Sunnudagurinn 28. febrar 2021

Eistlendingar me evru rmt r flki undir ftktarmrkum fjlgar, hagvxtur minnkar


Sveinn Eldon
10. aprl 2012 klukkan 13:36

N rmu ri eftir a Eistlendingar skiptu um gjaldmiil, ba ar fjrungi fleiri undir ftktarmrkum en fyrir ri ea tp 18% jarinnar. Hvort evrunni einni s um a kenna skal ekki fullyrt tt margir sem til ekkja liti a gjaldmiillinn eigi verulegan hlut a mli. Skoanir voru skiptar Eistlandi um hvort jin tti a skipta um gjaldmiil, margir Eistlendingar biu me eftirvntingu eftir a f a nota sama gjaldmiil og jir Vestur- Evrpu, enda treysti a jina enn sterkari bndum vi r og arir jir ESB.

Evran hefur einfalda Eistlendingum feralg til tlanda en af ngrannarkjum einungis til Finnlands, v Lettar, Lithar og Svar hafa eigin gjaldmila. Viskipti og feralg milli Finnlands og Eistlands hafa hins vegar ekki aukist a ri au su n einfaldari, enda voru au mikil ur en Eistlendingar tku upp evru. Tpur fimmtungur tflutnings Eistlands fer fer til evru-landsins Finnlands, og sjtti hluti innfluttrar vru kemur fr Finnlandi. Hagvxtur var 7,6% 2011 og meiri en rum ESB-lndum. essi mikli hagvxtur hefur hjana og er einungis 1,7% hagvexti sp r. Verblga er n talin vera 4%. jin hefur fengi hlfan milljar evrur ri styrki fr ESB san 2007 til a bta innvii landsins, eim styrkveitingum lkur lklega nsta ri.

Tekjumismunun hefur aukist verulega sustu rum Eistlandi. Hrai hennar jkst verulega ri 2011 og virist ekki lt enn. Margar stur eru fyrir v a tekjumunur eykst. Meallaun venjulegra launega voru 850 evrur sem ea 130 sundir slenskra krna sasta ri, og hafa ekki hkka r. Lgstu laun eru rmlega 40 sund slenskar krnur mnui. Kreppa skall Eistlandi eins og vast hvar annarsstaar 2008 og var djp. Hagvxtur var neikvur um 14% ri 2009. Efnahagslfi hefur ekki enn fyllilega rtt r ktnum. Atvinnulausum hefur ekki fkka og eru eir n 14%. Lfeyrir hefur stai sta. Meal eftirlaun eru 50 sund slenskar krnur mnui. Lgstu eftirlaun eru 20 sund mnui. Tplega rijungur Eistlendinga eru lfeyrisegar. Til a gefa nokkra hugmynd um verlag Eistlandi m nefna eftirfarandi dmi (ll ver slenskum krnum):

riggja herbergja b hfuborginni Tallin kostar 14 milljnir. Leiga svipari b er 40 sund krnur mnui. Eitt kl af eplum kostar tpar 200 krnur. Beinlaus kjklingabringa kostar 1000 krnur kli. Vindlingapakki 450 krnur. Kl af kartflum 130 krnur. Bensnltri 200 krnur. Gallabuxur (Levis) 16 sund krnur. Mnaarkort strt 3 sund krnur. Nr Volkswagen Golf (1.4) tvr miljnir. Bmii 3 sund krnur. Vextir banka lnum eru aldrei undir 8% og oftast hrri.

Mrg ltil jnustu fyrirtki berjast bkkum og eim hefur ekki fjlga. Rekstur missa mealstrra og strra fyrirtkja ganga okkalega, sum jafnvel mjg vel. Eigendur og stjrnendur essara fyrirtkja hafa tekjur sem eru sambrilegar vi tekjur starfsbrra eirra rum evru-lndum. Arir starfshpar hafa lgri tekjur en tkast flestum rum evru-lndum. N rennur tpur rijungur jarteknanna vasa tunda hluta jarinnar.

a eru ekki sst lg laun og lgir skattar fyrirtki sem hafa gert eistnesk tflutningsfyrirtki samkeppnishf og lokka erlend fyrirtki til Eistlands. Lgur kostnaur vi rekstur fyrirtkja hefur veri lykillinn a hagvexti Eistlandi, san landi hlaut sjlfsti 1991. Ef kostnaurinn hkkar meira en rum ESB lndum, flytja mrg erlend og jafnvel eistnesk fyrirtki fr Eistlandi anga sem rekstrarkostnaurinn er enn lgri. Eistlendingar eiga v ekki annarra kosta vl en a halda kostnai niri, eftir v sem unnt er, srstaklega er mikilvgt a halda launum niri. etta jafnt vi laun verka- og menntamanna.

