Fimmtudagurinn 27. aprÝl 2017

Umsˇknarferli Ý andaslitrum - straumhv÷rf hafa or­i­ Ý afst÷­u til ESB-vi­rŠ­na - rÚttur ■jˇ­ar­innar trygg­ur


Bj÷rn Bjarnason
15. mars 2015 klukkan 12:26

Ůßttaskil ur­u Ý samskiptum rÝkisstjˇrnar ═slands og ESB fimmtudaginn 12. mars ■egar Gunnar Bragi Sveinsson utanrÝkisrß­herra aftenti formanni rß­herrarß­s ESB og vi­rŠ­ustjˇra stŠkkunarmßla Ý framkvŠmdastjˇrn ESB brÚf.

Textinn sem gildir gagnvart ESB er ß ensku. Ůar segir:

„The Government of Iceland has no intentions to resume accession talks. Furthermore, any commitments made by the previous Government in the accession talks are superseded by the present policy. In light of the above it remains the firm position of the Government that Iceland should not be regarded as a candidate country for EU membership and considers it appropriate that the EU adjust its working procedures accordingly.“

UtanrÝkisrß­uneyti­ Ýslenskar ■ennan texta svona:

„RÝkisstjˇrn ═slands hefur engin ßform um a­ hefja a­ildarvi­rŠ­ur a­ nřju. Enn fremur yfirtekur ■essi nřja stefna hvers kyns skuldbindingar af hßlfu fyrri rÝkisstjˇrnar Ý tengslum vi­ a­ildarvi­rŠ­ur. ═ ljˇsi framangreinds er ■a­ bjargf÷st afsta­a rÝkisstjˇrnarinnar a­ ekki skuli lÝta ß ═sland sem umsˇknarrÝki ESB og lÝtur h˙n svo ß a­ rÚtt sÚ a­ ESB lagi verklag sitt a­ ■essu.“ (Skßletur Bj. Bj.)

┴ ensku fer ekkert ß milli mßla. Ůarna er lřst yfir ■vÝ ß afdrßttarlausan hßtt a­ rÝkisstjˇrnin sÚ ˇbundin af ÷llum skuldbindingum sem rekja mß til a­ildarvi­rŠ­na undir stjˇrn fyrri rÝkisstjˇrnar. Skßletra­a Ýslenska textann mß skilja ß ■ann hßtt a­ rÝkisstjˇrnin „yfirtaki“ eitthva­ frß vinstristjˇrninni. HÚr er anna­hvort um klaufagang vi­ ■ř­ingu ß enska textanum a­ rŠ­a vÝsvitandi tilraun til a­ lßta eins og n˙verandi rÝkisstjˇrn sÚ bundin af pˇlitÝskum ath÷fnum Ý nafni sÝ­ustu rÝkisstjˇrnar. ═ sta­ „yfirtaka“ vŠri rÚttara a­ segja „leysir af hˇlmi“ e­a „kemur Ý sta­ fyrir“ ■egar Ýslenska­ er enska or­i­ superseded.

Gunnar Bragi Sveinsson rŠddi um brÚfi­ vi­ frÚttamenn St÷­var 2 og rÝkis˙tvarpsins laugardaginn 14. mars, sÝ­an voru frÚttir af vi­t÷lunum birtar ß vefsÝ­um st÷­vanna.

Heimir Mßr PÚtursson, fyrrv. framkvŠmdastjˇri Samfylkingarinnar, rŠddi vi­ Gunnar Braga ß St÷­ 2 og drˇ hann greinilega taum ESB-a­ildarsinna ■vÝ a­ hann vitna­i til dŠmis til or­a Ragnhei­ar RÝkhar­sdˇttur, formanns ■ingflokks sjßlfstŠ­ismanna og talsmanns minnihluta sjßlfstŠ­ismanna Ý ESB-mßlinu um a­ ■ingsßlyktunartillaga um umsˇkn a­ ESB vŠri enn Ý gildi ■ˇtt prˇfessorar Ý stjˇrnskipunarrÚtti hef­u skřrt gildi ■eirrar till÷gu ß ■ann veg a­ n˙verandi rÝkisstjˇrn vŠri ekki bundin af henni.

Ůß vitna­i Heimir Mßr einnig Ý Jˇn Sigur­sson, fyrrv. formann Framsˇknarflokksins og talsmann ESB-minnihluta innan ■ess flokks, sem hef­i gert alvarlega athugasemd vi­ a­ utanrÝkisrß­herra hef­i ekki kynnt utanrÝkismßlanefnd al■ingis brÚf sitt til ESB-manna ß­ur en ■a­ var sent. Heimir Mßr lÚt ■ess ˇgeti­ a­ prˇfessor Ý stjˇrnskipunarrÚtti teldi a­ skylda til ■ess hvÝldi ekki ß rß­herranum.

