Mßnudagurinn 18. nˇvember 2019

Stˇr-Ůřskaland, evran og a­skilna­arhreyfingar


Bj÷rn Bjarnason
8. jan˙ar 2012 klukkan 11:57

┴form um a­ segja skili­ vi­ stŠrri heild og koma ß fˇt eigin rÝki eru vÝ­ar en hÚr Ý nßgrenni okkar ═slendinga, ■a­ er Ý Skotlandi, FŠreyjum og GrŠnlandi. Skuldakreppan ß evru-svŠ­inu hefur řtt undir ■ß sko­un me­al Ýb˙a Ý Nor­ur-═talÝu a­ ■eir eigi a­ segja skili­ vi­ Ýb˙ana Ý su­urhluta landsins, ■ar sÚ a­ finna undirrˇt ■ess mikla efnahagsvanda sem n˙ ste­ji a­ ═t÷lum.

Padania - Pó-dalurinn

A­skilna­arkr÷furnar eru sÚrstaklega hßvŠrar Ý Su­ur-Třrˇl ■ar sem Ýb˙arnir eru ■řskumŠlandi og Ý Padaniu, Pˇ-dalnum (Padus er latneska heiti­ ß Pˇ-fljˇtinu). ═ Padaniu vilja fylgismenn stjˇrnmßlaflokksins Lega Nord ÷­last meiri stjˇrn eigin mßla en Ý Su­ur-Třrˇl stendur hugur ■eirra sem vilja breytingu til ■ess a­ hÚra­i­ ver­i hluti AusturrÝkis.

═ nřrri, umdeildri stjˇrnarskrß Ungverjalands er ekki a­eins vÝsa­ til Ungverja sem b˙a innan landamŠra Ungverjalands heldur einnig hinna sem b˙a Ý nßgrannarÝkjunum: SlˇvakÝu, R˙menÝu og rÝkjum fyrrverandi J˙gˇslavÝu. Er skÝrskota­ til ■ess a­ ■eir sÚu ekki sÝ­ur ungverskir borgarar en Ýb˙ar Ungverjalands sjßlfs og njˇti ■eirrar nß­ar sem Gu­ hafi veitt Ungverjum.

Ůřsk l÷g gera rß­ fyrir a­ Ůjˇ­verjar utan Ůřskalands geti fengi­ ■řskan rÝkisborgararÚtt. Tillaga hefur veri­ kynnt um a­ nř l÷g sem geri ■eim kleift a­ skrß ■ß austurrÝska rÝkisborgara sem b˙a utan landamŠra AusturrÝkis.

HÚra­i­ Bolzano-Alto Adige (Su­ur-Třrˇl) hefur veri­ hluti ═talÝu frß upplausn keisaradŠmis Habsborgara eftir lok fyrri heimsstyrjaldarinnar. ŮřskumŠlandi ■jˇ­ernissinnar hafa sÝ­an hva­ eftir anna­ ˇska­ eftir a­ tengjast AusturrÝki a­ nřju. Ůessi barßtta hefur me­al annars veri­ studd af fÚlagasamt÷kum Ý Ůřskalandi og evru-kreppan hefur blßsi­ nřju Ý lÝfi Ý hana. Undir lok nˇvember 2011 sam■ykkti hÚra­s■ing Bolzano ßlyktun ■ar sem mˇtmŠlt er frekari ßl÷gum ß Ýb˙a hÚra­sins til a­ bjarga evrunni.

Frelsisflokkur Su­ur-Třrˇl lÝtill a­skilna­arflokkur smßbŠ skammt frß landamŠrum AusturrÝkis efndi nřlega til almennrar atkvŠ­agrei­slu ■ar sem 95% af ■eim 30% sem greiddu atkvŠ­i studdu „innlei­ingu sjßlfsßkv÷r­unarrÚttar“, ■a­ er a­skilna­ frß ═talÝu.

