Fimmtudagurinn 1. oktˇber 2020

RÝkisfjßrmßl og ESB III: Ůjˇ­verjar sam■ykkja ESM og rÝkisfjßrmßlasamninginn


Bj÷rn Bjarnason
7. nˇvember 2012 klukkan 15:06

١tt Angela Merkel Ůřskalandskanslari hafi veri­ hvatama­ur ■ess a­ rÝkisfjßrmßlasamningur ESB var ger­ur og undirrita­ur af 25 af 27 ■ßttakendum Ý fundi lei­togarß­ ESB 2. mars 2012 rÝkti ˇvissa um framgang samningsins og lagafrumvarps um a­ild Ůjˇ­verja a­ st÷­ugleikasjˇ­num (ESM) ß ■řska ■inginu. Ůegar grÝska ■jˇ­■ingi­ haf­i fyrst ■inga sam■ykkti a­ilid a­ rÝkisfjßrmßlasamningnum 10. maÝ 2012 glÝmdi Merkel vi­ a­ mynda meirihluta innan eigin stjˇrnarflokka ß ■řska ■inginu. H˙n ■urfti a­ tryggja aukinn meirihluta ß ■ingi til a­ lj˙ka mßlinu.

Hinn 13. j˙nÝ 2012 sag­i Reuters-frÚttastofan a­ Merkel leita­i eftir samkomulagi vi­ stjˇrnarandst÷­una um framgang rÝkisfjßrmßlasamningsins og ESM ß ■ingi og henni gengi ■a­ ekki of vel. Jafna­armenn (SPD) og grŠningjar Ý stjˇrnarandst÷­u kref­ust ■ess a­ kanslarinn fÚllist ß ˇskir ■eirra um a­ tekinn yr­i upp skattur ß fjßrmagnsfŠrslur auk ■ess sem meiri ßhersla yr­i l÷g­ ß hagv÷xt vi­ bj÷rgunara­ger­ir ß evru-svŠ­inu en gert hef­i veri­ til ■essa.

Samkomulag tˇkst a­ lokum milli stjˇrnar og stjˇrnarandst÷­u Ý Bundestag, ne­ri deild ■řska ■ingsins, og hinn 29. j˙nÝ 2012 voru greidd atkvŠ­i um rÝkisfjßrmßlasamninginn og ESM-a­ildina.

Fyrst voru greidd atkvŠ­i um samninginn. 491 ■ingma­ur studdi hann en 111 voru ß mˇti, sex skilu­u au­u. Tveir ■ri­ju ■ingmanna, 414 atkvŠ­i, ur­u a­ sam■ykkja samninginn. Skilyr­i­ um aukinn meirihluta var reist ß kr÷fu Ý stjˇrnarskrßnni ■ar sem um al■jˇ­lega skuldbindingu um a­ halda rÝkis˙tgj÷ldum Ůřskalands Ý skefjum vŠri a­ rŠ­a.

SÝ­an voru greidd atkvŠ­i um ESM-sjˇ­inn. A­ild a­ honum var sam■ykkt me­ 493 atkvŠ­um gegn 106, fimm skilu­u au­u.

Eftir afgrei­slu Ý Bundestag fˇru mßlin til Bundesrat, efri deildar ■ingsins ■ar sem fulltr˙ar sambandslanda Ůřskalands sitja. A­ kv÷ldi 29. j˙nÝ sam■ykktu fulltr˙ar 15 af 16 sambandsl÷ndum frumv÷rpin eins og ■au komu frß Bundestag. Fulltr˙ar Brandenburgar Ý austurhluta Ůřskalands sem stjˇrna­ er af samsteypustjˇrn jafna­armanna og Vinstriflokksins (Die Linke a­ nokkru arftakar austur-■řska komm˙nistaflokksins) studdu ekki frumv÷rpin.

Mara■onfundur Ý Brussel

Angelu Merkel var lÚtt eftir a­ ■essi ni­ursta­a fÚkkst ß ■řska ■inginu en a­faranˇtt f÷studagsins 29. j˙nÝ sat h˙n mara■onfund me­ lei­togum ESB Ý Brussel ■ar sem Ý fyrsta sinn reyndi ß samst÷­u ■eirra eftir a­ Franšois Hollande var kj÷rinn forseti Frakklands Ý sta­ Nicolas Sarkozys.