Ůessi lita­a umgj÷r­ samtalsins vi­ utanrÝkisrß­herra ß St÷­ 2 mˇtast af afst÷­u Heimis Mßs til ESB-mßlsins. ═ ßg˙st 2013 rita­i Heimir Mßr grein Ý FrÚttabla­i­ ■ar sem hann greip til varnar fyrir starfsmenn rÝkis˙tvarpsins sem hann taldi sŠta ˇmaklegri gagnrřni. Heimir Mßr sag­i me­al annars um gagnrřnendurna:

„Ůessi hˇpur fˇlks ■olir ekki lř­rŠ­islega og opna umrŠ­u. Er bein lÝnis Ý n÷p vi­ hana. Hann vill střra umrŠ­unni og rß­a ■vÝ alfari­ hva­ sagt er Ý fj÷lmi­lum og hva­ mß alls ekki undir nokkrum kringumstŠ­um segja ■ar. Fˇlk sem hugsar me­ ■essum hŠtti er til ˇ■urftar Ý lř­rŠ­islegu samfÚlagi og er ■vÝ raunar einstaklega hŠttulegt. Um ■a­ vitnar mannkynssagan.“

Efnist÷kin Ý vi­talinu vi­ Gunnar Braga vekja spurningu um hvort Heimir Mßr telji sig yfir ■ß gagnrřni hafinn a­ hann vilji „střra umrŠ­unni“.

┴ St÷­ 2 vÚk Gunnar Bragi Sveinsson a­ kv÷rtunarbrÚfi sem forystumenn stjˇrnarandst÷­unnar skrifu­u Martin Schulz, forseta ■ings Evrˇpusambandsins, f÷studaginn 13. mars til a­ gera lÝti­ ˙r l÷gmŠti brÚfs Gunnars Braga til formanns rß­herrarß­s ESB og vi­rŠ­ustjˇra stŠkkunarmßla Ý framkvŠmdastjˇrn ESB. Fˇr Gunnar Bragi h÷r­um or­um um ■etta brÚf og sag­i:

„╔g hef heyrt or­i­ “valdarßn„ nefnt einhverssta­ar og ef ■etta er ekki valdarßn a­ minnihluti ■ingsins skuli senda Evrˇpusambandinu brÚf og vi­ skulum or­a ■a­; rangt˙lka e­a gera lÝti­ ˙r ■eim heimildum hreinlega sem lř­rŠ­islega kj÷rinn meirihluti hefur, - ■a­ er a­ mÝnu viti mj÷g undarlegt. Og ■Šr fullyr­ingar sem vÝsa­ er Ý Ý ■essu brÚfi m.a. lagalegar, ■Šr byggja ß einhverjum mj÷g veikum lagalegum grunni sem Úg held a­ engir af okkar bestu l÷gm÷nnum munu skrifa upp ß.“

HÚr skal dregi­ Ý efa a­ Martin Schulz lÝti ■annig ß a­ stjˇrnarandsta­an ß ═slandi hafi rŠnt v÷ldum ■ˇtt formenn flokka hennar hafi sent honum ■etta brÚf, ■eir hafi bara or­i­ a­ kvarta til „stˇru m÷mmu“ vegna illsku rÝkisstjˇrnarinnar.

Spennandi ver­ur a­ sjß hva­ Schulz gerir vi­ brÚfi­. Talsma­ur vi­rŠ­ustjˇra stŠkkunarmßla hefur bent ß a­ ÷ll erindi af ■essu tagi eigi a­ fara til rß­herrarß­s ESB, enda sendi Gunnar Bragi brÚf sitt ■anga­, sem sÝ­an leiti umsagnar framkvŠmdastjˇrnarinnar. Talsma­urinn minntist ekki einu or­i ß ESB-■ingi­ enda ß ■a­ a­eins ˇbeinan hlut a­ ■essu mßli. Var Schulz rita­ af ■vÝ a­ hann er sˇsÝalisti? Af ■vÝ a­ ESB-■ingflokkur sˇsÝalista benti ┴rna Pßli ┴rnasyni, formanni Samfylkingarinnar, ß a­ hann gŠti grßti­ vi­ ÷xl ■ingforsetans og kannski fengi­ huggun?