Me aukinni menntun banna verur Eistland vissulega samkeppnishfara, kemur til sgunnar srfriekking sem fyrirtki arfnast. Sannleikurinn er hins vegar s a um essar mundir er ngilegt frambo flks flestum srfrigreinum og dregur a r eftirspurn fyrirtkja, skjast au einnig eftir a ra erlenda srfringa sta ess a flytja starfsemi sna r landi. ekking og kunntta hefur aldrei veri mikilvgari, hennar er oftast hgt a afla n verulegrar fyrirhafnar og kostnaar. Samkeppni milli fyrirtkja verur sfellt harari og v er mjg mikilvgt fyrir fyrirtki a halda llum kostnai eins miki niri og unnt er. Framleisla, hnnun og rannsknir eru v oft ar sem kostnaurinn af slkri starfsemi er lgstur. Eftir v sem laun eru strri hluti af kostnainum eim mun mikilvgara er a velja starfseminni sta ar sem laun eru lg. etta ekki sur vi um hnnun og rannsknir en um framleislu.

sama mund og g skrifa ennan pistill f g hendur bkling sem fjallar um kosti ess fyrir finnsk fyrirtki a flytja starfsemi sna til Indlands. bklingnum er srfrikunntta sem Indverjar geta boi finnskum fyrirtkjum tundu, einnig er treka hversu allur kostnaur vi rekstur fyrirtkja s ltill Indlandi. Ljst er a Eistland er beinni samkeppni vi lglaunalnd eins og Indland og Kna um erlend fyrirtki.

N sustu vikurnar hefur atvinnuleysi Eistlandi okast niur og vonandi heldur s run fram. Ekki er hins vegar tlit fyrir a tekjur venjulegra Eistlendinga breytist miki til batnaar nstu rum, rtt fyrir njan gjaldmiil. Fremur er htta a tekjumunur haldi fram a vaxa og a ungt flk sem kann tunguml leiti sr a vinnu fyrir utan landsteinana jafnvel enn auknara mli en hinga til.

 
Senda  Facebook  Senda  Twitter  Vista sem pdf  Prenta

Nafn: Sveinn Eldon Fddur Reykjavk 1950 Heimspekingur og hagfringur a mennt. Hefur starfa sem hsklakennari bi slandi og Finnlandi ar sem hann starfar n.

 
 
Mest lesi
Fleiri pistlar

Umsknarferli andaslitrum - straumhvrf hafa ori afstu til ESB-virna - rttur jar­innar tryggur

ttaskil uru samskiptum rkis­stjrnar slands og ESB fimmtudaginn 12. mars egar Gunnar Bragi Sveinsson utanrkis­rherra aftenti formanni rherrars ESB og viru­stjra stkkunarmla framkvmda­stjrn ESB brf. Textinn sem gildir gagnvart ESB er ensku. ar segir: The Government of...

Grikkir eru ekki sjlfst j

Grikkir eru ekki sjlfst j. eir hafa a vsu mlfrelsi vi bori Brussel, sem slenzkir aildarsinnar a ESB leggja svo miki upp r en er ekki hlusta og or eirra hafa engin hrif.

Lfsreynsla Grikkja lsandi dmi um rlg smjar sem gengur inn fjlmennt rkjabandalag

a hefur veri frlegt - ekki szt fyrir egna smja - a fylgjast me tkum Grikkja og annarra evrurkja, sem raun hafa veri tk milli Grikkja og jverja. essum tkum hafa endurspeglast eir djpu brestir, sem komnir eru samstarfi innan evrurkjanna og ar me innan Evrpu­sambandsins.

Umbrotin Evrpu geta haft fyrirsjanlegar afleiingar

a er nokku ljst a s uppreisn Mijararhafsrkja gegn zkum yfirrum innan Evrpu­sambandsins, sem Romano Prodi, fyrrum forstis­rherra talu og forseti framkvmda­stjrnar ESB um skei, hvatti til fyrir allmrgum mnuum er hafin. Kveikjan a henni uru rslit ingkosninganna Grikklandi fyrir viku.

 
 
    Um Evrpuvaktina     RSS