═ tÝ­ Sarkozys h÷f­u hann og Merkel jafnan efnt til tvÝhli­a funda fyrir lei­togafundi ESB og komi­ ■anga­ me­ sameiginlega ni­urst÷­u. Ůetta breyttist eftir a­ Hollande nß­i kj÷ri hinn 6. maÝ 2012. Hann lag­i ßherslu ß samstarf vi­ Mario Monti, forsŠtisrß­herra ═talÝu, og Mariano Rajoy, forsŠtisrß­herra Spßnar, sem kveinku­u sÚr undan kr÷fum Merkel um a­hald og ni­urskur­ Ý rÝkisrekstri. Vildu ■eir a­ hagvaxtarstefna setti meiri svip ß ßlyktanir lei­togarß­s ESB. ═ fj÷lmi­lum var lßti­ liggja a­ klofningi innan ESB milli nor­urs og su­urs.

┴ ■essum lei­togafundi ESB 28. og 29. j˙nÝ 2012 sam■ykktu fulltr˙ar evru-rÝkjanna 17 a­ au­velda rÝkjum a­ fß stu­ning frß ESM-sjˇ­num. Evru-rÝki sem fullnŠg­i fjßrlagaskilyr­um framkvŠmdastjˇrnar ESB skyldi n˙ geta fengi­ a­sto­ ßn ■ess a­ ver­a a­ beygja sig undir str÷ng a­haldsskilyr­i. RÝki­ ■yrfti ekki a­ l˙ta eftirliti ■rÝeykisins, fulltr˙a ESB, Se­labanka Evrˇpu og Al■jˇ­agjaldeyrissjˇ­sins. Ůß gŠti sjˇ­urinn lagt b÷nkum beint til fÚ Ý sta­ ■ess a­ lßna ■a­ til vi­komandi rÝkis sem mundi lei­a til hŠrri skulda ■ess. Ůa­ skilyr­i fyrir ■essu var sett a­ komi­ yr­i ß fˇt einu, samrŠmdu bankaeftirliti undir stjˇrn Se­labanka Evrˇpu.

Fyrir lei­togafundinn haf­i Merkel vara­ vi­ ■vÝ a­ ■essi lei­ yr­i farin og ■ess vegna var a­ honum loknum sagt a­ h˙n hef­i or­i­ undir, forseta Frakklands hef­i tekist a­ mynda bandalag gegn henni og beygja hana. Frß ■vÝ a­ ■essi samykkt var ger­ 29. j˙nÝ 2012 hefur veri­ ■rßtta­ um hva­ Ý henni felst og hafa Ůjˇ­verjar me­al annars t˙lka­ hana ß ■ann veg a­ h˙n nßi ekki til banka sem h÷f­u veri­ endurfjßrmagna­ir me­ ney­arlßni fyrir sam■ykktina e­a gildist÷ku hennar. Hefur t˙lkunin valdi­ Spßnverjum og ═rum vonbrig­um. Ůß hefur hinu sameiginlega bankaeftirliti ekki enn veri­ komi­ ß laggirnar. Loks skal ■ess geti­ a­ fyrir lei­togafundinn Ý lok j˙nÝ 2012 haf­i Hollande tala­ miki­ um nau­syn ˙tgßfu evruskuldabrÚfa, ■a­ er skuldabrÚfa me­ ßbyrg­ allra evrurÝkjanna. Merkel er eindregi­ ß mˇti slÝkum brÚfum og umrŠ­ur um ■au eru n˙ mun lßgvŠrari en ß­ur.

┴ lei­togafundinum 28. og 29. j˙nÝ 2012 var sam■ykkt tillaga frß Franšois Hollande um a­ 120 millj÷r­um evra skyldi vari­ til a­ auka hagv÷xt innan ESB. Hollande haf­i lofa­ kjˇsendum sÝnum slÝkum sjˇ­i Ý kosningabarßttunni gegn Sarkozy og taldi han nau­synlega vi­bˇt vi­ rÝkisfjßrmßlasamning Merkel sem Hollande gagnrřndi fyrir fr÷nsku kosningarnar. A­ ■eim loknum sŠtti hann sig vi­ samninginn og var sam■ykktin um vaxtarsjˇ­inn li­ur Ý a­ tryggja stu­ning hans.