Frelsisflokkur AusturrÝkis (FPÍ) hefur lagt til a­ ■řskumŠlandi Ýb˙ar Nor­ur-═talÝu fßi austurrÝskan rÝkisborgararÚtt. Stjˇrnv÷ld Ý VÝn hafa haldi­ a­ sÚr h÷ndum en sÚrfrŠ­ingur vi­ Innsbruck-hßskˇla hefur sent frß sÚr l÷gfrŠ­ißlit ■ar sem hann telur fyllilega heimilt a­ veita „AusturrÝkism÷nnum erlendis“ austurrÝskan rÝkisborgararÚtt. Hann vÝsar ■ar til ungverskra laga um „Ungverja erlendis“ en Ungverjar benda aftur ß mˇti ß ■řsk l÷g sem heimila ˙tgßfu ß ■řskum vegabrÚfum til ■řskumŠlandi Ýb˙a Pˇllands og TÚkkˇslˇvakÝu.

SamkvŠmt Ýslenskum l÷gum er heimilt a­ hafa tv÷faldan rÝkisborgararÚtt og eru m÷rg dŠmi ■ess a­ „═slendingar erlendis“ hafi sˇtt um og fengi­ ■ann rÚtt eftir a­ ■essi regla var l÷gfest.

Barßtta ■řskumŠlandi Ýb˙a Ý Bolzano e­a Su­ur-Třrˇl er reist ß uppruna ■eirra. Í­ru mßli gegnir um barßttu Lega Nord Ý sumum hÚru­um Pˇ-dalsins sem teygir sig frß Trieste til Milanˇ. Flokkurinn nřtur stu­nings allt a­ 25% kjˇsenda Ý ■ingkosningum og myndar meirihluta Ý nokkrum borgum. Padania-svŠ­i­ er au­ugasti hluti ═talÝu og vill Lega Nord helst a­skilna­ ■ess og hi­ minnsta meiri sjßlfsstjˇrn. Flokkurinn hafnar ■vÝ a­ Ýb˙ar Padaniu grei­i nřjan eignaskatt sem kom til s÷gunnar me­ rÝkisstjˇrn Marios Montis. Haft er eftir Umberto Bossi, formanni Lega Nord: „Falli evran kemur til sÚrst÷k mynt fyrir Padaniu. Vi­ munum ÷rugglega ekki taka upp g÷mlu lÝruna.“ Me­ sÚrstakri mynt seg­i Padania Ý raun skili­ vi­ ═talÝu.

═ Stˇra-Bretlandi fengu Skotar, Wales-b˙ar og Nor­ur-═rar aukna sjßlfsstjˇrn ß tÝunda ßratugnum. Skoskir ■jˇ­ernissinnar rß­a n˙ yfir meirihluta ß skoska ■inginu og undirb˙a ■jˇ­aratkvŠ­agrei­slu um endanlegt sjßlfstŠ­i Skotlands ß ßrunum 2014 e­a 2015. Snemma Ý desember 2011 kynntu skosk stjˇrnv÷ld kr÷fu sÝna um a­ Ý ■eirra hlut fÚllu 9% af ÷llum herafla Breta svo a­ unnt yr­i a­ koma ß fˇt skoskum herafla ■egar landi­ hlyti sjßlfstŠ­i.

Skosk stjˇrnv÷ld tˇku ■vÝ illa ■egar David Cameron, forsŠtisrß­herra Breta, sag­i skili­ vi­ evru-rÝkin ß ESB-lei­togafundinum Ý Brussel 8. og 9. desember 2011. Skotar vilja eiga innhlaup ß evru-svŠ­i­ eftir a­ ■eir leggja ni­ur pundi­ a­ fengnu sjßlfstŠ­i sÝnu og ■eir vilja geta sami­ um ■ß a­ild sem innanb˙­armenn en ekki Ý ■eirri st÷­u sem Cameron hefur skapa­ Bretlandi me­ afst÷­unni til vŠntanlegs evru-samnings.