═ brÚfinu leitast flokksformennirnir a­ fŠra fyrir ■vÝ r÷k a­ n˙verandi rÝkisstjˇrn sÚ bundin af ßlyktun sem beint var til rÝkisstjˇrnarinnar sem sat Ý j˙lÝ 2009 ■ˇtt ■eir hljˇti a­ vita a­ ■essi t˙lkun ■eirra stenst ekki a­ Ýslenskum stjˇrnl÷gum. ═ lok brÚfsins segir:

„Stjˇrnarandst÷­uflokkarnir hafa ˇlÝka afst÷­u til a­ildar a­ ESB. Allir flokkarnir fjˇrir eru ■ˇ sammßla um a­ umrŠtt brÚf geti ekki breytt st÷­u ═slands gagnvart ESB Ý samrŠmi vi­ gamalgrˇin grundvallarsjˇnarmi­ a­ baki evrˇpskri lagaskipan ■ar sem virtur er forgangur formlegra ■ingsßlyktana gagnvart yfirlřsingum rÝkisstjˇrna og a­ a­eins Al■ingi eitt geti ßkve­i­ a­ breyta st÷­unni.“

Taki Schulz undir ■essa sko­un stjˇrnarandst÷­unnar ß ═slandi og ver­i um mßli­ umrŠ­a ß ESB-■inginu er ekki a­ efa a­ ■ar muni margir ■ingmenn spyrja hvers vegna ESB-■ingforsetinn berjist ekki fyrir st÷­u eigin ■ings gagnvart framkvŠmdastjˇrninni sem ein hefur rÚtt til a­ leggja frumv÷rp fyrir ESB-■ingi­ og getur fari­ sÝnu fram vi­ framkvŠmd mßla og ˙tgßfu yfirlřsinga ßn afskipta ESB-■ingsins ■ar sem menn grÝpa oft til sama rß­s og stjˇrnarandsta­an hÚr a­ taka mßl Ý gÝslingu til a­ knřja fram lausn Ý einhverju allt ÷r­u mßli.

Ůetta hefur leitt til hins sama innan ESB og hÚr ß landi. Ëmßlefnaleg framganga ■ingmanna og tilraunir til a­ drepa mßl me­ vÝsan til tŠknilegra ßkvŠ­a Ý ■ingsk÷pum ver­ur til ■ess a­ framkvŠmdastjˇrnarmenn reyna a­ komast hjß a­ leggja mßl fyrir ESB-■ingi­ sjßi ■eir hjßlei­ fram hjß ■vÝ. Hi­ sama ger­i Gunnar Bragi Sveinsson eftir reynsluna af framg÷ngu stjˇrnarandst÷­unnar fyrir ßri.

Ůß er ekki ˇlÝklegt a­ hˇtanir Íssurar SkarphÚ­inssonar, fyrrv. umsˇknarrß­herra, og Rˇberts Marshalls, ■ingflokksformanns Bjartrar framtÝ­ar, um a­ rigna mundi „eldi og brennsteini“ yfir al■ingi fŠri utanrÝkisrß­herra me­ mßli­ ■anga­ hafi haft ßhrif ß rß­herrann. ľ Eigi stjˇrnmßlamenn um tvo l÷gmŠta kosti a­ velja er a­eins mannlegt a­ kjˇsa ■ann sem er ßtakaminni en skilar sambŠrilegri ni­urst÷­u.

═ samtali vi­ rÝkis˙tvarpi­ sag­i Gunnar Bragi Sveinsson:

„Menn geta alveg velt ■vÝ fyrir sÚr hvort ■a­ eigi a­ nota or­ eins og slÝta e­a draga til baka e­a hŠtta e­a gu­ mß vita hva­ menn m÷nnum dettur Ý hug. En ferlinu er loki­ af okkar hßlfu og ■a­ er ■a­ sem vi­ erum a­ leggja ßherslu ß. ╔g held engu opnu, vi­ erum ekkert lengur a­ stefna a­ inng÷ngu Ý Evrˇpusambandi­, ■eim kafla er bara loki­.

╔g get ekki sÚ­ a­ ■a­ sÚ nokkur vilji hjß ■inginu a­ grei­a atkvŠ­i um slÝka till÷gu e­a yfirleitt nokku­ hva­ var­ar Evrˇpusambandi­. Ůetta er klßrlega lei­ sem a­ stjˇrnv÷ld geta fari­ og bara e­lileg Ý framhaldi af ■essari miklu umrŠ­u sem hefur veri­ um ■essa till÷gu, ■etta ßstand var­andi Evrˇpusambandi og ═sland. [ů]

Ef menn Štli sÚr ˙t Ý ■essa vegfer­ aftur, sem a­ Úg svo sem vona a­ ver­i ekki e­a alla vegana mj÷g seint, a­ ■ß ■urfi menn a­ byrja upp ß nřtt. Ůa­ er okkar mat.“