KŠrt til stjˇrnlagadˇmstˇls

F÷studagurinn 29. j˙nÝ 2012 skipti miklu mßli Ý barßttu Merkel fyrir framgangi rÝkisfjßrmßlasamningsins og ESM-sjˇ­sins. Bj÷rninn var ■ˇ ekki unninn. AndstŠ­ingar ■ess a­ ■řska ■ingi­ afsala­i sÚr fjßrveitingarvaldi ß ■ennan hßtt vildu vita hvort ■a­ samrŠmdist ■řsku stjˇrnarskrßnni. Ůeir ßkvß­u a­ leita ßlits ■řska stjˇrnlagadˇmstˇlsins sem hefur a­setur Ý tilt÷lulega afskekktri borg, Karlsruhe, ß ■vÝ. Sta­arvali­ ß a­ undirstrika fjarlŠg­ dˇmaranna frß hringi­u hins pˇlitÝska valds og minnka pˇlitÝskan ■rřsting ß ■ß.

Joachim Gauck, forseti Ůřskalands, ßkva­ a­ skrifa ekki undir l÷gin um rÝkisfjßrmßlasamninginn og ESM-sjˇ­inn fyrr en ni­ursta­a dˇmaranna Ý Karlsruhe lŠgi fyrir.

Ůřsku stjˇrnlagadˇmararnir birtu ni­urst÷­u sÝna 12. september 2012. Ůeir s÷g­u a­ vi­ fullgildingu samningsins um ESM-sjˇ­inn yr­i Ý fyrsta lagi a­ gŠta ■ess ß ■jˇ­rÚttarlegan hßtt a­ Ůřskland yr­i ekki skuldbundi­ til a­ ßbyrgjast meira en 190 milljar­a evra ßn ■ess a­ ■řska ■ingi­ Štti ■ar sÝ­asta or­. ═ ÷­ru lagi yr­i a­ tryggja a­ ■agnarskylda sem hvÝldi ß ■eim sem starfa vi­ ESM hindra­ii ekki a­ ■ingmenn Ý Bundestag og Bundesrat fengju ■Šr upplřsingar sem ■eir ˇsku­u um starfsemi sjˇ­sins.

Dˇmstˇllinn hefur ekki sagt sÝ­asta or­ sitt um st÷­u ESM og rÝkisfjßrmßlasamningsins gagnvart ■řsku stjˇrnarskrßnni. Hinn 12. september ßkva­ hann hins vegar a­ ver­a ekki vi­ ˇskum ■eirra sem kŠr­u til hans vegna ■essara mßla um a­ leggja stein Ý g÷tu sta­festingar og fullgildingar af hßlfu Ůjˇ­verja. Joachim Gauck Ůřskalandsforseti skrifa­i undir l÷gin og unni­ var a­ ■vÝ a­ koma ESM formlega ß fˇt. Mi­a­ haf­i veri­ vi­ 1. j˙lÝ 2012 en sjˇ­urinn tˇk ekki til starfa fyrr en 5. oktˇber 2012.

Ůegar hann kynnti ßkv÷r­un dˇmaranna sag­i Andreas Vosskuhle, forseti stjˇrnlagadˇmstˇlsins: „Athuganir okkar hafa sřnt a­ mj÷g lÝklegt er a­ l÷gin brjˇti ekki Ý bßga vi­ ■řsku stjˇrnarskrßna. Ůess vegna h÷fum vi­ hafna­ ■essum kr÷fum um l÷gbann.“ Dˇmararnir Štla sÚr lengri tÝma til a­ komast a­ endanlegri ni­urst÷­u um stjˇrnarskrßr■ßtt mßlsins en flestir spß ■vÝ a­ h˙n ver­i Ý samrŠmi vi­ ni­urst÷­una sem var kynnt 12. september 2012.