┴ vefsÝ­unni German-foreign-policy.com ■ar sem bla­amenn og ■jˇ­fÚlagsfrŠ­ingar segjast fylgjast me­ ■vÝ hvernig Ůjˇ­verjar reyni a­ nřju a­ ÷­last st÷­u stˇrveldis ß svi­i efnahags-, herna­ar- og stjˇrnmßla hafa birst greinar um ■essa a­skilna­ar■rˇun Ý Evrˇpu og er h˙n me­al annars rakin til ■ess hve ■řsk stjˇrnv÷ld setji fram stÝfar kr÷fur um ni­urskur­ og a­hald til a­ bjarga evrunni.

Ůar er me­al annars fullyrt a­ a­skilna­ur Skotlands frß Englandi ver­i a­eins til ■ess a­ styrkja Ůřskaland enn me­ ■vÝ a­ veikja Breta innan ESB. Skotar muni halla sÚr a­ evrunni sem Englendingar geri ekki. H÷fundar ˙ttektarinnar ß sÝ­unni segja einnig a­ Vestur-Ůřskaland hafi ßvallt veitt ■jˇ­ernisstefnu a­ baki a­skilana­arhreyfingum Ý Evrˇpu beinan stu­ning en einnig ˇbeinan undir merkjum samtaka af řmsu tagi. Ůetta sÚ til ■ess falli­ a­ veikja keppinauta eins og Stˇra-Bretland, ═talÝu og Frakkland (ekki er minnst ß Spßn ■ar sem krafan um aukna sjßlfsstjˇrn hÚra­a vex ßsmegin og frÚttir herma a­ Ý sumum bŠnum GalasÝu sÚu kaupmenn teknir til vi­ a­ nota peseta a­ nřju). A­ auki mi­i ■essi ■rˇun a­ ■vÝ a­ fŠra hluta annarra rÝkja undir ■řsk ßhrif eins og Ý Su­ur-Třrˇl og styrki ■ar me­ ■řska yfirbur­ast÷­u ß meginlandi Evrˇpu ■egar fram lÝ­i stundir.

Bent er ß a­ flokkur sem ß ensku er nefndur The European Free Alliance Party (flokkur ■ingmanna frß a­skilna­arflokkum Ý einst÷kum ESB-rÝkjum) og ß a­ild a­ ■ingflokki me­ ■řskum grŠningjum ß ESB-■inginu hafi fyrir fßeinum ßrum birt kort af Evrˇpu sem sřni a­ ÷ll rÝki ■ar hafi minnka­ til muna nema eitt Ůřskaland sem haf­i fŠrt mj÷g ˙t landamŠri sÝn. H÷fundarnir ß German-foreign-policy.com segjast hafa fylgst me­ ■vÝ sÝ­an ß ßrinu 2002 hvernig ■řsk ßhrif aukist Ý Evrˇpu vegna ■jˇ­ernisvi­horfa. Ůeir segja a­ korti­ frß European Free Alliance megi enn sjß ß netinu en hÚr birtist hluti af ■vÝ eins af vefsÝ­u German-foreign-policy.com. Upphaflegu ger­ kortsins frß 2002 mß sjß hÚr http://www.german-foreign-policy.com/de/fulltext/24475

