ESB – fortíð og framtíð

Algengt viðkvæði er, að Evrópubandalagið, nú Evrópusambandið, ESB, hafi verið stofnað til að varðveita frið í Evrópu. Þá er aðallega átt við frið á milli hinna stærri ríkja, t.d. Frakklands og Þýzkalands, en þessar þjóðir hafa lengi eldað saman grátt silfur og aðrar þjóðir dregizt inn í átökin.

Dettur einhverjum í hug, að Þjóðverjar muni láta sverfa til stáls við Frakka vegna Elsass og Lothringen, en þessi landamærahéruð voru staðsett innan landamæra Frakklands eftir uppgjöf Þriðja ríkisins í maí 1945 ? Friðarsamningar við Þýzkaland hafa reyndar aldrei farið fram eftir heimsstyrjöldina seinni, enda var mönnum í fersku minni ömurleg reynslan af Versalasamningunum 1919.

Nei, áhætta styrjaldarátaka, t.d. til að breyta landamærum í Evrópu á nýjan leik, er allt of mikil, sé tekið mið af ávinninginum. Menning téðra héraða, byggingarlist og útlit fólks er að vísu meira í ætt við Þýzkaland, segja sumir, en tilvist kjarnorkusprengjunnar gerir það að verkum, að innrás þýzka hersins í Frakkland hefur verið og er útilokuð eftir seinni heimsstyrjöldina, hvort sem löndin eru í ESB eða ekki.

Markmiðið með ESB er viðskiptalegs eðlis. Það var stofnað til að reisa burst við ofurvaldi Bandaríkja Norður-Ameríku á tæknisviðinu ásamt fjármála-og viðskiptasviðinu. ESB var ætlað að ná forystuhlutverki í heiminum við þróun tækni og á sviði iðnaðar og banka. Markið var sett á, að forystunni í framleiðni og tekjum á íbúa yrði náð árið 2010. Sameiginleg mynt, evran, átti að ryðja þessari þróun braut í Evrópu, eins og t.d. má ráða af Lissabonsamninginum.

Þann 24. júní 2012 birtist í Sunnudags-Mogganum afar athyglivert viðtal við lykilmann í þýzku athafnalífi síðustu áratugina, Carl Hahn. Hann er mikill Evrópusambandssinni, en ræður samt Íslendingum heilt með því að ráðleggja landsmönnum að halda sig utan við þennan klúbb stóru strákanna á meginlandinu. Hagsmunum Íslendinga er betur borgið utan ESB en með því að framselja drjúgan hlut fullveldisins til Brüssel, er haft eftir Carl Hahn, og það er ein bezta staðfesting, sem útlendingur getur gefið um réttmæti málstaðar andstæðinga inngöngu Íslands í ESB.

Hahn segir: „Hins vegar má ekki líta framhjá því, að fyrir 120 árum bjuggu í Þýzkalandi 7 % af jarðarbúum. Eftir nokkur ár verðum við, þökk sé fæðingartíðni, sem er í algeru mótvægi við frjósemi Íslendinga, 0,7 % jarðarbúa. Þar sem sama þróun virðist vera að eiga sér stað víðast hvar í Evrópu, er fyrirsjáanlegt, að íbúar álfunnar allrar verði brátt 6-7 % jarðarbúa. Þess vegna er nú svo mikilvægt, að við látum ekki evruna verða til þess, að við förum út af sporinu í samruna Evrópu, ef við viljum gegna hlutverki í heimsskipan morgundagsins; hlutverki, sem við getum ekki gegnt sem stakar þjóðir.“

Það þarf ekki frekari vitnana við. ESB er svar „stóru“ þjóðanna í Evrópu við vaxandi máttleysi sínu á heimsmælikvarða. Þessi viðbrögð Þýzkalands, Frakklands og Ítalíu og að nokkru leyti Bretlands, sem þó mun aldrei fórna sínu sterlingspundi á altari Evrópusamrunans, eru skiljanleg og jafnvel eðlileg, en þau eru dæmd til að mistakast. Ástæðan er komin í ljós. Til að evran fái þrifizt þarf enn meira framsal fullveldis til ólýðræðislegs bákns í Brüssel en þegar er orðin raunin. Báknið þarf ekki að standa neinum kjósendum reikningsskap gjörða sinna. Stjórnendur Evrópu, elíta stjórnmála-og peningavalds, eru komnir langt fram úr sér og eru komnir miklu lengra í átt að ríkjasambandi en almenningur Evrópu er fús til að fara. Kjósendur Evrópu munu fyrr en seinna segja hingað og ekki lengra. Þjóðverjar kæra sig t.d. ekki um að ganga í ábyrgð fyrir skuldir Frakka og annarra Miðjarðarhafslanda. Spennan innan evrusvæðisins mun þess vegna stöðugt aukast þangað til myntsamstarfið brestur, og ríki kvarnast úr því með ærnum kostnaði fyrir þau og allt fjármálakerfi Evrópu. Samrunaferlið mun steyta á skeri, af því að ólýðræðislega er að því staðið.

Brimbrjóturinn, evran, sem átti að knýja fram samruna ESB í Bandaríki Evrópu, mun sundra ESB. Hvernig eiga Íslendingar að bregðast við þessum horfum ? Þeir eiga að koma ár sinni fyrir borð sem víðast í heiminum á viðskiptasviðinu og kappkosta að flytja utan vörur og þjónustu fyrir a.m.k. 5 % hærri upphæð en nemur innflutninginum. Þar með verður unnt að greiða allhratt niður erlendar skuldir landsins.

Hvaða stefnu á þá að taka í myntmálum landsins ? Því er svarað í sumarhefti Þjóðmála 2012. Frosti Sigurjónsson, rekstrarhagfræðingur, á þar frábæra grein, „Betri króna til framtíðar – Peningavaldinu komið í skjól“. Kjarni greinarinnar er dreginn saman í eftirfarandi tilvitnun í Thomas Jefferson (1743-1826): „Afnema þarf vald bankanna til að búa til peninga og færa það réttmætum handhafa þess, þjóðinni sjálfri.“

Stefnan, sem kynnt er þar til sögunnar, er reyndar ekki ný, heldur kom fram mótuð árið 1933. Hún er skýr og útheimtir uppstokkun skipulags peningamálanna, sem er vel framkvæmanleg með vönduðum undirbúningi. „Eigi krónan að verða stöðugri gjaldmiðill í framtíðinni, þarf að færa peningavaldið frá bönkunum (og stjórnmálamönnum) til ríkisstofnunar, sem hefur verðstöðugleika að markmiði.“

Fari Íslendingar inn á þessa braut, þurfa þeir ekki að hafa fyrir því að taka upp einhverja aðra mynt, eins og töluverð umræða hefur farið fram um hérlendis, hvað þá að leita á náðir ESB um myntsamstarf. Enginn hvati verður lengur til að leita eftir inngöngu í ESB. Rándýrt og ólýðræðislegt aðlögunarferlið ber þess vegna að stöðva strax og gefa kjósendum á Íslandi kost á að tjá sig um það í þjóðaratkvæðagreiðslu, t.d. samhliða næstu Alþingiskosningum, hvort þeir vilji afturkalla umsóknina í sátt við ESB eða ljúka aðlögunarferlinu.

Garðabæ, 2. júlí 2012