Um rÝkisfjßrmßlasamninginn sag­i dˇmstˇllinn a­ a­ild a­ honum bryti ekki gegn heildarßbyrg­ ■řska Bundestag ß fjßrl÷gum landsins. Dˇmararnir s÷g­u a­ samningurinn vŠri Ý a­ stŠrstum hluta Ý samrŠmi vi­ kr÷fur ■řsku stjˇrnarskrßrinnar um j÷fnu­ Ý rÝkisfjßrmßlum og rÝkisfjßrmßlaskuldbindingar Ý samrŠmi vi­ sßttmßlann um starfsemi Evrˇpusambandsins (SSE). Ůß taldi dˇmstˇllinn a­ Ý rÝkisfjßrmßlasamningnum vŠri ekki a­ finna ßkvŠ­i sem veittu stofnunum Evrˇpusambandsins v÷ld sem hef­u ßhrif ß heildarßbyrg­ ■řska Bundestag ß afgrei­slu fjßrlaga ■řska rÝkisins.

HŠstirÚttur ═rlands leitar ßlits

SÚrfrŠ­ingar sem fjalla um ni­urst÷­u ■řska stjˇrnlagadˇmstˇlsins minna ß a­ HŠstirÚttur ═rlands taldi ekki a­ fullgilding Ýrsku rÝkisstjˇrnarinnat ß ESM-samningnum bryti Ý bßga vi­ Ýrsku stjˇrnarskrßna og lag­ist dˇmstˇllinn ■vÝ ekki gegn fullgildingu. Dˇmstˇllinn ßkva­ hins vegar a­ leita ßlits ESB-dˇmstˇlsins ß ■vÝ hvort ßkv÷r­un lei­togarß­s Evrˇpu frß 25. mars 2011 um breytingu ß 136 gr. SSE til a­ stofna mŠtti ESM hafi veri­ l÷gmŠt og hvort evrurÝkjum sÚ skylt a­ skrifa undir og fullgilda al■jˇ­asamning ß bor­ vi­ ESM-saminginn me­ hli­sjˇn af fyrirv÷rum ESB-sßttmßlanna.

Ůřski prˇfessorinn Markus Kerber taldi a­ hvorki ■řski stjˇrnlagadˇmstˇllinn nÚ ■řski forsetinn gŠtu teki­ endanlega afst÷­u til ESM e­a rÝkisfjßrmßlasamningsins fyrr en ESB-dˇmstˇllinn hef­i gefi­ Ýrska hŠstarÚttinum ßlit sitt. Til ■ess er hins vegar teki­ a­ ■řski stjˇrnlagadˇmstˇllinn hefur aldrei leita­ ßlits ESB-dˇmstˇlsins og ■ess vegna hafi veri­ borin von a­ hann bi­i eftir a­ hann gŠfi Ýrska hŠstarÚttinum ßlit sitt.

Mario Draghi gefur lofor­

Ljˇst er a­ mßlareksturinn fyrir ■řska stjˇrnlagadˇmstˇlnum skapa­i ˇvissu ß fjßrmßlam÷rku­um. Til a­ draga ˙r henni litu menn sumari­ 2012 Š meira til Se­labanka Evrˇpu (SE) og vakti mikla athygli daginn fyrir OlympÝuleikana Ý London ■egar Mario Draghi, forseti stjˇrnar SE, sag­i ß rß­stefnu ß vegum Davids Camerons forsŠtisrß­herra a­ evran yr­i varin hva­ sem ■a­ kosta­i.

Hinn 6. septeber 2012 kynnti Draghi sÝ­an ni­urst÷­u bankarß­s SE sem sam■ykkt var Ý andst÷­u vi­ ■řska bankarß­smanninn um a­ SE mundi kaupa rÝkisskuldabrÚf ß almennum fjßrmßlam÷rku­um. Hann lag­i jafnframt rÝka ßherslu ß a­ rÝki sem vildu selja bankanum brÚf yr­u a­ sŠta str÷ngum skilyr­um ■ar sem ■au yr­u a­ sŠkja um stu­ning til bj÷rgunarsjˇ­a evrusvŠ­isins, brß­abirg­asjˇ­sins ESFS e­a varanlega sjˇ­sins ESM. Taldi Draghi a­ umbo­ bankarß­sins heimila­i ■vÝ a­ taka ßkvar­anir um ■essi skuldabrÚfakaup sem kynnt voru undir enska heitinu outright monetary transactions (OMT). Se­labankinn kaupir ekki brÚfin sjßlfur heldur se­labankar einstakra landa me­ ßvÝsun ß SE. Af ■essu hafa menn dregi­ ■ß ßlyktun a­ ■řski se­labankinn, Bundesbank, mundi annast stŠrsta hluta kaupanna ef evrurÝki vildi nřta sÚr OMT. Af ■essu leiddi a­ Ůjˇ­verjar e­a borgarar annarra landa sŠtu a­ lokum uppi me­ ßbyrg­ina hva­ sem ■ing ■eirra seg­u.