RÚtt er hjß h÷fundum greinarinnar ß vefsÝ­unni German-foreign-policy.com a­ ■jˇ­ernislegum a­skilna­arsinnum vex fylgi Ý ESB-rÝkjum um ■essar mundir og ■jˇ­ernissjˇnarmi­ munu setja meiri svip ß afst÷­u rÝkisstjˇrna vegna vandans ß evru-svŠ­inu. Hitt er nřmŠli a­ sjß ■essa ■rˇun setta Ý ■a­ samhengi a­ ■řsk stˇrveldisstefna standi a­ baki ■essari ■rˇun og h˙n sÚ Ý raun vatn ß myllu Ůjˇ­verja og ßhrifa ■eirra Ý ßlfunni, ■eim sÚ ekki ˇlj˙ft a­ beita h÷r­um efnahags- og rÝkisfjßrmßlakr÷fum til a­ řta undir sundurlyndi innan stˇrra rÝkja Ý Evrˇpu. ┴stŠ­a er til a­ draga Ý efa a­ ■etta vaki fyrir ■řskum stjˇrnv÷ldum af ■eirri einf÷ldu ßstŠ­u a­ ■au ■urfa ekki a­ beita ■essum a­fer­um til a­ nß undirt÷kunum innan Evrˇpusambandsins, ■ˇ sÚrstaklega evru-svŠ­isins, og halda ■eim.

Heimild: http://www.german-foreign-policy.com/de/fulltext/58231

 
Senda ß Facebook  Senda ß Twitter  Vista sem pdf  Prenta

Bj÷rn Bjarnason var ■ingma­ur SjßlfstŠ­isflokksins frß ßrinu 1991 til 2009. Hann var menntamßlarß­herra 1995 til 2002 og dˇms- og kirkjumßlarß­herra frß 2003 til 2009. Bj÷rn var bla­ama­ur ß Morgunbla­inu og sÝ­ar a­sto­arritstjˇri 1979 til 1991.

 
 
Mest lesi­
Fleiri pistlar

Umsˇknarferli Ý andaslitrum - straumhv÷rf hafa or­i­ Ý afst÷­u til ESB-vi­rŠ­na - rÚttur ■jˇ­ar­innar trygg­ur

Ůßttaskil ur­u Ý samskiptum rÝkis­stjˇrnar ═slands og ESB fimmtudaginn 12. mars ■egar Gunnar Bragi Sveinsson utanrÝkis­rß­herra aftenti formanni rß­herrarß­s ESB og vi­rŠ­u­stjˇra stŠkkunarmßla Ý framkvŠmda­stjˇrn ESB brÚf. Textinn sem gildir gagnvart ESB er ß ensku. Ůar segir: äThe Government of...

Grikkir eru ekki sjßlfstŠ­ ■jˇ­

Grikkir eru ekki sjßlfstŠ­ ■jˇ­. Ůeir hafa a­ vÝsu mßlfrelsi vi­ bor­i­ Ý Brussel, sem Ýslenzkir a­ildarsinnar a­ ESB leggja svo miki­ upp ˙r en ß ■ß er ekki hlusta­ og or­ ■eirra hafa engin ßhrif.

LÝfsreynsla Grikkja lřsandi dŠmi um ÷rl÷g smß■jˇ­ar sem gengur inn Ý fj÷lmennt rÝkjabandalag

Ůa­ hefur veri­ frˇ­legt - ekki sÝzt fyrir ■egna smß■jˇ­a - a­ fylgjast me­ ßt÷kum Grikkja og annarra evrurÝkja, sem Ý raun hafa veri­ ßt÷k ß milli Grikkja og Ůjˇ­verja. ═ ■essum ßt÷kum hafa endurspeglast ■eir dj˙pu brestir, sem komnir eru Ý samstarfi­ innan evrurÝkjanna og ■ar me­ innan Evrˇpu­sambandsins.

Umbrotin Ý Evrˇpu geta haft ˇfyrirsjßanlegar aflei­ingar

Ůa­ er nokku­ ljˇst a­ s˙ uppreisn Mi­jar­arhafsrÝkja gegn ■řzkum yfirrß­um innan Evrˇpu­sambandsins, sem Romano Prodi, fyrrum forsŠtis­rß­herra ═talÝu og forseti framkvŠmda­stjˇrnar ESB um skei­, hvatti til fyrir allm÷rgum mßnu­um er hafin. Kveikjan a­ henni ur­u ˙rslit ■ingkosninganna Ý Grikklandi fyrir viku.

 
 
    Um Evrˇpuvaktina     RSS