar ESB um skei, hvatti til fyrir allmrgum mnuum er hafin. Kveikjan a henni uru rslit ingkosninganna Grikklandi fyrir viku.

 
 
    Um Evrpuvaktina     RSS