═ Ůřskalandi t÷ldu margir a­ me­ ßkv÷r­un bankarß­s SE vŠri komi­ aftan a­ Ůjˇ­verjum og fari­ Ý kringum ßkvar­anir um a­ ■řska ■ingi­, Bundestag, Štti sÝ­asta or­i­ vegna fjßrskuldbindinga Ůjˇ­verja. Ůřski stjˇrnlagadˇmstˇllinn hefur sagt a­ hann muni lÝta til ■essarar ßkv÷r­unar bankarß­s SE ■egar hann tekur afst÷­u til ■ess hvort a­ild a­ ESM og rÝkisfjßrmßlasamningnum samrřmist ■řsku stjˇrnarskrßnni.

═ nŠstu grein ver­ur fjalla­ um afst÷­u Frakka til rÝkisfjßrmßlasamningsins.

 
Senda ß Facebook  Senda ß Twitter  Vista sem pdf  Prenta

Bj÷rn Bjarnason var ■ingma­ur SjßlfstŠ­isflokksins frß ßrinu 1991 til 2009. Hann var menntamßlarß­herra 1995 til 2002 og dˇms- og kirkjumßlarß­herra frß 2003 til 2009. Bj÷rn var bla­ama­ur ß Morgunbla­inu og sÝ­ar a­sto­arritstjˇri 1979 til 1991.

 
 
Mest lesi­
Fleiri pistlar

Umsˇknarferli Ý andaslitrum - straumhv÷rf hafa or­i­ Ý afst÷­u til ESB-vi­rŠ­na - rÚttur ■jˇ­ar­innar trygg­ur

Ůßttaskil ur­u Ý samskiptum rÝkis­stjˇrnar ═slands og ESB fimmtudaginn 12. mars ■egar Gunnar Bragi Sveinsson utanrÝkis­rß­herra aftenti formanni rß­herrarß­s ESB og vi­rŠ­u­stjˇra stŠkkunarmßla Ý framkvŠmda­stjˇrn ESB brÚf. Textinn sem gildir gagnvart ESB er ß ensku. Ůar segir: äThe Government of...

Grikkir eru ekki sjßlfstŠ­ ■jˇ­

Grikkir eru ekki sjßlfstŠ­ ■jˇ­. Ůeir hafa a­ vÝsu mßlfrelsi vi­ bor­i­ Ý Brussel, sem Ýslenzkir a­ildarsinnar a­ ESB leggja svo miki­ upp ˙r en ß ■ß er ekki hlusta­ og or­ ■eirra hafa engin ßhrif.

LÝfsreynsla Grikkja lřsandi dŠmi um ÷rl÷g smß■jˇ­ar sem gengur inn Ý fj÷lmennt rÝkjabandalag

Ůa­ hefur veri­ frˇ­legt - ekki sÝzt fyrir ■egna smß■jˇ­a - a­ fylgjast me­ ßt÷kum Grikkja og annarra evrurÝkja, sem Ý raun hafa veri­ ßt÷k ß milli Grikkja og Ůjˇ­verja. ═ ■essum ßt÷kum hafa endurspeglast ■eir dj˙pu brestir, sem komnir eru Ý samstarfi­ innan evrurÝkjanna og ■ar me­ innan Evrˇpu­sambandsins.

Umbrotin Ý Evrˇpu geta haft ˇfyrirsjßanlegar aflei­ingar

Ůa­ er nokku­ ljˇst a­ s˙ uppreisn Mi­jar­arhafsrÝkja gegn ■řzkum yfirrß­um innan Evrˇpu­sambandsins, sem Romano Prodi, fyrrum forsŠtis­rß­herra ═talÝu og forseti framkvŠmda­stjˇrnar ESB um skei­, hvatti til fyrir allm÷rgum mßnu­um er hafin. Kveikjan a­ henni ur­u ˙rslit ■ingkosninganna Ý Grikklandi fyrir viku.

 
 
    Um Evrˇpuvaktina     RSS