RÝkis˙tvarpi­ sneri sÚr til Ëlafs Ů. Har­arsonar, prˇfessors Ý stjˇrnmßlafrŠ­i vi­ Hßskˇla ═slands. Hann taldi brÚf rÝkisstjˇrnarinnar til ESB „dßlÝti­ ˇljˇst“ en lag­i ■annig ˙t af or­um utanrÝkisrß­herra a­ hann teldi „formlegu“ ESB-umsˇknina hafa veri­ afturkalla­a og ■ess vegna „mß b˙ast vi­ a­ ■a­ fari Ý gang miki­ pˇlitÝskt strÝ­ ˙t af ■vÝ,“ sag­i prˇfessorinn.

T˙lkunin ß brÚfinu skipti, a­ mati Ëlafs Ů. Har­arsonar, afar miklu mßli ef nř rÝkisstjˇrn vildi hefja vi­rŠ­ur vi­ ESB. Af henni rÚ­ist hvort hefja ■yrfti vi­rŠ­urnar me­ nřrri umsˇkn e­a halda ßfram hinni g÷mlu.

Vi­ ■essi or­ er rÚtt a­ staldra ß annan veg en gert er af fj÷lmi­lam÷nnunum. T˙lkunin ß ■essu brÚfi utanrÝkisrß­herra frß 12. mars 2015 rŠ­ur a­ sjßlfs÷g­u engu um hvort sˇtt ver­i oftar um a­ild a­ ESB. Ůar mun t˙lkun ß hagsmunum ═slands vŠntanlega rß­a og s˙ umgj÷r­ sem menn setja framhaldi umsˇknarvi­rŠ­na vi­ ESB ľ allir flokkar hafa sagt a­ ekki veri­ rŠtt ßfram vi­ sambandi­ nema ßkv÷r­un um ■a­ ver­i fyrst sam■ykkt af ■jˇ­inni. Ůa­ er einkennilegt a­ ■essari mikilvŠgu sta­reynd sÚ jafnan sleppt Ý frÚttum af ESB-mßlinu.

Ůegar rŠtt er um ■a­ sem gerst hefur Ý ESB-mßlum Ý Ýslenskum stjˇrnmßlum ß ■eim sex ßrum sem li­in eru frß ■vÝ a­ rÝkisstjˇrn Jˇh÷nnu og SteingrÝms J. ger­i ESB-umsˇknina a­ heil÷gu barßttumßli sÝnu mß ekki gleyma ■eim straumhv÷rfum sem felast Ý vi­urkenningu allra flokka ß a­ ■a­ hafi veri­ mist÷k a­ standa ekki a­ umsˇkninni ß annan hßtt. Ůa­ hef­i ßtt a­ bera hana undir ■jˇ­ina ß­ur en af sta­ var fari­. SjßlfstŠ­isflokkurinn mˇta­i ■essa stefnu ß landsfundi undir lok mars 2009 ■egar Bjarni Benediktsson var kj÷rinn flokksforma­ur og hefur henni veri­ fylgt af flokknum sÝ­an og er n˙ vi­urkennd sem nau­synleg forsenda Ý nřju umsˇknarferli gagnvart ESB.

Evrˇpusambandi­ hŠtti vi­rŠ­unum um a­ild ═slands efnislega fyrir sitt leyti ß ßrinu 2011 me­ ■vÝ a­ neita a­ leggja fram rřniskřrslu um sjßvar˙tvegsmßl. ┴ spřtunni hangir a­ breytt ver­i umbo­i vi­rŠ­unefndar af hßlfu ═slands og henni heimila­ a­ afsala fullum rß­um yfir 200 mÝlunum auk ■ess sem ßkvar­anir um vei­i ˙r fl÷kkstofnum (makrÝl, lo­nu og sÝld) ver­i Ý h÷ndum framkvŠmdastjˇrnar ESB a­ h÷f­u samrß­i vi­ rß­herrarß­ ESB.

Loks ber a­ hafa Ý huga a­ eftir a­ Ýslenska rÝkisstjˇrnin kynnti afst÷­u sÝna me­ brÚfinu frß 12. mars 2015 hefur hver ßlitsgjafinn eftir annan lřst ■eirri sko­un Ý evrˇpskum fj÷lmi­lum a­ ■essi ni­ursta­a sÚ skiljanleg me­ vÝsan til krÝsunnar innan ESB, hins ˇleysta skuldavanda Grikkja og ˇvissu um framtÝ­ evrunnar.

Eitt helsta einkenni umrŠ­na um ESB-mßli­ Ý St÷­ 2 og rÝkis˙tvarpinu undanfarin sex ßr hefur veri­ treg­an til a­ rŠ­a efnis■Štti mßlsins, hva­ ■a­ er sem ═slendingar yr­u a­ afsala sÚr me­ a­ild a­ ESB. N˙ ■egar umsˇknin frß 2015 er Ý andaslitrunum er enn for­ast a­ rŠ­a ■essa efnis■Štti og lßti­ eins og lÝklegt sÚ a­ einhver stjˇrnmßlaflokkur muni taka um ESB-■rß­inn ■ar sem Íssur SkarphÚ­insson skildi vi­ hann Ý jan˙ar 2013 af ■vÝ a­ hann treysti sÚr ekki til a­ opinbera raunveruleg ßgreiningsmßl milli ESB og ═slands fyrir kosningar Ý aprÝl 2013.

ŮvÝ ber a­ fagna a­ ■etta mßl sÚ teki­ af dagskrß Ý samskiptum ═slands og ESB. Ůa­ ber einnig a­ taka ■a­ af dagskrß Ýslenskra stjˇrnmßla. ═ sex ßr hefur ESB-umsˇkni spillt hinu pˇlitÝska andr˙mslofti ß al■ingi og innan stjˇrnmßlaflokka. A­ild ═slands a­ Evrˇpusambandinu eins og sambandi­ er og mun ■rˇast Ý ■ßgu sameiginlegrar myntar ver­ur aldrei sam■ykkt af Ýslensku ■jˇ­inni.

 
Senda me­ t÷lvupˇsti  Senda ß Facebook  Senda ß Twitter  Vista sem pdf  Prenta

Bj÷rn Bjarnason var ■ingma­ur SjßlfstŠ­isflokksins frß ßrinu 1991 til 2009. Hann var menntamßlarß­herra 1995 til 2002 og dˇms- og kirkjumßlarß­herra frß 2003 til 2009. Bj÷rn var bla­ama­ur ß Morgunbla­inu og sÝ­ar a­sto­arritstjˇri 1979 til 1991.

 
 
Mest lesi­
Fleiri pistlar

Grikkir eru ekki sjßlfstŠ­ ■jˇ­

Grikkir eru ekki sjßlfstŠ­ ■jˇ­. Ůeir hafa a­ vÝsu mßlfrelsi vi­ bor­i­ Ý Brussel, sem Ýslenzkir a­ildarsinnar a­ ESB leggja svo miki­ upp ˙r en ß ■ß er ekki hlusta­ og or­ ■eirra hafa engin ßhrif.

LÝfsreynsla Grikkja lřsandi dŠmi um ÷rl÷g smß■jˇ­ar sem gengur inn Ý fj÷lmennt rÝkjabandalag

Ůa­ hefur veri­ frˇ­legt - ekki sÝzt fyrir ■egna smß■jˇ­a - a­ fylgjast me­ ßt÷kum Grikkja og annarra evrurÝkja, sem Ý raun hafa veri­ ßt÷k ß milli Grikkja og Ůjˇ­verja. ═ ■essum ßt÷kum hafa endurspeglast ■eir dj˙pu brestir, sem komnir eru Ý samstarfi­ innan evrurÝkjanna og ■ar me­ innan Evrˇpu­sambandsins.

Umbrotin Ý Evrˇpu geta haft ˇfyrirsjßanlegar aflei­ingar

Ůa­ er nokku­ ljˇst a­ s˙ uppreisn Mi­jar­arhafsrÝkja gegn ■řzkum yfirrß­um innan Evrˇpu­sambandsins, sem Romano Prodi, fyrrum forsŠtis­rß­herra ═talÝu og forseti framkvŠmda­stjˇrnar ESB um skei­, hvatti til fyrir allm÷rgum mßnu­um er hafin. Kveikjan a­ henni ur­u ˙rslit ■ingkosninganna Ý Grikklandi fyrir viku.

Ůa­ eru ekki hagsmunir ═slands a­ ver­a pe­ ß taflbor­i evrˇpsks stˇrrÝkis og EvrasÝu­sambandsins

Stofnun og starfrŠksla EvrasÝu­sambandsins, sem sagt hefur veri­ frß Ý frÚttum Evrˇpu­vaktarinnar vekur hˇflega athygli og sumir, eins og einn dßlkah÷fundur euobserver, telja ■a­ andvana fŠtt vegna ■ess a­ R˙ssar hafi ekki efni ß ■vÝ. ŮvÝ er Štla­ a­ ver­a eins konar mˇtvŠgi vi­ Evrˇpu­sambandi­.

 
 
    Um Evrˇpuvaktina     RSS